Tranh luận nóng

Chia phí tham quan nhà vua Mèo: Điều chưa hài lòng

Thứ Bảy, 22/02/2020 08:01

(Tin tức thời sự) - Sau khi trích nộp ngân sách theo quy định, phí tham quan dinh thự Nhà Vương sẽ được chia cho con cháu họ Vương 20%.

Ngày 21/2, ông Vương Duy Bảo, nguyên hàm Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VH-TT-DL), cháu nội vua Mèo Vương Chí Sình xác nhận đã nhận bản quy chế quản lý khu di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia dinh Nhà Vương (xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang) do UBND huyện Đồng Văn trao.

Theo bản quy chế này, tiền thu phí tham quan và nguồn thu dịch vụ khác (nếu có) liên quan đến việc quản lý, bảo vệ, khai thác di tích Nhà Vương do Ban Quản lý di tích và danh thắng huyện Đồng Văn quản lý công khai, minh bạch theo quy định hiện hành của pháp luật và Nghị quyết của HĐND tỉnh, Quyết định của UBND tỉnh Hà Giang.

Các khoản thu, chi phải được hạch toán đầy đủ trên hệ thống sổ sách kế toán, hàng quý, năm thực hiện báo cáo quyết toán gửi cơ quan tài chính theo quy định.

Bản quy chế cũng nêu rõ về việc sử dụng nguồn thu. Theo đó, đối với số thu phí tham quan, nộp ngân sách nhà nước theo quy định hiện hành của HĐND tỉnh và UBND tỉnh.

Đối với số thu còn lại (xác định là 100%), các chủ sở hữu dòng họ Vương hưởng 20%; thực hiện chi trả cho các chủ sở hữu 2 lần/năm; thời gian chi trả đợt 1 trước ngày 15/7 năm hiện hành, đợt 2 trước ngày 15/1 năm sau.

Còn lại 80% được sử dụng để chi trả cho các nội dung chi phục vụ hoạt động thu phí, duy tu, sửa chữa thường xuyên khu di tích.

Đối với các nguồn thu hợp pháp khác giao cho Ban Quản lý khu di tích và danh thắng huyện Đồng Văn quản lý và sử dụng theo quy định hiện hành.

Chia phi tham quan nha vua Meo: Dieu chua hai long
Dinh thự nhà Vương ở Đồng Văn, Hà Giang

Cho rằng việc ra đời bản quy chế này là một điều đáng mừng sau gần 2 năm gia đình họ Vương và huyện Đồng Văn bàn bạc, xây dựng, tuy nhiên, cháu nội vua Mèo vẫn chưa hài lòng với một số điểm trong bản quy chế.

Thứ nhất, bản quy chế chỉ có hiệu lực kể từ ngày ký (19/2/2020) và việc xây dựng quy chế đã kéo dài quá lâu.

Theo đó, chỉ đạo xây dựng quy chế quản lý di tích Nhà Vương đã được Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình chỉ đạo từ tháng 10/2018.

Sau khi có ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng, UBND tỉnh Hà Giang đã có 2 văn bản giao cho Sở VH-TT-DL xây dựng quy chế (một văn bản vào tháng 11/2018 và một văn bản vào tháng 3/2019), đồng thời yêu cầu đến 30/3/2019 phải hoàn thành.

Đến tháng 5/2019, Bộ VH-TT-DL có công văn gửi Hà Giang đề nghị khẩn trương thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng, trong đó có nhiều vấn đề như: quản lý di tích, quy hoạch di tích, chống lấn chiếm, xây dựng quy chế... và báo cáo về Bộ.

Tháng 7/2019, Cục Di sản văn hóa (Bộ VH-TT-DL) tiếp tục có văn bản gửi Sở VH-TT-DL tỉnh Hà Giang đề nghị khẩn trương thảo luận, thống nhất với gia tộc họ Vương trong việc xây dựng và ban hành quy chế quản lý và phát huy giá trị di tích kiến trúc-nghệ thuật khu nhà Vương theo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa và các quy định khác có liên quan, đảm bảo lợi ích và trách nhiệm của các bên.

