Tranh luận nóng

Tranh cãi khi Thủy Tiên làm từ thiện: Tôi thấy xót...

Thứ Hai, 26/10/2020 08:01

(Tin tức thời sự) - Đó là chia sẻ của PGS.TS Nguyễn Lê Ninh trước những ý kiến trái chiều khi ca sĩ Thủy Tiên và nhiều cá nhân làm từ thiện ở miền Trung.

Sao phải săm soi?

Những ngày qua, mọi tổ chức, cá nhân đều hướng về miền Trung nhằm chia sẻ với những mất mát, khó khăn của đồng bào khi phải chịu sự tàn phá của bão lũ.

Nhiều nghệ sĩ đã đứng ra kêu gọi quyên góp để cứu trợ người dân miền Trung. Trong đó, đáng chú ý là ca sĩ Thủy Tiên quyên góp được số tiền lên đến 150 tỷ đồng. Ngoài ra, còn có rất nhiều nghệ sĩ như Hoài Linh, Phi Nhung, Lý Hải-Minh Hà, Trấn Thành, Thúy Diễm... cũng chung tay, đứng ra quyên góp ủng hộ đồng bào.

Tuy nhiên, đã xuất hiện hàng loạt bình luận trái chiều, tranh cãi xung quanh chuyện làm từ thiện của các nghệ sĩ, điển hình là trường hợp của Thủy Tiên: từ chuyện kêu gọi từ thiện tự phát, đến chuyện công khai, minh bạch sử dụng số tiền đó ra sao, thậm chí cách ăn mặc của nữ ca sĩ khi đi từ thiện, tại sao lại phát tiền thay vì nhu yếu phẩm cho người dân khi nước lũ tứ bề... đều bị săm soi, mổ xẻ.

Không riêng gì Thủy Tiên, chuyện người nổi tiếng đóng góp, ủng hộ bao nhiêu, thái độ khi đi từ thiện... cũng bị săm soi, so sánh. Như Hoa hậu H’hen Niê đóng góp 50 triệu đồng giúp người dân miền Trung nhưng lại bị một số "anh hùng bàn phím" chỉ trích “keo kiệt”, số tiền ủng hộ không xứng với danh xưng người nổi tiếng. Ca sĩ Phi Nhung cũng bị chỉ trích một cách vô lý chỉ vì cô "trót" tươi cười khi cùng các sư cô ở chùa phát quà từ thiện cho đồng bào miền Trung. Có những bình luận cho rằng hành động của Phi Nhung không phù hợp với khung cảnh tan hoang, đổ nát vì bão lũ.

Chia sẻ với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM cho hay, ông thấy xót xa và buồn cho nhân tình thế thái khi những tấm lòng nhân ái bị đem ra công kích, soi mói.

Trước nay, bất cứ cá nhân, tổ chức nào làm từ thiện đều được cám ơn vì đó là nghĩa đồng bào, sự chia sẻ, lòng nhân ái giữa con người với con người với nhau, còn việc mỗi người làm từ thiện như thế nào thì tùy vào hoàn cảnh của họ.

Thế nhưng, trên mạng xã hội lại có không ít những "anh hùng bàn phím" lợi dụng công nghệ thông tin, lợi dụng tự do ngôn luận để thể hiện quan điểm cá nhân thiếu đúng đắn và thiếu tình người, muốn nói gì thì nói mà không ai can thiệp được, gây bất lợi cho công tác từ thiện.

"Đồng bào gặp khó khăn, hoạn nạn thì chúng ta giúp đỡ, chủ trương ấy của Nhà nước là đúng đắn và hết sức nhân văn. Còn ai làm được đến đâu thì làm, tùy theo cái  tâm, hoàn cảnh và sức lực của mình, sao phải so đo, tính toán?

Những bình luận săm soi, mang tính công kích trên mạng khiến người làm từ thiện bị tổn thương, việc làm từ thiện trở thành một áp lực, gây nhiều thị phi, khiến người ta phải chùn bước, đồng thời nó gây rối cả dư luận cộng đồng, mà không giúp được gì cho người dân hoạn nạn", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh nhận xét.

Tranh cai khi Thuy Tien lam tu thien: Toi thay xot...
Hình ảnh ca sĩ Thủy Tiên cứu trợ tại Quảng Bình ngày 19/10

PGS Nguyễn Lê Ninh rất cảm phục khi ca sĩ Thủy Tiên quyên góp được 150 tỷ đồng để ủng hộ, giúp đỡ đồng bào miền Trung.  Ông cho rằng, nữ ca sĩ quyên góp được số tiền lớn như vậy là nhờ uy tín của bản thân, được các mạnh thường quân tin tưởng, ngưỡng mộ, không cần phải soi mói cô làm thế nào.

"Tôi rất xót xa khi đọc những tranh cãi trên mạng về chuyện Thủy Tiên làm từ thiện và cho rằng những người quản lý, điều hành xã hội có trách nhiệm kiểm tra những thông tin trên mạng. Đương nhiên thông tin một chiều thì không tốt, nhưng thông tin hai chiều thì cần xác định rõ rằng: ý kiến khác nhau là để làm cho công việc tốt hơn chứ không phải để xỉa xói, phê phán người này, người khác, gây rối dư luận.

