Tranh luận nóng

Thử mô hình mới cho Đà Nẵng: Phân quyền thế nào?

Thứ Bảy, 16/05/2020 15:42

(Tin tức thời sự) - Một trong những nội dung được Ủy ban Thương vụ Quốc hội thảo luận là việc phân quyền quy hoạch như thế nào. 

Làm rõ hơn trách nhiệm phân cấp, phân quyền

Sáng 16/5, tiếp tục chương trình làm việc phiên họp thứ 45, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng.

Báo cáo Thẩm tra Dự thảo Nghị quyết về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng trình bày nêu rõ: Đa số ý kiến thành viên Ủy ban Pháp luật tán thành với việc thí điểm tổ chức một cấp chính quyền ở đô thị và 3 cấp chính quyền ở nông thôn tại TP Đà Nẵng như đề xuất của Chính phủ.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến còn băn khoăn cho rằng, việc chỉ tổ chức một cấp chính quyền ở đô thị sẽ phần nào làm ảnh hưởng đến việc bảo đảm quyền đại diện, quyền làm chủ của người dân và hoạt động giám sát của HĐND đối với UBND quận, phường và các cơ quan tư pháp quận.

Thu mo hinh moi cho Da Nang: Phan quyen the nao?
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo Thẩm tra Dự thảo Nghị quyết về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng.

Về điều chỉnh quy hoạch (Điều 11), trên cơ sở ý kiến thẩm tra của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, Ủy ban Pháp luật thấy rằng, các luật về quy hoạch hiện hành quy định rất chặt chẽ thẩm quyền, trình tự, thủ tục điều chỉnh quy hoạch nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập trong công tác lập, quản lý, điều chỉnh quy hoạch thời gian qua. Việc dự thảo Nghị quyết giao thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch cho chính quyền thành phố mà không kèm theo cơ chế kiểm soát có hiệu quả có thể dẫn đến không đạt được các yêu cầu, mục tiêu mà Luật Quy hoạch đã đề ra.

Vì vậy, để cụ thể hóa chủ trương thực hiện phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của địa phương và người đứng đầu về vấn đề quản lý quy hoạch theo Nghị quyết số 43/NQ-TW của Bộ Chính trị, đa số ý kiến trong Ủy ban Pháp luật đề nghị chỉnh lý dự thảo Nghị quyết theo hướng giao Thủ tướng Chính phủ, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thực hiện phân cấp cho chính quyền địa phương TP Đà Nẵng trong việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch thành phố và điều chỉnh cục bộ quy hoạch đô thị gắn với những điều kiện nhất định quy định ngay trong Nghị quyết này.

Quy định như vậy vừa đề cao được vai trò, trách nhiệm, sự chủ động của địa phương mà vẫn gắn với thẩm quyền, trách nhiệm kiểm tra, theo dõi, kiểm soát của Thủ tướng Chính phủ với tư cách là chủ thể phân cấp, tránh dẫn đến việc điều chỉnh quy hoạch tùy tiện, không bảo đảm nguyên tắc cơ bản trong hoạt động quy hoạch. Điều này cũng phù hợp với tinh thần đẩy mạnh phân cấp được quy định trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương vừa được Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều tại kỳ họp thứ 8.

Góp ý vào việc phân quyền quy hoạch, Tổng Thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng, việc phân cấp quyết định, quản lý quy hoạch TP Đà Nẵng theo hướng giao Thủ tướng Chính phủ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thực hiện phân cấp cho chính quyền địa phương TP Đà Nẵng khác với để cho chính quyền thành phố quyết định là khác nhau.

Tuy nhiên, để thực hiện điều thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị nhanh thì TP Đà Nẵng cần phải làm rõ hơn trách nhiệm phân cấp, phân quyền. Trình tự, thủ tục quy hoạch thành phố vẫn phải thực hiện theo Luật Quy hoạch.

Nêu quan điểm về vấn đề trên, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, việc phân cấp, phân quyền phải kèm theo việc cải cách mạnh mẽ về thủ tục hành chính và kèm theo cơ chế kiểm tra, giám sát.

Theo Chủ tịch Quốc hội  Nguyễn Thị Kim Ngân, nên giao thí điểm điều chỉnh quy hoạch cục bộ đô thị cho Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng và phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ rõ ràng để có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Còn theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Phan Thanh Bình đề nghị việc phân cấp, phân quyền thực hiện thí điểm quy hoạch cho TP Đà Nẵng cần nghiên cứu và điều chỉnh sửa đổi trong các Luật có liên quan để tránh chồng chéo nội dung cũng như Nghị quyết thí điểm lại ở trên luật.

