Tranh luận nóng

Hà Nội thanh tra tài sản cán bộ: Làm thế nào?

Thứ Hai, 30/12/2019 07:20

(Tin tức thời sự) - Muốn kiểm kê tài sản phải thiết lập được cơ chế và cách làm thực sự nếu không cũng chỉ mang tính hình thức, không giải quyết được vấn đề.

Kiểm kê theo nhóm đối tượng và theo lĩnh vực

Theo kế hoạch thanh tra năm 2020 vừa được UBND thành phố Hà Nội ban hành, thành phố sẽ tập trung thanh tra trách nhiệm nhiều vấn đề. Riêng với công tác chống tham nhũng, thành phố sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác kê khai, xác minh tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn... Đây là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm.

Ha Noi thanh tra tai san can bo: Lam the nao?
Khó kiểm soát tài sản cán bộ, công chức. Ảnh minh họa

PGS.TS Nguyễn Hữu Tri, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học hành chính, Học viện hành chính Quốc gia cho rằng, tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác kê khai, xác minh tài sản, thu nhập của người có chức, có quyền là việc làm thường xuyên của các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, lâu nay, kết quả kê khai, xác minh tài sản của cán bộ, công chức nhất là những người có chức, có quyền còn mang nặng tính hình thức, thủ tục rườm rà, kê khai cho có chứ chưa mang lại hiệu quả.

Vì lý do này mà trong nhiều năm kiểm tra, kê khai tài sản chỉ phát hiện một vài trường hợp kê khai không đúng, không trung thực, không phát hiện được tham nhũng thông qua việc kiểm tra kê khai. Đây là bất cập lớn khiến tài sản tham nhũng bị tẩu tán, thất thoát, không thu hồi được.

Do đó, Hà Nội tăng cường công tác kiểm tra, kê khai tài sản của cán bộ, công chức là cần thiết song phải có biện pháp, hình thức kiểm tra thiết thực mới mang lại hiệu quả.

Từ cách nhìn nhận trên, PGS Nguyễn Hữu Tri cho rằng, Hà Nội cần thực hiện kiểm tra kê khai theo nhóm đối tượng và theo từng lĩnh vực để thực hiện.

Cụ thể, với các cơ quan quản lý của thành phố thì cần nhận diện rõ tham nhũng thường tập trung chủ yếu ở lĩnh vực nào, ở cấp quản lý nào.

Ví dụ trong đầu tư cơ bản, vị chuyên gia đề cập tới những lĩnh vực "nhạy cảm", dễ xảy ra tham nhũng như: đầu tư xây dựng hạ tầng, các dự án công và đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai. Những sai phạm này dễ thấy có ở khắp các cấp, các ngành từ thành phố cho tới địa phương, cần phải đặc biệt lưu tâm.

Một số hình thức tham nhũng phổ biến từ đất đai đã xảy ra như cán bộ quản lý kết nối, móc ngoặc, thậm chí bắt tay, tiếp tay cho nhà đầu tư mua đất với giá rẻ rồi bán ra với giá đắt để ăn chênh lệch.

Việc này người dân bình thường, doanh nghiệp bình thường không thể làm được. Vì thế kiểm tra kê khai ai, nhóm đối tượng nào cũng là vấn đề rất quan trọng. Vì muốn tham nhũng thì phải có động cơ và điều kiện mới tham nhũng được.

Vậy, đối tượng cần kiểm tra kê khai chính là cán bộ, công chức những người làm ở các vị trí quản lý có chức vụ, quyền hạn. Người càng có chức vụ, quyền hạn lớn thì cơ hội, điều kiện để tham nhũng càng cao. Như vậy, yêu cầu kiểm tra kê khai với những nhóm đối tượng cán bộ có chức quyền sẽ phải thực hiện như thế nào? Phải kê khai tài sản của những ai?

"Phải xác định rõ mục tiêu, mục đích thực hiện kiểm tra kê khai tài sản là gì? Nếu kiểm tra kê khai để phát hiện, phòng chống và xử lý tham nhũng thì cách thức thực hiện cũng khác. Còn kiểm tra kê khai tài sản chỉ để mục đích tham khảo, làm cho đủ quy trình thủ tục hành chính thì kê khai xong cũng cất vào tủ, không mang lại kết quả gì", vị chuyên gia bày tỏ.

Tham nhũng theo nhóm

Đề cập tới yêu cầu kiểm tra thanh tra đặc biệt với nhóm đối tượng cán bộ có chức vụ, quyền hạn, PGS Nguyễn Hữu Tri lưu ý, trong những vụ đại án tham nhũng được phát hiện và xét xử gần đây cho thấy tham nhũng không phải từ một cá nhân mà tham nhũng còn được thực hiện theo nhóm, theo cả đường dây.

Sự diễn biến phức tạp nói trên khiến công tác phòng chống tham nhũng gặp rất nhiều khó khăn. Ở Việt Nam, việc kê khai tài sản sẽ gặp nhiều khó khăn do tài sản tham nhũng thường không do cán bộ, công chức đứng tên mà được chuyển cho người thân, cha mẹ, vợ, chồng, con cái...

Vì thế, điều quan trọng nhất là phải thiết lập được cơ chế và cách làm thực sự nếu không kiểm tra kê khai cũng chỉ mang tính hình thức, không giải quyết được vấn đề.

Hà Nội thanh tra việc kê khai tài sản của cán bộ

Kinh nghiệm phòng chống tham nhũng ở Nhật cũng là bài học Việt Nam cần học hỏi. Theo đó, Nhật Bản chống tham nhũng theo cách nắm các đầu mối quản lý như các Bộ, các Sở và kiểm soát tham nhũng, sai phạm ngay từ các cơ quan này.

Bên cạnh đó, một cán bộ quản lý cũng không được nắm giữ các vị trí công việc trong thời gian liên tục quá 5 năm. Sau 5 năm cán bộ phải được luân chuyển, điều động sang các vị trí, công việc khác, địa phương khác.  

Thái Bình