Tranh luận nóng

Công chức cắp ô tiêu tốn 17.000 tỷ: Có dân gánh hết?

Thứ Sáu, 14/10/2016 07:49

(Tin tức thời sự) - “Cơ chế chồng chéo như hiện nay thì sẽ không có ai chịu trách nhiệm về những khoản tiền thất thoát cả và cuối cùng người dân phải gánh hết”.

“Vậy khi dư thừa cán bộ, công chức thì các Bộ, ngành phải làm gì? Tôi cho rằng đầu tiên chúng ta cần phải có một khoản tài chính cực lớn để giải quyết việc chính sách, đưa cán bộ công chức một khoản tiền để họ nghỉ. Nếu không thì theo nguyên tắc thì không thể tinh giản được vì họ chưa đến mức kỷ luật, xa thải. Các nước khác trên thế giới đều làm vậy cả.

Thứ hai là tất cả các đơn vị sự nghiệp phải đẩy ra hết và chấp nhận việc để cho họ tự chủ, xã hội hóa theo quyết định của Trung ương. Bởi lẽ tiền kinh phí để những bộ máy này hoạt động cũng khá lớn rồi.

Khi đó những người đang làm việc trong các cơ quan hành chính ở các Bộ, ngành có thể chuyển qua đơn vị sự nghiệp làm. Như thế chúng ta mới thanh lọc và tinh chọn được các vị trí xứng đáng.

Thứ ba là chúng ta phải bỏ hoàn toàn bao cấp, lựa chọn cán bộ theo cơ chế thị trường cung - cầu. Để chọn được những người có năng lực thì cần phải thiết lập cơ chế cạnh tranh công bằng. Tôi nghĩ việc thi tuyển, lựa chọn nên chuyển qua một tổ chức chuyên nghiệp phi chính phủ có uy tín làm. Tổ chức này sẽ làm đúng yêu cầu đã được ký kết với địa phương, với Trung ương để tuyển chọn người có năng lực nhằm tạo ra tính khách quan. Chứ nếu chỉ nội bộ đánh giá với nhau rồi tự quyết định thì không thể giải quyết được”, vị chuyên gia nêu giải pháp.

Bên cạnh đó, PGS.TS Nguyễn Hữu Tri cũng nhắc đến chia sẻ của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan trong cuộc trò chuyện với một Bộ trưởng nghỉ hưu về tình trạng làm việc của cán bộ công chức nhà nước.

Theo vị chuyên gia, con số 1/3 cán bộ công chức “làm hùng hục” không hết việc, 1/3 chỉ cản trở những người khác và 1/3 công chức còn lại là “ngồi chơi xơi nước” đáng để các cơ quan quản lý nhà nước suy ngẫm, đưa ra các quyết định cứng rắn. 

“Việc này đã tồn tại nhiều năm qua. Cũng nhiều người nhắc đến việc này, tuy nhiên chúng ta vẫn chưa có cách nào giải quyết triệt để được. Tình trạng cán bộ là con ông cháu cha, người thân, người nhà quen biết đã làm cản trở hiệu quả của bộ máy nhà nước. Nếu chúng ta không xử lý nghiêm việc này, chắc chắn những vấn đề tiêu cực khác cũng sẽ nảy sinh và để lại những hậu quả to lớn”, ông Tri thẳng thắn.

Nghịch lý đua nhau vào công chức

Với nhiều năm nghiên cứu về hành chính công, vị Phó giáo sư cho rằng ở Việt Nam đang tồn tại một nghịch lý khi những người đứng đầu khẳng định “vào công chức để làm giàu là rất sai lầm” nhưng vẫn có nhiều người chấp nhận bỏ ra hàng trăm triệu để chạy được một vị trí cán bộ.

“Điều này cũng không mấy khó hiểu, bởi lẽ bộ máy nhà nước bao giờ cũng được sử dụng quyền lực nhà nước. Từ thời xa xưa, trước phong kiến,trước công nguyên thời nào cũng có những hiện tượng trên và biến dạng dưới nhiều hình thức khác nhau.

Chắc chắn với những vị trí nào không thể vụ lợi được thì chả ai tìm cách vào cả. Vào công chức chỉ là yếu tố ban đầu để người ta đạt được các mục đích cá nhân thôi. Khi đã có một cái thế nào đó thì đương nhiên các doanh nghiệp, tổ chức, người dân muốn được việc thì phải đặt chuyện này hoặc chuyện kia.

Nếu không có những chuyện như vậy thì tại sao với lương cơ bản thấp mà nhiều quan chức lại sở hữu nhà cửa, tài sản rất lớn?”, PGS.TS Tri đặt câu hỏi.

Viện phó phụ trách Viện Xã hội học và Khoa học quản lý khẳng định nếu chúng ta tiếp tục nhìn nhận vấn đề theo hướng này thì chắc chắn sẽ không có cách nào có thể tinh giản biên chế được và bộ máy hành chính sẽ tiếp phình ra.

“Vấn đề quy trách nhiệm cá nhân phải được nhìn nhận một cách nghiêm túc, phải có sự phân cấp rõ ràng. Bởi lẽ chúng ta thừa hiểu, đã đưa cán bộ công chức vào rồi mà đưa ra thì rất khó. Không ai có trách nhiệm với chuyện đó cả. Vì thế vừa phải thay đổi luật, cơ chế vừa phải thay đổi suy nghĩ của những người đứng đầu”, PGS.TS Tri nhấn mạnh.

Hoàng Nam