Đồng thuận với ý kiến trên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu quan điểm, việc phân cấp, phân quyền khi thực hiện thí điểm mô hình đô thị ở TP Đà Nẵng phải theo Luật Quy hoạch, tránh sự mâu thuẫn chồng chéo, cần có sự phân chia chức năng phân cấp chặt chẽ hơn. Nếu để Chủ tịch TP Đà Nẵng xin ý kiến của các Bộ ngành trong quy hoạch thì phức tạp hơn nhiều khi điều chỉnh vì vướng các thủ tục hành chính. Vì vậy, theo ý kiến của Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh, Thủ tướng Chính phủ nên có chỉ đạo rõ hơn về vấn đề này.

Rà soát nhóm phí, lệ phí cho phép HĐND TP Đà Nẵng quyết định

Tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cho ý kiến về việc giao HĐND TP quyết định bổ sung các khoản phí, lệ phí và tăng mức phí, lệ phí (khoản 3 Điều 12).

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng cho rằng, thẩm quyền bổ sung các khoản phí, lệ phí chưa có trong danh mục ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí đã được giao cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định (Điều 17 của Luật Phí và lệ phí). Quy định như dự thảo Nghị quyết đồng nghĩa với việc phân cấp cho HĐND TP  quyết định bổ sung các khoản phí, lệ phí chưa có trong Danh mục, quyết định mức thu hoặc tỷ lệ thu phí, lệ phí đối với những khoản phí, lệ phí đã có trong Danh mục thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính.

Do đây là cơ chế thí điểm trên địa bàn TP Đà Nẵng nên để bảo đảm tính linh hoạt, giúp cho HĐND TP chủ động trong việc điều chỉnh chính sách về phí, lệ phí, bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố, Ủy ban Pháp luật tán thành với việc giao HĐND TP Đà Nẵng quyết định bổ sung, tăng mức hoặc tỷ lệ thu phí, lệ phí trên địa bàn thành phố tương tự như quy định trong Nghị quyết số 54/2017/QH14. Tuy nhiên, cần có sự rà soát để quy định cụ thể hơn trong dự thảo Nghị quyết nhóm những loại phí, lệ phí nào có thể cho phép HĐND TP Đà Nẵng quyết định mức thu hoặc tỷ lệ thu, ví dụ đối với lệ phí, án phí Tòa án thì không nên giao cho địa phương tự điều chỉnh.

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch Thường trực Tòng Thị Phóng cho rằng, thực tế ngoài các khoản phải chi phí nhất định thì TP Đà Nẵng còn nhiều lĩnh vực, hoạt động phải trang trải nên cần phải tăng thêm khoản thu. Tuy nhiên, việc giao HĐND TP quyết định bổ sung các khoản phí, lệ phí và tăng mức phí, lệ phí cần có sự rà soát kỹ lưỡng.

Đưa ra quan điểm về vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa-Giáo dục-Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Phan Thanh Bình cho rằng, ở nhiều nước trên thế giới đã giao cho HĐND TP được phép quyết định phí và lệ phí thu. Còn đối với nếu thí điểm mô hình đô thị ở Đà Nẵng thì trong Dự thảo Nghị quyết cần đề cập rõ khi nào HĐND TP Đà Nẵng được quy định và quyết định các phí và lệ phí.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu hoan nghênh ý kiến đóng góp của các thành viên Ủy ban Thường vụ Pháp luật cho dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, hồ sơ dự thảo Nghị quyết đã đủ điều kiện để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Về nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương ở TP Đà Nẵng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với Dự thảo Nghị quyết. Việc phân cấp, phân quyền điều chỉnh quy hoạch thành phố còn liên quan đến trình tự, thủ tục cần được nghiên cứu kỹ hơn và phải giao cho Chính phủ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thực hiện phân cấp cho chính quyền địa phương TP Đà Nẵng.

Về phí và lệ phí, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với dự thảo Nghị quyết nhưng cần có sự rà soát để quy định cụ thể hơn trong dự thảo Nghị quyết đối với nhóm những loại phí, lệ phí nào có thể cho phép HĐND TP Đà Nẵng quyết định mức thu hoặc tỷ lệ thu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cũng yêu cầu cơ quan soạn thảo, thẩm tra rà soát kỹ lại các ý kiến đóng góp của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp này đối với Dự thảo Nghị quyết để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV.

Minh Thái