Tranh luận nóng

Chống tham nhũng 2018: Không vùng cấm, không hạ cánh an toàn

Thứ Hai, 04/02/2019 08:07

(Tin tức thời sự) - Chủ động kiểm soát các vị trí quyền lực có nhiều cơ hội tham nhũng để tăng cường giám sát sẽ giúp PCTN mang lại hiệu quả tốt hơn.

Nguyên nhân là do cơ chế kiểm soát nguồn gốc tài sản cá nhân còn thiếu chặt chẽ, việc thực hiện kê khai tài sản chỉ mang tính hình thức, chưa thật sự hiệu quả. Trong suốt 10 năm (2006 – 2016) thực hiện quy định kê khai tài sản nhưng cũng chỉ phát hiện, xử lý kỷ luật được 17 cán bộ kê khai tài sản không trung thực và chỉ phát hiện 10 trường hợp vi phạm trong tặng quà, nhận quà trái quy định.

Điều này cho thấy quy định kê khai tài sản chỉ mang tính hình thức, kê khai cho xong, chỉ kê khai những tài sản không thể che giấu được như nhà, xe… còn những khối tài sản khác nếu kẻ gian cố tình che giấu thì cũng không kiểm soát được như vàng, đá quý, kim cương, tiền gửi ở nước ngoài… Kể cả tài sản hiện vật như nhà, đất cũng không khó che giấu, bằng cách cho người khác đứng tên, và cũng không thể phát hiện được do chúng ta thiếu một hệ thống đăng ký tài sản quốc gia đầy đủ, nên một người đăng ký vài cái nhà, vài mảnh đất ở nhiều địa phương khác nhau cũng không dễ phát hiện ra.

Điểm yếu nhất của chúng ta hiện nay là không quản lý và kiểm soát được dòng tiền của một người mang đi mua nhà, mua vàng, mua tài sản lớn… Kể cả việc kiểm soát các dòng tiền từ ngân sách, tới những người thực thi chính sách cũng lỏng lẻo, thiếu cơ chế, tạo cơ hội cho những kẻ cơ hội đứng sau các nhóm lợi ích tiếp tay cho các cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi tẩu tán, phân tán tài sản.

Vì vậy tôi cho rằng, để không thất thoát tài sản do tham nhũng thì biện pháp hữu hiệu nhất chỉ có thể là xây dựng được cơ chế phòng tham nhũng ngay từ đầu. Phải nghĩ cách giữ chặt tiền trong túi mình, trước khi nghĩ cách tìm lại tiền khi đã bị rơi mất khỏi túi.

Cùng với đó, phải có cơ chế kiểm soát được nguồn gốc tài sản ngay từ khi mới hình thành. Có như vậy việc kiểm soát tài sản tham nhũng cũng như cơ hội thu hồi tài sản tham nhũng mới khả thi.

Muốn vậy, Việt Nam phải đẩy mạnh việc thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, kiểm soát thu nhập cá nhân…

PV: - Năm 2019, Chính phủ tiếp tục xác định PCTN là nhiệm vụ trọng tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tập trung chỉ đạo thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ.

Để công tác PCTN đạt được kết quả như kỳ vọng, theo ông các vấn đề như đẩy mạnh cải cách hành chính; tập trung xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết công việc; kiên quyết loại bỏ những cán bộ hư hỏng, tham nhũng ra khỏi bộ máy của Đảng và Nhà nước, trước hết là trong các cơ quan PCTN cần phải được thực hiện quyết liệt ra sao? Nếu làm tốt thì công tác PCTN sẽ được kỳ vọng mang lại kết quả như thế nào?

PGS Hoàng Văn Cường: - Tôi cho rằng, trước hết công tác PCTN phải được thực hiện nghiêm túc, triệt để ở các cơ quan có chức năng, nhiệm vụ làm công tác PCTN. Nếu những cơ quan này không thực hiện đúng, thực hiện nghiêm trách nhiệm cũng như những quy định pháp luật mà lại có hành vi tham nhũng thì đương nhiên đối tượng bị kiểm soát sẽ lợi dụng để lộng hành tham nhũng.

Ví dụ, cơ quan thanh tra, kiểm toán là người thay mặt xã hội kiểm soát tham nhũng, nếu khi thực thi công việc kiểm tra lại cố tình bỏ qua sai phạm vì mưu lợi cá nhân thì đối tượng bị kiểm soát sẽ lợi dụng để tiếp tục thực hiện các sai phạm tiếp theo.

Tôi lại nhấn mạnh, khi giao quyền cho một cá nhân, một tổ chức hoặc một cơ quan nào trong lĩnh vực PCTN thì phải luôn gắn với đó là trách nhiệm đi kèm nếu không thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ. Ví dụ, những sai phạm tại Tổng công ty Dầu khí Việt Nam đang được đưa ra xét xử đã diễn ra trong nhiều năm, vậy tại sao trước đó hàng năm vẫn thanh tra, kiểm toán lại không kịp thời phát hiện ra những sai phạm đó? Phải quy trách nhiệm cho những người “gác cổng” thì mới hy vọng không nhắm mắt làm ngơ cho kẻ gian tẩu tán tài sản.

Nếu quy trách nhiệm rõ ràng cho từng cán bộ trong các cơ quan có chức năng và trách nhiệm PCTN thì sẽ không ai dám bao che, bỏ qua cho hành vi tham nhũng. Tham nhũng sẽ sớm bị phát hiện ngay từ khi mới manh nha, sẽ không thể kéo dài nhiều năm để kéo bè, kết mảng. Điều này sẽ giúp giảm thiểu những thiệt hại, những tác động có thể gây ra cả về mặt kinh tế lẫn tác động xã hội. 

Để những người thực thi công vụ toàn tâm, toàn ý, yên tâm công tác, mẫn cán với công việc và không cần màng đến tham nhũng để đảm bảo cuộc sống, tôi cho rằng cũng cần có giải pháp cải cách tiền lương, thu nhập, khuyến khích nâng cao năng suất lao động, giúp cán bộ, công chức yên tâm làm việc.

Đây cũng là giải pháp phòng chống tham nhũng. Khi tiền lương chưa thể bảo đảm được đời sống cho cán bộ, công chức, chưa bảo đảm được lợi ích thoả đáng với sự đóng góp của họ, trong khi kiểm soát tham nhũng lỏng lẻo thì rất có thể nhiều trường hợp sẽ sẵn sàng hy sinh đời bố củng cố đời con, chấp nhận rủi ro để đánh đổi lợi ích.

PV: Xin cảm ơn ông!

Vũ Lan (Thực hiện)