Cho nên, nếu người góp ý có thiện tâm thì cần tiếp thu, nhưng những người không có đóng góp gì mà chỉ hùa theo chê bai, gây rối thì nhà quản lý mạng phải kiểm duyệt", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh góp ý.

Tương tự, săm soi chuyện ủng hộ bao nhiêu không phải là hành động văn minh và nhân tính. Không có pháp luật nào ép buộc phải ủng hộ bao nhiêu tiền, bao nhiêu phần trăm thu nhập, đó là sự tự giác, là tấm lòng của mỗi người.

PGS.TS Nguyễn Lê Ninh dẫn ví dụ, Hoa hậu H'hen Niê ủng hộ 50 triệu đồng, đó là tất cả những gì cô có trong thời điểm vừa xảy ra dịch Covid-19 và bản thân gia đình cô cũng không phải khá giả. Thế nhưng, những lời chỉ trích rằng cô keo kiệt đã làm tổn thương H'hen Niê, làm rối dư luận xã hội.

"Nhân tâm của con người nên đơn thuần một chút, mỗi cá nhân muốn ủng hộ bao nhiêu, như thế nào là việc của họ, kết quả cuối cùng là có cái gì để tương trợ, giúp đỡ người hoạn nạn", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Cần có sự phối hợp để đạt hiệu quả cao nhất

Khẳng định việc làm của ca sĩ Thủy Tiên và các cá nhân, tổ chức khác đều xuất phát từ tấm lòng nhân ái, nghĩa đồng bào với người dân miền Trung và rất đáng trân trọng, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh cũng nêu vấn đề được dư luận quan tâm, đó là làm thế nào để cứu trợ hiệu quả?

Theo ông, thời gian qua việc hỗ trợ có tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, nhất là người dân ở vùng sâu, vùng xa chưa được quan tâm hỗ trợ đầy đủ. Nguyên nhân một phần là do khách quan, song cũng có phần mang tính chủ quan - đó là ở một số địa phương, nhà điều hành chưa lường hết được những tình huống sẽ xảy ra, chỉ cần có hỗ trợ, còn hỗ trợ như thế nào thì chưa tính hết.

"Người điều hành phải có tầm nhìn, hiểu biết và tri thức rộng, để cuối cùng mang lại kết quả là chia sẻ khó khăn, mất mát với đồng bào", ông nhấn mạnh.

Để việc cứu trợ người dân miền Trung đạt hiệu quả, theo ông Ninh, điều quan trọng nhất là phải có sự phối hợp xã hội cần thiết.

"Nếu các đoàn thể, mặt trận phát động phong trào ủng hộ nhân dân miền Trung thì rất tốt. Còn các cá nhân đi làm từ thiện xuất phát từ sự tự giác, cái tâm của họ, không chờ đến khi có một phong trào phát động hay phải thông qua một tổ chức, cơ quan nhà nước thì mới đi.

Những người làm từ thiện ở nơi khác đến đương nhiên phải đến gặp chính quyền, đoàn thể ở địa phương để được hướng dẫn, thông tin, từ đó kêu gọi người dân đến hoặc chia thành các đội để gõ cửa từng nhà. Đó chính là sự phối hợp để việc cứu trợ đạt hiệu quả cao nhất", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh nói.

Bàn thêm về chuyện phối hợp, vị chuyên gia cũng nhắc lại một số tranh cãi phát tiền hay không phát tiền; ủng hộ mỳ tôm, bánh chưng, hay các nhu yếu phẩm khác...

Như tranh cãi về chuyện Thủy Tiên phát tiền cho bà con vùng lũ, theo PGS.TS Nguyễn Lê Ninh, nữ ca sĩ đương nhiên biết bà con cần gì và những người làm từ thiện như cô đương nhiên phải nghĩ đến chuyện: nếu người dân nhận tiền thì họ muốn mua gì? Ở đâu? Khi ấy, chính là lúc phải có sự phối hợp xã hội cần thiết: ủy thác cho địa phương hoặc tổ chức vận chuyển nhu yếu phẩm đến phát cho người dân... Việc này, theo ông, một mình Thủy Tiên không làm được.

Tương tự, phong trào "nhà nhà gói bánh chưng, người người gói bánh chưng" để gửi cho bà con vùng lũ, theo ông Ninh, chính là do thiếu sự phối hợp dẫn đến thừa mứa, hàng không phân phát được, bị hỏng phải giải cứu hoặc bỏ đi, kết quả cuối cùng không đạt được mà lại lãng phí công sức, tiền bạc.

Cho nên, nếu có phong trào làm bánh chưng thì những người điều hành phải lập tức có ý kiến tham vấn làm ở mức nào, muốn vậy phải hiểu biết thực tiễn, nắm bắt tình hình. Hoặc đối với bà con vùng lũ tại sao không viện trợ lương khô? Đây là sản phẩm được sản xuất để đảm bảo sức khỏe cho người lính chiến đấu, Việt Nam hay gặp thiên tai thì chúng ta có nên dự trữ sẵn trong kho một lượng lương khô nhất định để luôn sẵn sàng cứu trợ cho đồng bào?

Từ những phân tích trên, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh khẳng định, có rất nhiều giải pháp để cứu trợ cho đồng bào vùng lũ, làm thế nào thì do sự tự giác và cả sự tổ chức của các bên. "Đến với nhau bằng tấm lòng là đáng quý, không nên phê phán, săm soi nhiều làm gì", ông nhấn mạnh.

Thành Luân