Tranh luận nóng

Tậu công nghệ cũ, lạc hậu: Nhiều ĐBQH tâm tư

Thứ Sáu, 02/06/2017 19:16

(Tin tức thời sự) - Chúng ta vẫn chuyển giao công nghệ thông qua mua máy móc, thiết bị phần lớn đã lạc hậu 2-3 thế hệ, ít đi kèm với giải pháp, bí quyết kỹ thuật.

Nhiều ngành mua máy móc lạc hậu 2-3 thế hệ

Sáng 2/6, Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe trình bày và thảo luận Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi).

Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự luật, Chủ nhiệm Ủy ban khoa học Công nghệ và môi trường Phan Xuân Dũng cho biết, có nhiều ý kiến đề nghị phải thẩm định công nghệ tất cả dự án nhất là các dự án thuộc các chương trình trọng điểm quốc gia, dự án sử dụng vốn nhà nước có giá trị trên 100 tỉ đồng...

Ông Dũng thừa nhận, hiện nay nhiều ngành, lĩnh vực vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu. Chúng ta vẫn chuyển giao công nghệ thông qua mua máy móc, thiết bị phần lớn đã lạc hậu 2-3 thế hệ, ít đi kèm với giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ thuật.

Tau cong nghe cu, lac hau: Nhieu DBQH tam tu
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học công nghệ và môi trường Phan Xuân Dũng

“Rất cần có các giải pháp thẩm định, kiểm soát luồng công nghệ nhập khẩu vào nước ta để ngăn chặn công nghệ cũ, công nghệ lạc hậu, công nghệ gây ô nhiễm môi trường, công nghệ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, đồng thời không làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam...”, ông Dũng nhấn mạnh.

Theo ông Dũng, dự thảo luật (khoản 2 Điều 14) đã quy định hạn chế chuyển giao dự án đầu tư có nguy cơ tác động xấu đến môi trường. Dự thảo luật bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm của các cơ quan có liên quan tới thẩm quyền thẩm định công nghệ. Dự thảo cũng quy định về công nghệ hạn chế chuyển giao (Điều 11) và công nghệ cấm chuyển giao (Điều 12).

“Đối với ý kiến cần đặc biệt kiểm soát máy móc, thiết bị cũ, lạc hậu, dự thảo luật đã bổ sung quy định hạn chế chuyển giao công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam và chuyển giao trong lãnh thổ Việt Nam các công nghệ kèm theo máy móc, thiết bị cũ, hiệu suất năng lượng thấp.

Đặc biệt, dự luật bổ sung quy định cấm việc chuyển giao đối với công nghệ, máy móc, thiết bị không còn sử dụng ở các quốc gia có trình độ phát triển hơn Việt Nam và không đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia”, ông Dũng khẳng định.

Nói không với chuyên giao công nghệ lạc hậu

Phát biểu tại hội trường, ĐBQH Lê Minh Thông (đoàn Thanh Hóa) và ĐBQH Nguyễn Thị Ngọc Lan (đoàn Bắc Ninh) đề nghị trong dự án luật cần làm rõ hơn khái niệm về công nghệ lạc hậu; lập luận chặt chẽ hơn trong quy định về việc không nhập khẩu công nghệ lạc hậu vào Việt Nam.

Bên cạnh đó, cần quy định cụ thể và rõ ràng hơn tiêu chí của công nghệ khuyến khích chuyển giao, công nghệ hạn chế chuyển giao và công nghệ cấm chuyển giao để có chính sách quản lý phù hợp làm cơ sở cho việc kiểm soát công nghệ được chuyển giao; tạo điều kiện cho công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ sạch, công nghệ mới được chuyển giao vào Việt Nam.

Tau cong nghe cu, lac hau: Nhieu DBQH tam tu
ĐBQH Tạ Văn Hạ cũng bày tỏ nhiều băn khoăn về Luật chuyển giao công nghệ

Đề cập đến vấn đề này, ĐB Nguyễn Phi Long (Bình Dương) cho rằng quy định về các chính sách của Nhà nước trong dự án Luật còn mang tính chung chung, chưa có chính sách đột phá trong việc ưu tiên chuyển giao các công nghệ mới, công nghệ sạch, công nghệ tiên tiến, phục vụ cho phát triển sản xuất sản phẩm trọng điểm, đặc biệt là trong công nghệ phục vụ quốc phòng an ninh.

"Trong thời gian qua, việc hỗ trợ đổi mới sáng tạo, ý tưởng công nghệ, ươm tạo công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo vẫn còn gặp khó khăn, dự án Luật cần có các chính sách cụ thể hơn về những nội dung này, giao cho Chính phủ quy định; xem xét, bổ sung thêm nội dung ưu tiên chuyển giao các công nghệ mới, công nghệ sạch... để phục vụ cho việc phát triển sản phẩm chủ lực, sản phẩm quốc gia", ông Long chia sẻ thêm.

Trong khi đó, ĐB Tạ Văn Hạ (Bạc Liêu) đánh giá, việc chấp thuận cấp phép đăng ký chuyển giao công nghệ trong một số trường hợp nhất định là cần thiết, chỉ tránh chuyển giao công nghệ gây hại an ninh quốc gia, môi trường, sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên theo ông Hạ, việc chấp thuận dễ nảy sinh xin-cho, tiêu cực cho nên cần quy định rõ thủ tục chuyển giao công nghệ để đảm bảo tính công khai, minh bạch trong cơ quan nhà nước, đồng thời là căn cứ từ chối chuyển gia công nghệ đối với công nghệ nguy hại.

“Cần quy định cấp phép chuyển giao công nghệ nhưng có căn cứ cụ thể để có thể cho phép, hay từ chối, không cấp phép đăng ký chuyển giao và phải có văn bản trả lời. Như vậy trong  áp dụng cấp phép mới tránh tiêu cực phát sinh”, ông Hạ đề nghị.

  • Hà Hoàng (Tổng hợp)