Tranh luận nóng

Đề xuất cho doanh nghiệp vay tiền trả lương: Nhiều hệ lụy

Thứ Ba, 24/03/2020 13:30

(Tin tức thời sự) - Để hỗ trợ tốt nhất cho doanh nghiệp chỉ nên giãn, hoãn các khoản thuế, phí chứ không nên cho vay tiền bởi dễ dẫn đến nhiều hệ lụy không tốt.

Ngày 23/3/2020, trao đổi với Đất Việt trước đề xuất của Bộ LĐ-TBXH về việc cho doanh nghiệp vay tiền trả lương, bảo hiểm, chi trợ cấp cho người lao động trong trường hợp người lao động thôi việc và mất việc, PGS.TS Nguyễn Đức Thành - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) bày tỏ sự không đồng tình.

Theo ông Thành, cần tính toán nguồn tiền ở đâu để hỗ trợ cho doanh nghiệp vượt qua dịch Covid-19 khi mà nguồn ngân sách thì có hạn, thậm chí còn bị hụt đi trong bối cảnh cả nền kinh tế đều bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. Trong tình hình này, việc trích nguồn ngân sách ra cho doanh nghiệp vay sẽ lại càng khiến cho ngân sách bị bó hẹp lại, chưa kể tính đến việc vẫn phải dành ra một khoảng để dự trữ và phát triển hạ tầng.

Trong trường hợp khoản này được trích ra từ quỹ hưu trí, tử tuất đang được BHXH quản lý thì lại càng không ổn. Bởi từ nhiều năm trước, chính cơ quan chức năng cũng đã cảnh báo về việc có nguy cơ mất cân đối quỹ bảo hiểm xã hội. Nay trích nguồn quỹ này ra cho doanh nghiệp vay sẽ tiêu tốn một khoản tiền không ít mà chưa biết đến khi nào doanh nghiệp sẽ trả và có trả được hay không.

"Theo tôi, cách tốt nhất để hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh hiện tại là giãn, hoãn trả các loại thuế, phí mà doanh nghiệp phải đóng. Bên cạnh đó, ngân hàng cần giảm lãi suất hoặc giãn, hoãn trả lãi suất theo kỳ cho các doanh nghiệp. Còn nếu cho doanh nghiệp vay tiền để trả lương cho nhân viên, BHXH... thì nên để cho các ngân hàng đảm nhiệm việc này chứ không nên trích từ nguồn ngân sách hay các quỹ của BHXH" - PGS.TS Nguyễn Đức Thành bày tỏ.

De xuat cho doanh nghiep vay tien tra luong: Nhieu he luy
Nếu trích nguồn ngân sách, quỹ BHXH cho doanh nghiệp vay trả lương nhân viên sẽ kéo theo nhiều hệ lụy.

Giả sử ngân hàng thương mại có cho các doanh nghiệp vay tiền với chính sách ưu đãi để trả lương nhân viên, nộp các loại thuế phí, ông Thành cũng cho rằng nên tập trung hỗ trợ những doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch Covid-19.

"Đó là doanh nghiệp tạo ra sản phẩm nhưng không thể xuất khẩu được, cũng không có nguồn nguyên liệu nhập về để sản xuất hàng hóa khiến hoạt động bị đình trệ khiến người lao động không có việc làm, cũng không tạo ra được hàng hóa cho xã hội.

Những doanh nghiệp loại này cần được ưu tiên hàng đầu, cần được ưu đãi nhiều nhất. Sau đó mới đến các ngành nghề chịu ảnh hưởng gián tiếp. Nếu như ngành nghề nào cũng có chính sách chung chung, giống nhau thì không nguồn lực nào có thể đáp ứng đủ. Trong bối cảnh khó khăn thì cả doanh nghiệp cũng phải chung tay hỗ trợ nhau chứ không nên chỉ chờ vào mỗi Nhà nước" - vị chuyên gia cho biết.

Trước lo ngại về việc kinh tế khó khăn chung khiến việc tạo ra giá trị sản phẩm gặp nhiều bất lợi, dẫn đến khả năng trả nợ của các khoản vay có thể bị phá vỡ kế hoạch, PGS.TS Nguyễn Đức Thành cho rằng, khi đã giao việc cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp cho ngân hàng thì đây là vấn đề của ngân hàng với doanh nghiệp, Nhà nước đóng vai trò giám sát, chỉ đạo chung.

Việc thẩm định khả năng của doanh nghiệp khi đó sẽ do ngân hàng thực hiện, doanh nghiệp nào đủ điều kiện được vay thì đều đã có trong nghiệp vụ hoạt động của ngân hàng như phải có tài sản đảm bảo, phương án kinh doanh... Có chăng thì chỉ có thêm những chính sách hỗ trợ về lãi suất và thời gian trả nợ. Làm như vậy mới phát huy được tính tự chủ của doanh nghiệp mà không ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước.

Bên cạnh đó, PGS.TS Nguyễn Đức Thành cũng chỉ ra một vấn đề trong quá trình đề xuất hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua dịch Covid-19 hiện nay có điều không ổn. Đó là việc nhiều Bộ, ngành đề xuất các phương án hỗ trợ khác nhau mà Bộ nào cũng chỉ tập trung vào lĩnh vực, doanh nghiệp mình quản lý.

"Làm vậy sẽ gây ra một sự không thống nhất, thậm chí là lạc hướng dẫn tới hiệu quả không cao. Nhóm lợi ích ở ngành nào lại tập trung vận động cho bộ, ngành quản lý mình và đưa ra những đề xuất chỉ có lợi cho chính bản thân những doanh nghiệp đó. Tôi lấy ví dụ, các trường tư thục vận động Bộ GD&ĐT, doanh nghiệp BĐS thì vận động Bộ Xây dựng...

Nhà nước cần phải thành lập một Ban riêng để bàn đến các phương án hỗ trợ doanh nghiệp. Chính ban này sẽ nghiên cứu chung, khái quát cả lĩnh vực kinh tế trong bối cảnh hiện tại. Việc hỗ trợ doanh nghiệp cũng cần được chia ra theo hình bậc thang để đạt được hiệu quả tối ưu nhất" - PGS.TS Nguyễn Đức Thành khuyến nghị.

Khánh Vân