Tranh luận nóng

Bệnh nhân Covid-19 sử dụng hai hộ chiếu: Vẫn kiểm soát được...

Thứ Sáu, 13/03/2020 07:44

(Tin tức thời sự) - Việc quản lý hộ chiếu chưa chặt không những gây mối lo về dịch bệnh mà còn liên quan tới các vấn đề về an ninh, tội phạm.

Từ trường hợp bệnh nhân nhiễm Covid-19 thứ 17 lọt qua cửa kiểm tra an ninh sân bay bằng việc sử dụng hai hộ chiếu Việt Nam và hộ chiếu Anh để tránh bị cách ly, lỗ hổng trong quản lý được chỉ ra.

Benh nhan Covid-19 su dung hai ho chieu: Van kiem soat duoc...
Bệnh nhân số 17 lọt qua kiểm dịch sân bay dùng 2 hộ chiếu. Ảnh: Zing

Ông Lê Việt Trường - nguyên ĐBQH Khóa XIII cho rằng, đầu tiên phải nhìn nhận từ phía cơ quan quản lý. Cụ thể là trong công tác phòng chống dịch các cơ quan chức năng đã có chút lơ là, chủ quan với những người đi - đến từ các nước châu Âu.

Theo ông Trường, ngay từ khi bùng phát dịch bệnh, tất cả những người đi, đến từ Vũ Hán (Trung Quốc) và sau đó là Hàn Quốc được đưa vào địa chỉ "đỏ", cần bị kiểm soát nghiêm ngặt. Theo đó, những người trở về từ vùng dịch lập tức bị kiểm tra và đưa về khu vực cách ly ngay từ khu vực sân bay.

Với các quốc gia châu Âu, dù dịch bệnh đã bắt đầu bùng phát nhưng chúng ta còn sơ hở, các biện pháp cảnh báo cũng như kiểm soát chưa đặt ở mức tương xứng như đối với những người đi - về từ Hàn Quốc hay Trung Quốc.

Chính vì lý do này, có nhiều hành khách từ châu Âu khi trở về đã lọt cửa an ninh, không phải cách ly.

Trường hợp của bệnh nhân Covid-19 thứ 17 cũng vậy. Nếu ngay từ đầu các biện pháp kiểm soát y tế được triển khai và thực hiện nghiêm ngặt thì rất khó để người nhiễm bệnh có cơ hội lọt qua cổng an ninh.

Tuy nhiên, đây là trường hợp đặc biệt do sử dụng hai hộ chiếu để xuất - nhập cảnh vào Việt Nam.

Về mặt luật pháp, không có quy định cấm một công dân có nhiều hộ chiếu của nhiều nước. Một công dân có nhiều hộ chiếu, khi nhập cảnh vào Việt Nam sử dụng hộ chiếu nào sẽ được hưởng quy chế pháp lý của Việt Nam tương ứng với hộ chiếu đó. Ví dụ, sử dụng hộ chiếu Việt Nam thì được đối xử như công dân Việt Nam, còn sử dụng hộ chiếu nước ngoài thì được đối xử như một công dân của nước ngoài.

Vấn đề chỉ nằm ở chỗ, dù chưa đặt mức kiểm soát ở "danh sách đỏ" song ngày 29/2, Bộ Y tế đã gửi công văn đến UBND các tỉnh, thành phố có hoạt động kiểm dịch y tế về việc thực hiện áp dụng tờ khai y tế đối với khách nhập cảnh đến từ hoặc đi qua Iran và Italy.

Theo đó, đối tượng phải khai báo y tế là khách nhập cảnh đến từ hoặc đi qua Iran và Italy. Thời điểm cô gái này trở về nước là ngày 2/3, thời điểm đã có yêu cầu khai báo y tế tại sân bay. Tuy nhiên, cô gái khi về Việt Nam đã không khai rõ, trung thực lịch trình đi lại mà sử dụng hai hộ chiếu khác nhau để được nhập cảnh vào Việt Nam.

Nhất là trong bối cảnh những người trở về từ những nước châu Âu tham gia vào hiệp ước Schengen, công dân được đi lại tự do trong khối mà không cần visa. Vì thế, trên hộ chiếu không hiển thị địa chỉ đi - đến tại các quốc gia này, cơ quan an ninh cửa khẩu Việt Nam không thể phát hiện được.

Từ chỗ không kiểm soát được việc di chuyển của những người có hộ chiếu Anh trong các nước EU, cùng với việc chưa đặt biện pháp kiểm soát y tế chặt chẽ với địa bàn châu Âu là một lỗ hổng.

