Tranh luận nóng

Cải cách thủ tục hành chính: Vẫn vướng chuyện... phong bì

Thứ Hai, 24/07/2017 15:47

(Diễn đàn trí thức) - Dù công tác cải cách thủ tục hành chính những năm qua đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng tình trạng lót tay, phong bì vẫn còn.

Làm sổ đỏ, 23% phải đưa lót tay, 10% đi qua môi giới

Ngày 24/7, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) và Văn phòng Chính phủ phối hợp tổ chức Diễn đàn Khoa học “Đánh giá kết quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính Nhà nước giai đoạn 2011-2016: Đo lường từ sự hài lòng của người dân”.

Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS Đặng Ngọc Dinh - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phát triển hỗ trợ cộng đồng cho biết: "Dù đã đạt được một số thành tựu nhưng thực tế cho thấy người dân, doanh nghiệp hiện còn nhiều bức xúc về sự rườm rà, phức tạp của nhiều quy định hành chính hoặc hành vi không thực hiện đúng quy định của các cán bộ, công chức, cơ quan hành chính nhà nước khi giải quyết các vấn đề luên quan đến họ.

Trong xã hội hiện đại, chính quyền từ vị thế "đứng trên" chuyển sang "đứng giữa" người dân. Một khi còn tồn tại những hệ lụy của cơ chế bao cấp, thì chính quyền, từ chính phủ đến cơ quan công quyền các cấp, luôn trong vị thế "đứng trên" người dân.

Cai cach thu tuc hanh chinh: Van vuong chuyen... phong bi

Ông Phạm Văn Tân – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu khai mạc

Tuy nhiên với nền kinh tế thị trường đích thực, chính quyền chuyển thành "đứng giữa", gọi là chính quyền phục vụ.

Theo mô hình này thì người dân đóng các loại thuế và mua bảo hiểm các loại để đảm bảo các hoạt động của chính quyền và các cơ quan cung ứng dịch vụ công. Người dân tiếp nhận, sử dụng các dịch vụ hành chính công (gắn liền với chức năng quản lý nhà nước) và dịch vụ công (y tế, giáo dục) và có quyền đánh giá chất lượng các dịch vụ này.

Để đánh giá kết quả cải cách hành chính phải xây dựng Bộ chỉ số, phương pháp đánh giá thường đưa ra 2 loại hình: đánh giá từ bên trong và đánh giá từ bên ngoài. Đánh giá từ bên trong - khi đó chủ thể là cá nhân, cơ quan quản lý hệ thống, hoạt động được đánh giá; đánh giá từ bên ngoài - khi đó chủ thể đánh gia là cá nhân, tổ chức thụ hưởng hệ thống, hoạt động đó

Ở nước ta nếu muốn đánh giá kết quả cải cách hành chính một cách định lượng có 3 công cụ: PAR Index chỉ số cải cách hành chính. PCI: chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh; PAPI chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh".

Bên cạnh đó, ông Dinh cũng đưa ra một số kết quả về cải cách hành chính từ chỉ số PAPI, năm 2016, trong số 4 nhóm dịch vụ hành chính PAPI đo lường, dịch vụ cấp giấy CNQSD đất đạt điểm thấp nhất (1,65 điểm trên thang điểm từ 0,25-2,5). Nguyên nhân chính dẫn tới giảm điểm tổng chất lượng dịch vụ này là do người dân không nhận được kết quả đúng hẹn, thủ tục còn rườm rà, phí, lệ phí không công khai.

Cũng theo nghiên cứu năm 2016, 68,7% số người đã đi làm thủ tục đã nhận được giấy CNQSD đất sau 30 ngày, theo đúng quy định, song vẫn có tới 10% phải chờ từ 100 ngày trở lên; 23% cho biết đã phải đưa lót tay mới làm xong thủ tục, 10% đi qua môi giới và 20% phải đi lại hơn 5 lần mới xong việc.

Phải giảm bớt việc cho cơ quan nhà nước

Đưa ra quan điểm về vấn đề này, GS Nguyễn Đăng Dung - nguyên Trưởng Bộ môn Luật hành chính hiến pháp, Khoa Luật, ĐH Quốc gia Hà Nội cho rằng, một số nước phát triển tại Tây Âu, Bắc Mỹ và ngay tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã có những cải cách quan trọng hệ thống hành chính theo hướng tinh gọn hệ thống cả về bộ máy, nhân sự lẫn ngân sách, đẩy mạnh thuế khoán, hợp đồng bên ngoài...nhằm nâng cao tính hiệu quả, minh bạch và chất lượng dịch vụ hành chính.

Cai cach thu tuc hanh chinh: Van vuong chuyen... phong bi

Diễn đàn khoa học thu hút nhiều chuyên gia tham dự

Vì thế, chúng ta cần có Luật hành chính gắn liền với việc ban hành các quy phạm pháp luật, phải để thủ tục hành chính ra thủ tục, càng đơn giản, càng nhanh chóng bao nhiêu tốt bấy nhiêu.

Hiện nay, cái gì cũng nhà nước, cơ quan nhà nước phải giảm bớt những việc không phải nhà nước, đi tới xã hội hóa, những việc không thuộc phạm vi nhà nước thì đưa cho các tổ chức xã hội thực hiện.

"Theo tôi, việc đầu tiên trong cải cách thủ tục hành chính là phải tìm ta việc gì không thuộc phạm vi nhà nước, cái gì dân làm được cứ để dân làm. Nhà nước phải chủ động gọt bỏ cái gì không thuộc phạm vi nhà nước,chứ cái gì cũng ôm đồm không thể cải cách được.

Thủ tục hành chính là giải quyết đúng việc của anh còn đâu xã hội hóa, chuyển cho dân sự.

Thêm nữa, chúng ta vẫn chưa có đánh giá về sự hài lòng của người dân, chưa gắn kết với nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ, doanh nghiệp khởi nghiệp, đang bấp bênh, phải đưa ra nhiệm vụ trọng tâm, 6 năm nay là gì, 6 năm sau là gì. Nếu chúng ta xâu chuỗi lại thì sẽ tốt hơn, báo cáo này cần gỡ bớt khó khăn cho người theo dõi", ông Chung phân tich.

Thủ tục chỉ đơn giản khi có phong bì

PGS.TS Phạm Bích San - Viện nghiên cứu và tư vấn về phát triển nêu rõ: "Tôi nghĩ rằng 3 thời điểm quan sát rất tốt cho thực trạng cải cách thủ tục hành chính là 8h, 4h chiều tại UBND các cấp; 7h30 tối, 9h tối tại Công an phường, quận.

Theo tôi quan sát tại đồn công an, khi làm thủ tục để vợ mang con đi phải được xác nhận của bố, bố xác nhận cho vợ mang con đi thì lại cần xác nhận của ai đó làm chứng, vì thế các thủ tục cứ loạn lên, mọi chuyện chỉ được giải quyết đơn giản nếu có phong bì. Khi chấp nhận đưa phong bì là có trục trặc trong bộ máy hành chính, nên cái gì cũng phải xử lý bằng phong bì.