Tranh luận nóng

Bò đói sau dự án 5 tỷ: Lời thật người nghiên cứu

Thứ Sáu, 02/10/2020 07:51

(Tin tức thời sự) - Ông Thám cho rằng, vụ việc đàn bò tót gầy trơ xương cần một cái nhìn công bằng chứ không thể đổ hết lỗi lên người nghiên cứu.

Ngày 1/10/2020, trao đổi với báo chí về việc đàn bò tót 11 con nằm trong dự án nghiên cứu cấp nhà nước hết 5 tỷ đồng đang bị bỏ đói, gầy trơ xương, PGS.TS Lê Xuân Thám - nguyên Giám đốc Sở KH&CN Lâm Đồng, chủ nhiệm nhóm nghiên cứu đề tài cho rằng, đó là hệ quả đến từ rắc rối của hệ thống hành chính Nhà nước.

"Từ nhiều ngày qua rất nhiều cơ quan đơn vị hỏi tôi về vấn đề này, kể cả một doanh nghiệp lớn cũng có nói là các anh để bê bết như thế này thì hãy để chúng tiếp nhận quản lý chúng (11 con bò tót lai - PV).

Tôi nói, thật sự, thì chúng tôi lắng nghe xem có hợp lý không chứ ngành thì không có quyền. Theo tôi, các anh cứ đề xuất lên Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc ngành chức năng 2 tỉnh Lâm Đồng và tỉnh Ninh Thuận.

Hiện nay, tỉnh Lâm Đồng quyết định giao thì có người giao và người nhận. Còn việc giao nhận là có làm chậm hơn một năm rưỡi nay rồi, còn bên chúng tôi là người thực hiện thì chịu trận chứ thực ra là nó quá rắc rối" - ông Thám cho biết.

Bo doi sau du an 5 ty: Loi that nguoi nghien cuu
Đàn bò tót được ăn cỏ tươi trở lại sau hơn 1 năm trời bị bỏ đói, ăn rơm khô.

Theo ông Thám, ai làm sai thì phải chịu trách nhiệm kể cả bản thân ông. "Nói cho cùng chúng tôi làm đến bây giờ là cũng nên ghi nhận. Mọi việc nên xem xét một cách công bằng chứ công tác nghiên cứu không phải một sớm một chiều. Hiện nay, từ những cái nhìn bề ngoài và có những đánh giá rất tai hại đối với ngành.

Hãy xét lại rằng, tính ra cũng đã 8 năm ròng, từ khi phát hiện ra sự kết duyên đầu tiên giữa bò tót rừng với bò nhà tạo ra thế hệ F1 đến nay vẫn còn đó. Có ốm, có yếu thì qua thời gian chăm sóc gặp một vài vấn đề.

Quan trọng, giai đoạn mà ngành chức năng dồn công sức vào để đánh giá đúng, còn lại công việc khác là thuộc Bộ KH&CN chứ.

Trong thời gian dài có ai nghiên cứu đâu? Nhưng nếu chúng tôi bỏ thì tiếc quá vì việc giao phối "kết duyên" giữa bò tót rừng và bò nhà xảy ra trong lịch sử đầu tiên ở Việt Nam. Riêng, đối với ngành thì nhiều năm qua cũng đang cố gắng làm từ đầu đến cuối, đến giờ nhìn đàn bò xuống cấp mà đổ lỗi cho ngành chúng tôi thì cũng không công bằng…" – ông Thám chia sẻ.

Được biết, dự án nghiên cứu 11 con bò lai giữa bò tót rừng mà bò nhà mà ông Thám từng thực hiện là sự hợp tác giữa Sở KH&CN tỉnh Lâm Đồng và Ninh Thuận, có tên gọi "Nghiên cứu giám định di truyền và đánh giá khả năng phát triển của bò lai F1 giữa bò tót (Bos gaurus) và bò nhà (Bos taurus) tại vùng rừng giáp ranh tỉnh Ninh Thuận và Lâm Đồng” với nhiệm vụ khai thác và phát triển nguồn gen bò quý hiếm tại vùng rừng giáp ranh 3 tỉnh Ninh Thuận - Lâm Đồng - Khánh Hoà.