"Bản thân cá nhân người bệnh đã không ý thức hết trách nhiệm của một công dân, phải thực hiện khai báo đầy đủ, trung thực để cơ quan chức năng nắm được. Hành vi gian dối, không phối hợp với cơ quan chức năng thì cá nhân sẽ phải chịu trách nhiệm và phải bị xử lý theo quy định.

Tuy nhiên, trong số hàng mấy chục triệu người không thể nói ý thức của ai cũng giống ai. Trong bối cảnh không thể chờ đợi vào tính tự giác cũng như ý thức trách nhiệm của người dân, cơ quan quản lý nhà nước phải chủ động trước.

Lẽ ra ngay từ đầu cũng cần nâng mức kiểm soát, đặt ra hai, ba mức độ kiểm soát tại sân bay đối với những người di chuyển từ châu Âu về. Nếu làm như vậy thì tất cả những người từ châu Âu về ai cũng bị kiểm soát và bị cách ly. Như vậy cũng không phải phân biệt là Anh, Pháp hay Ý, cứ từ châu Âu trở về là sẽ bị giám sát chặt chẽ, hạn chế hành trình đi lại. Với những trường hợp có nhiều nguy cơ thì phải cách ly ngay 14 ngày.

Qua những sự việc xảy ra, có thể thấy, chỉ dựa vào lời khai của người dân và người dân khai thế nào cũng đúng, không thể kiểm tra, kiểm soát là vô cùng nguy hiểm.

Nếu không có biện pháp kiểm soát chặt chẽ chắc chắn sẽ còn lọt nhiều bệnh nhân như số 17", ông Trường nói.

Nhiều kẽ hở

Đứng từ góc độ pháp lý, LS Trương Xuân Tám cho biết, với những người có hành vi che giấu bệnh tật, có nguy cơ làm lây lan bệnh dịch thì tùy mức độ có thể bị xem xét xử lý theo luật. Nếu hành vi gian dối của hành khách gây ra những hậu quả nghiêm trọng, có thể phải xem xét, truy cứu hình sự.

Riêng về việc sử dụng nhiều hộ chiếu, ông Tám cảnh báo việc quản lý hộ chiếu chưa chặt không những gây mối lo về dịch bệnh mà còn liên quan tới các vấn đề về an ninh, tội phạm.

Trước hết về tình hình bệnh dịch, theo ông Tám, khó khăn lớn nhất là hầu hết các nước châu Âu hiện nay không có con dấu nhập cảnh khi di chuyển giữa các quốc gia, do đó việc xác định hành trình của hành khách là rất khó.

Vì thế, đối với công tác phòng chống dịch bệnh cần phải chủ động, nâng cao mức cảnh giác.

Trường hợp của bệnh nhân số 17, vị LS cho rằng, đó là điển hình của kẽ hở trong quản lý hộ chiếu. Luật không cấm công dân có nhiều hộ chiếu, tuy nhiên, nếu không có biện pháp quản lý thì sẽ là cơ hội cho những tiêu cực khác.

Lấy ví dụ từ trường hợp của Vũ Nhôm, người có tới 3 hộ chiếu, vị LS nêu minh chứng cho những kẽ hở có thể giúp tội phạm trốn tránh trách nhiệm bằng cách xuất cảnh sang quốc gia khác.

Vì thế, vị LS cho rằng quy định xuất nhập cảnh cần có quy định rõ, cụ thể hơn đối với những trường hợp sử dụng nhiều hộ chiếu. Ngay trong việc cấp hộ chiếu cũng cần được quản lý chặt chẽ. Việc kiểm soát với những người có nhiều hộ chiếu cũng phải được thắt chặt hơn.

Dịch Covid-19 'bóc mẽ' mặt tối bức tranh showbiz Việt

Trong trường hợp của bệnh nhân số 17, LS Trương Xuân Tám đặt giả định, N.H.N. sử dụng hai hộ chiếu để xuất cảnh, khi trở về nước lại sử dụng hộ chiếu Việt Nam.

Nếu trong bối cảnh bệnh dịch đang lây lan nhanh như hiện nay, cơ quan an ninh cửa khẩu cần căn cứ trên thông tin hai hộ chiếu của hành khách này để buộc yêu cầu khai rõ hành trình, thậm chí có thể yêu cầu cách ly ngay tại sân bay.

Về kinh nghiệm quản lý hộ chiếu ở nhiều nước hiện đại, LS Trương Xuân Tám cho rằng nên sử dụng vân tay hoặc hộ chiếu điện tử. Nếu thực hiện quản lý hộ chiếu theo cách này cũng giúp công tác quản lý chặt chẽ, giảm bớt những kẽ hở hơn.

Lam Lam