Tranh luận nóng

5 năm sau "Nông thôn mới":Cơ sở hạ tầng tăng rõ rệt

Thứ Bảy, 19/08/2017 08:07

(Diễn đàn trí thức) - Thành quả nổi bật nhất sau 5 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là cơ sở hạ tầng nâng cấp rõ rệt.

Tham gia Diễn đàn khoa học “Những bài học kinh nghiệm rút ra qua đánh giá việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020” do Liên Hiệp các Hội KH-KT Việt Nam (VUSTA) tổ chức, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đã có những đánh giá tổng quát nhất về thành tựu và những tồn tại của chương trình này suốt 5 năm thực hiện.

5 nam sau
Cơ sở hạ tầng nông thôn sau chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới tăng lên rõ rệt. Ảnh: Tạp chí Công thương

Theo báo cáo kết quả thực hiện hiện Chương trình giai đoạn 2010 - 2015 của Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chương trình đã làm thay đổi nhận thức trông chờ, ỷ lại vào đầu tư của nhà nước, sang chủ động, tự tin tham gia tích cực vào xây dựng hạ tầng nông thôn phát triển mạnh mẽ, làm thay đổi bộ mặt nhiều vùng nông thôn.

"Nông thôn mới đã trở thành hiện thực. Đến tháng 11/2016, cả nước đã có 2.218 xã (24,8%) xã đã có quyết định công nhận đạt chuẩn NTM; còn 229 xã (chiếm 3,4%) dưới 5 tiêu chí. Bình quân tiêu chí/xã: 13,1 tiêu chí, tăng 8,4 tiêu chí
so với năm 2010.

Có 29 đơn vị cấp huyện được Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định công nhận đạt chuẩn NTM. Việc một số huyện đạt tiêu chí NTM trong giai đoạn 2010-2015 là bước phát triển quan trọng về chất của Chương trình" - báo cáo kết quả của Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam ghi rõ.

Nổi bật nhất trong suốt 5 năm thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới là phát triển cơ sở hạ tầng về giao thông, thủy lợi, về điện, trường học các cấp, cơ sở vật chất văn hóa, chợ nông thôn, trạm y tế, bưu điện và hạ tầng... không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển KT-XH mà còn tăng hưởng thụ trực tiếp cho người dân.

Nhiều địa phương dành 70-75% kinh phí xây dựng NTM cho phát triển hạ tầng và hầu hết đóng góp của người dân cũng dành cho lĩnh vực này.

Nông dân giảm nghèo, thu nhập tăng cao

Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đánh giá, hầu hết các xã đều có Đề án phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa dựa vào lợi thế. Việc tổ chức thực hiện được tiến hành bằng cách xây dựng mô hình và hỗ trợ nhân ra diện rộng.

Đến nay, cả nước đã có khoảng 22.500 mô hình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp hiệu quả.

Nhiều địa phương đã tổ chức thực hiện dồn điền, đổi thửa, thiết kế lại hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng…chuẩn bị điều kiện thuận lợi cho việc đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng, tiêu biểu là các tỉnh, thành phố: Thái Bình, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa…

Chính sách hỗ trợ dân mua máy cày, máy gặt, máy sấy đã được nhiều tỉnh triển khai mạnh mẽ, đưa tỷ lệ cơ giới hóa các khâu này tăng từ 40%-50% lên 80%-90% như Thái Bình, Hà Tĩnh, An Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp…

5 nam sau
Áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Ảnh: Bạc Liêu Online

Nhiều địa phương đã có cơ chế, chính sách hỗ trợ ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp nên đạt giá trị sản xuất trên 1 ha đất nông nghiệp rất cao như Thành phố Hồ Chí Minh năm 2015 đạt bình quân 375 triệu đ/ha/năm, Hà Nội đạt 233 triệu đ/ha (Hà Nội có 1.000 ha rau đạt giá trị sản xuất 1 tỷ đ/ha/năm)…

Hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp được tăng cao, mô hình “Cánh đồng lớn” được 43 tỉnh trong cả nước áp dụng. Đến nay, có khoảng 556.000 ha với 2.500 mô hình hợp tác, liên kết theo mô hình “cánh đồng lớn”.

Nhiều mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi trong chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và lâm nghiệp, mô hình tổ, đội sản xuất trong khai thác thủy sản… đã được thiết lập và hoạt động có hiệu quả.

Công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn bước đầu phát huy hiệu quả.

Đến hết năm 2015 đã có khoảng 2,42 triệu người được hỗ trợ đào tạo nghề, trong đó khoảng 1,02 triệu người học nghề nông nghiệp và 1,4 triệu người học nghề phi nông nghiệp.

Khoảng 60.000 hộ nghèo có người tham gia học nghề có việc làm đã thoát nghèo và gần 100.000 hộ có người tham gia học nghề và có việc làm với thu nhập cao hơn mức bình quân tại địa phương (trở thành hộ khá).

Nhờ các hoạt động trên, những xã đã đạt chuẩn NTM, khi bắt đầu thực hiện Chương trình thu nhập bình quân là 16 triệu đồng, tỷ lệ hộ nghèo chiếm 11,6%, đến nay thu nhập bình quân đạt 28,4 triệu đồng, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 3,6%.

Bên cạnh các kết quả về cơ sở hạ tầng, thu nhập người nông dân, chương trình "Nông thôn mới" cũng đóng góp tích cực vào cải thiện môi trường nông thôn. 1.000 công trình nước sạch tập trung, 500 bãi thu gom rác thải, 1.200 cống rãnh thoát vệ sinh đạt khoảng 86%, trong đó 45% đạt QCVN 02/2009/BYT của Bộ Y tế; khoảng 65% nhà tiêu đạt tiêu chuẩn hợp vệ sinh; 93% trường học mầm non, phổ thông và 95% trạm y tế xã có công trình nước sạch vệ sinh đã được xây dựng trong suốt 5 năm qua.

5 nam sau
Ngày hội đại đoàn kết toàn dân ở Nghệ An. Ảnh: Truyền hình Nghệ An

Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” đang được tiếp tục nâng cao.
 
Tình hình đảm bảo an ninh trật tự ở nông thôn được giữ vững. Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, thường xuyên nắm bắt kịp thời tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của nhân dân; đẩy mạnh công tác tuyên  truyền, giáo dục, vận động nhân dân ở các vùng nông thôn, làm tốt công tác bảo vệ an ninh tổ quốc, phòng chống tội phạm và các tệ nạn xã hội, nhiều địa phương tổ chức có hiệu quả mô hình tự quản về ANTT, bước đầu đã có sức lan tỏa trong cộng đồng (Thái Bình, Bình Thuận, Quảng Nam…).

Đến nay, 92% số xã trên cả nước đạt tiêu chí số 19 về an ninh trật tự xã hội.