Dự án được thực hiện vào năm 2015 và kết thúc vào năm 2019. Kết quả nghiên cứu được hội đồng nghiệm thu đánh giá đạt yêu cầu.

Sau khi kết thúc đề tài, có nhiều hướng xử lý đàn bò này được đưa ra. Trong thời gian chưa tìm ra phương án cuối cùng, đàn bò được giao cho Trung tâm Ứng dụng KH&CN Lâm Đồng quản lý.

Từ đó cho đến nay, đàn bò bị bỏ đói, gầy trơ xương do không có thêm nguồn kinh phí để duy trì việc nuôi dưỡng. Đến cuối tháng 9/2020 thì UBND tỉnh Lâm Đồng có chủ trương bàn giao lại đàn bò cho Vườn Quốc gia Phước Bình (Ninh Thuận) tiếp tục chăm sóc.

Khi nhiều cơ quan báo chí vào cuộc phản ánh, tỉnh Lâm Đồng đã cử 2 cán bộ xuống trực tiếp để kiểm tra đàn bò. Điều này được người dân đánh giá là bất ngờ khi trong hơn 1 năm qua chỉ có cán bộ liên lạc qua điện thoại với người chăm sóc để kiểm tra tình trạng đàn bò.

Đồng thời, phía Ninh Thuận cũng tỏ ra sốt ruột cho thể trạng về số bò tót mà mình sắp nhận nên trích ra một khoản tiền để đảm bảo việc chăm sóc cho đàn bò được thực hiện ngay trong thời gian này.

Tại cuộc họp báo về kinh tế, xã hội vào sáng ngày 1/10, ông Lưu Xuân Vĩnh, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, cho biết đã chỉ đạo các sở ngành liên quan khẩn trương thực hiện các giải pháp để cứu đàn bò tót F1 đang bị suy dinh dưỡng tại xã Phước Bình, huyện Bác Ái (Ninh Thuận).

"Trước hết là tiến hành kiểm tra sức khỏe hiện tại của đàn bò để cung cấp đủ nguồn dinh dưỡng nhằm cứu đàn bò khỏi chết đói. Sở Khoa học Công nghệ và Vườn Quốc gia Phước Bình khẩn trương làm việc với đơn vị quản lý đàn bò và đề xuất phương án phù hợp, lâu dài để quản lý và phát triển đàn bò phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học" - ông Vĩnh cho biết.

Hiện Vườn Quốc gia Phước Bình đang hoàn tất các thủ tục để tiếp nhận đàn bò tót này từ Trung tâm Ứng dụng KH&CN tỉnh Lâm Đồng về chăm sóc, tránh bị chết đói.

"Trước mắt, chúng tôi đã tạm ứng kinh phí và cử 2 nhân viên phối hợp với người được thuê chăm sóc đàn bò cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng như cỏ tươi, cám, bột ngũ cốc... để cứu đàn bò khỏi bị chết do suy dinh dưỡng nặng. Bằng mọi giá phải cứu lấy đàn bò tót F1 để phục vụ nghiên cứu khoa học", ông Vân nói.

Ông Vân cho biết thêm: "Về lâu dài, chúng tôi đang xây dựng đề án để di dời đàn bò về Vườn Quốc gia Phước Bình với diện tích quy hoạch trên 5 ha.

Theo đó sẽ xây hàng rào và trồng cỏ dưới tán cây rừng theo kiểu "bán tự nhiên" để tạo bóng mát và cung cấp thức ăn thường xuyên cho đàn bò.

Tuy nhiên, việc này nhanh nhất cũng vào đầu năm 2021. Trước mắt thì đàn bò vẫn phải thuê mướn người chăm, bổ sung thức ăn và cử nhân viên túc trực cùng với người chăm sóc để cứu đàn bò khỏi chết đói."

Ngọc Vân