Tranh luận nóng

Chống tham nhũng không thu hồi tài sản: Dư luận thêm bực

Thứ Năm, 23/11/2017 07:47

(Tin tức thời sự) - Chống tham nhũng mà không thu hồi được tài sản thì cũng mới chỉ giải quyết được một nửa vấn đề...

LTS:- Tại phiên thảo luận về Dự thảo Luật phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Bá Sơn (Đà Nẵng) đã cho rằng, tài sản bất minh phải thu hồi triệt để. Tài sản không hợp pháp thì không được đòi hỏi nhà nước phải bảo hộ. Chia sẻ với ý kiến trên, TS Lê Hồng Sơn - nguyên Cục trưởng Cục KTVB (Bộ Tư pháp) đã có bài viết thể hiện quan điểm riêng về nội dung này. Để rộng đường dư luận, báo Đất Việt xin đăng tải toàn bộ bài viết của ông.

Chong tham nhung khong thu hoi tai san: Du luan them buc
Ông Lê Hồng Sơn - nguyên Cục trưởng Cục KTVB (Bộ Tư pháp)

Tôi rất chia sẻ với ý kiến của ĐBQH Nguyễn Bá Sơn. Nói gì thì nói, chống tham nhũng mà không thu hồi được tài sản thì cũng mới chỉ giải quyết được một nửa vấn đề, làm cho dư luận đã bức xúc lại còn bức xúc thêm. Mục đích của kẻ tham nhũng chính là ở chỗ vơ vét, thu gom một cách bất hợp pháp tài sản của xã hội, của nhà nước cho cá nhân mình, cho gia đình mình. Nếu không thu được tài sản thì câu nói của xã hội "hy sinh đời bố để củng cố đời con" vẫn còn giá trị thực tiễn và nhiều kẻ tham nhũng sẵn sàng đánh đổi. Đi tù hay bị cách hết chức vụ mà giữ được tài sản tham nhũng cũng là một sự đánh đổi không ít kẻ lựa chọn khi bị phát hiện, bị xử lý.

Quản lý tài sản của người có chức, có quyền để khi có những biểu hiện khác thường thì cơ quan quản lý có thể phát hiện ngay, lần ra hành vi tham nhũng. Đồng thời, một khi đã phát hiện hành vi tham nhũng thì việc quản lý tài sản của kẻ tham nhũng sẽ giúp cho việc thu hồi những tài sản do tham nhũng mà có. Thậm chí, họ phải chịu hình phạt tịch thu toàn bộ tài sản chứ không phải chỉ bị xử lý một cách hời hợt, hình thức như lâu nay.

Quản lý tài sản, theo tôi phải giúp đạt được các mục tiêu nêu trên, nếu không thì việc quản lý chỉ là hình thức, đãi bôi. Gắn với việc quản lý tài sản của người có chức, có quyền đó là xác định trách nhiệm giải trình. Khi tài sản của người đó có những sự tăng trưởng đột biến thì tổ chức buộc người đó phải giải trình, phải chứng minh tính hợp pháp của khối tài sản có sự tăng trưởng đột biến đó. Nếu không giải trình được, không chứng minh được tính hợp pháp của khối tài sản mà mình có được thì tổ chức phải áp dụng chế tài, đó là tịch thu khối tài sản bất hợp pháp.

Việc tịch thu tài sản bất minh của cán bộ, công chức có chức, có quyền là hoàn toàn hợp pháp, hợp hiến, không có gì phải băn khoăn, e ngại ở đây cả. Đây là chế tài mà luật phòng chống tham nhũng phải xác định. Tôi ủng hộ phương án này. Không thể để tình trạng như lâu nay là "đánh bùn sang ao", "cứt trâu hóa bùn", kẻ tham nhũng vẫn giữ được tài sản do phạm tội mà có. Người dân bức xúc và xã hội bức xúc.

Liên quan tới tài sản do tham nhũng mà có thì lâu nay, kẻ tham nhũng có thể giữ những tài sản đó làm tài sản thuộc sở hữu của cá nhân mình. Có thể chuyển cho bố, mẹ, vợ  hoặc chồng hoặc cho con cái. Đây là một thủ đoạn tẩu tán tài sản tham nhũng thường thấy, dư luận đã nói nhiều. Ở đây tôi muốn nói, việc kê khai tài sản nếu chỉ dừng ở tài sản của cá nhân người có chức, có quyền thì cũng không đầy đủ, không ngăn chặn được những hành vi tẩu tán tài sản tham nhũng.

Tôi đã nói nhiều đến việc buộc quan chức có chức, có quyền phải chịu sự quản lý của tổ chức đối với tài sản của những người thân thích đã nêu trên. Đương nhiên, việc kê khai cũng như phương thức quản lý, giải pháp xử lý sẽ có nhiều mức khác nhau đối với các đối tượng khác nhau. Quản lý tài sản của cá nhân người có chức, có quyền thì cần phải cụ thể, đầy đủ. Quản lý tài sản của những người thân thích thì cần có sự phân biệt.

Ví dụ, có chức quyền đến cấp nào thì mới buộc phải kê khai? Phương thức kê khai, thời hạn kê khai, quản lý tài sản của những người thân thích cũng cần phải phù hợp, để sao cho không can thiệp quá sâu, không đụng đến quyền bí mật đời tư của công dân như một số người e ngại. Tóm lại, mục đích của việc kê khai này là sao cho để khi kẻ tham nhũng tẩu tán tài sản cho người thân thích thì tổ chức có cơ sở để xem xét xử lý một cách thích đáng, không để buông trôi, bỏ lọt như lâu nay.

Kẻ phạm tội tham nhũng đương nhiên phải chịu chế tài về hình sự một cách thích đáng. Bộ Luật hình sự đã có hẳn một chương quy định về tội phạm và hình phạt đối với tội tham nhũng. Tuy nhiên, việc xác định chế tài đối với kẻ phạm tội tham nhũng trước hết là phải xử lý về mặt kỷ luật hành chính, phải xem xét xử lý kỷ luật cán bộ, công chức một cách nghiêm khắc. Bất kể ai, khi đã xác định có hành vi tham nhũng thì chế tài đầu tiên mà cơ quan, tổ chức áp dụng thì phải là hình thức cách chức hoặc buộc thôi việc đã. Chỉ có cách chức hoặc buộc thôi việc thì mới xứng đáng với những kẻ tham nhũng, phạm tội một cách cố ý và có động cơ trục lợi. Rồi sau đó mới tính đến xử lý hình sự hay không xử lý hình sự.