Tranh luận nóng

Chuyên gia LHQ nói thẳng Giao thông Việt Nam

Thứ Tư, 25/01/2017 07:57

(Tin tức thời sự) - Bất cập quy hoạch và hạn chế quản lý đô thị khiến giao thông Việt Nam quá tải, phát triển không tương xứng.

TS. Nguyễn Quang, Giám đốc Chương trình định cư con người Liên hợp quốc tại Việt Nam (UN-Habitat) mới đây đã chia sẻ về vấn đề giao thông đô thị tại Việt Nam và những nút thắt trong giải quyết an toàn hạ tầng đô thị.

Theo đó, TS. Nguyễn Quang cho rằng, tại Việt Nam, phương pháp luận về quy hoạch đang có vấn đề. Việc xây dựng quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết cũng bị lẫn lộn. Bên cạnh đó, các công cụ quản lý hạ tầng hiện có cũng chưa hoàn thiện và nhiều bất cập.

Chuyen gia LHQ noi thang Giao thong Viet Nam
Chung cư bủa vây, giao thông ách tắc. Ảnh: VNN

Vị chuyên gia lấy ví dụ, việc kiểm soát mục tiêu sử dụng đất trong quy hoạch, mới chỉ dừng lại ở kiểm soát mật độ, tần suất hay chiều cao của các công trình xây dựng; vạch ra lộ trình phát triển, năm nào thì sẽ mở rộng đến đâu và bao nhiêu lâu thì điều chỉnh các quy hoạch đó. Nhưng thực tế, quy hoạch là một chuyện, còn cốt lõi vẫn nằm ở việc tổ chức thực hiện, hành lang pháp lý, công cụ quản lý việc thực hiện.

Tổ chức thực hiện là đặc biệt quan trọng. Quan trọng là những chính sách thực thi quy hoạch đòi hỏi phải có sự nhất quán và thống nhất thực hiện ở mọi cấp, ngành.

"Khi cộng đồng vẫn gia tăng phương tiện cá nhân, các cấp chính quyền vẫn cho phép sở hữu các phương tiện cá nhân tự do, không sử dụng công cụ kinh tế như thuế để quản lý mà chỉ áp dụng các công cụ hành chính thì không thể giải quyết triệt để" - TS. Nguyễn Quang nói.

Đường nhỏ, nhiều chung cư thì đương nhiên ách tắc

Nói tới bài toán hạn chế phương tiện cá nhân, TS. Quang cho rằng, cần phải gắn giao thông cùng với xây dựng để nhìn nhận được mấu chốt của vấn đề ách tắc ngày nay.

"Có bài báo viết, trong đoạn đường chưa tới 1km trên tuyến đường Lê Văn Lương có tới hơn 10 chung cư cao tầng mọc lên. Thử hình dung, sau khi những tòa nhà đó được lấp đầy và với ngần ấy số lượng cư dân và phương tiện cá nhân đổ ra đường thì tuyến Lê Văn Lương có mở rộng thêm nữa cũng liệu có đủ sức chứa hay không?" - ông Quang đặt câu hỏi.

Xây dựng tuyến đường Lê Văn Lương như thế, nhưng “đùng” 1 cái, các chủ đầu tư tập trung xây dựng tòa nhà và dồn bung phát triển cùng lúc, dẫn tới sự ách tắc giao thông và quá tải về hạ tầng là điều dễ hiểu. Khi dân số đô thị bùng nổ, hạ tầng xuống cấp, phải mở đường, xây cầu hay tìm các giải pháp tháo gỡ mà trong quá trình xây dựng, thiết kế quy hoạch không tính toán được hết. Tuy nhiên, vấn đề đó hiện nay vẫn bị ảnh hưởng bởi thiếu ngân sách, thiếu nguồn vốn đầu tư...

Chuyên gia Nguyễn Quang cho rằng, không thể để lý do không có tiền thì không làm. Chính sách và cách thực hiện phải được quy định sao cho đô thị phải tự nuôi lấy đô thị chứ không chỉ dựa vào nguồn bao cấp của Ngân sách Nhà nước.

Chuyen gia LHQ noi thang Giao thong Viet Nam
Quy hoạch là một chuyện nhưng thực hiện đúng quy hoạch thì cần nỗ lực nhiều lần hơn. Ảnh minh họa: Zing.vn

"Nguồn lực Nhà nước nào cho đủ với những dự án mở đường, đền bù giải phóng mặt bằng. Trong khi lợi ích từ quá trình phát triển đô thị lại rơi vào túi của nhiều chủ đầu tư tư nhân.

Có thể thấy rõ rằng, chưa từng có quy định bắt buộc nào yêu cầu những chủ đầu tư các dự án bất động sản trên những tuyến đường, khu vực mà họ đang kinh doanh và thu lợi phải chịu trách nhiệm đóng góp xây dựng và phát triển hạ tầng, đường xá, hệ thống giao thông công cộng ở đó.

Giống như thể, người tham gia giao thông nếu sử dụng ô tô thì phải trả tiền đóng góp, xây dựng và bảo trì đường xá, cầu cống, hạ tầng mà họ đang sử dụng mỗi ngày" - TS. Quang nói.

Một trong những nút thắt nữa trong việc hạn chế mật độ giao thông là chưa xây dựng được các thành phố vệ tinh, giảm áp lực cho khu vực trung tâm. Trước đây đã thấy trong quy hoạch nhưng chưa thấy thực hiện.

"Việc phát triển các thành phố vệ tinh là một trong những cách hạn chế hiệu quả giảm áp lực cho thành phố trung tâm.

Chính phủ cần tạo điều kiện về cơ sở hạ tầng, về hệ thống đường xá, phương tiện giao thông công cộng, dành các cơ chế ưu đãi để thu hút đầu tư, thu hút các doanh nghiệp xây dựng cơ sở hoạt động sản xuất kinh doanh về đó để tạo thêm công ăn việc làm cho người dân địa phương, cũng như người dân ở những đô thị lân cận, khu trung tâm về đó làm việc và sinh sống" - vị chuyên gia nhận xét.

Cúc Phương (Tổng hợp)