Tuy nhiên, tháng 8/2019, Sở VH-TT-DL tỉnh Hà Giang lại có văn bản gửi ông Vương Duy Bảo thông báo, Hà Giang đã có văn bản giao cho UBND huyện Đồng Văn chủ trì, phối hợp với đại diện chủ sở hữu hợp pháp của dòng họ Vương xây dựng phương án và quy chế quản lý di tích kiến trúc-nghệ thuật khu Nhà Vương trình cấp cho thẩm quyền phê duyệt.

Mãi đến ngày 19/2/2020 bản quy chế quản lý di tích Nhà Vương mới ra đời.

Thứ hai, quy chế khẳng định nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp đối với di tích Nhà Vương của con cháu dòng họ Vương, thế nhưng quy chế cũng lại ghi rõ: đối với tổ quản lý di tích Nhà Vương, dòng họ Vương đề cử không quá 2/3 vị trí việc làm, số còn lại do huyện Đồng Văn bố trí, đồng thời các vị trí việc làm này do UBND huyện Đồng Văn phê duyệt.

"Tổ quản lý di tích chính là con cháu họ Vương, những người thừa kế dinh vua Mèo nhưng lại phải ký hợp đồng với UBND huyện Đồng Văn, vậy tổ quản lý ấy là bộ máy tổ chức của nhà nước hay của dòng họ? Lẽ ra chính quyền phải tạo điều kiện giúp nhà Vương tự quản lý, đóng thuế theo quy định của pháp luật chứ không phải đẻ thêm ra bộ máy quản lý, trái với chủ trương tinh giản bộ máy hiện nay", ông Vương Duy Bảo nói.

Thứ ba, việc quản lý di tích trực thuộc Ban Quản lý di tích và danh thắng huyện Đồng Văn mà không phải trực thuộc Phòng Văn hóa-Thông tin huyện. Theo ông Vương Duy Bảo, Ban Quản lý di tích và danh thắng huyện Đồng Văn là đơn vị cấp dưới, di tích Nhà Vương là di tích cấp quốc gia, theo phân cấp quản lý bình thường phải thuộc Phòng Văn hóa-Thông tin huyện hoặc Sở VH-TT-DL, quy định như thế này là rườm rà và trái luật.

Thứ tư, về tỷ lệ phân chia nguồn thu từ di tích Nhà Vương, theo quy chế, số thu phí tham quan, nộp ngân sách nhà nước theo quy định hiện hành của HĐND tỉnh và UBND tỉnh.

"Vậy theo quy định hiện hành là bao nhiêu? Tại sao không ghi vào trong quy chế? Quy chế có hiệu lực từ ngày 19/2/2020, vậy từ 19/2/2020 trở về trước, việc thực hiện thu, nộp ngân sách có được UBND tỉnh Hà Giang và huyện Đồng Văn thực hiện đúng hay không và chúng đã được công khai hay chưa?", cháu nội vua Mèo đặt câu hỏi.

Một điểm khác, việc phân chia này được thực hiện từ ngày quy chế có hiệu lực (19/2/2020), vậy từ mốc 19/2/2020 trở về trước, phần phí tham quan thu được ai hưởng, phân chia thế nào bởi con cháu nhà họ Vương chưa hề nhận được gì từ số tiền này.

Trên đây là những điểm tồn tại trong bản quy chế quản lý di tích Nhà Vương mà ông Vương Duy Bảo đề nghị cần tiếp tục làm rõ.

Cũng theo bản quy chế này, việc bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích nhà Vương phải đảm bảo các yếu tố gốc cấu thành di tích. Khi thực hiện trùng tu, sửa chữa lớn phải lập dự án trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo đúng trình tự, thủ tục quy định pháp luật hiện hành và phải được sự đồng ý bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL.

Việc duy tu, sửa chữa nhỏ không làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc cấu thành di tích, trước khi thực hiện Ban Quản lý di tích và danh thắng phải báo cáo, xin ý kiến và được sự đồng ý bằng văn bản của UBND huyện Đồng Văn và các cơ quan liên quan.

Kinh phí tu bổ, tôn tạo di tích được sử dụng từ nguồn thu phí tham quan, theo quy định của tỉnh, ngân sách Trung ương hỗ trợ theo chương trình mục tiêu (nếu có), nguồn ngân sách địa phương (theo khả năng cân đối ngân sách và nhiệm vụ thực tế được tỉnh phê duyệt).

Thành Luân