Tranh luận nóng

Công trình nông thôn mới chục tỷ bỏ hoang: Lợi ích nhóm?

Thứ Tư, 23/08/2017 09:26

(Diễn đàn trí thức) - Ngoài việc chạy theo thành tích, việc các địa phương tràn lan xây dựng các công trình nông thôn mới còn nằm ở chuyện tham ô, tham nhũng.

Xây dựng tràn lan để đút túi?

Nông thôn mới đã giúp bộ mặt nông thôn thay đổi, đời sống nhân dân khởi sắc từng ngày. Tuy nhiên theo phản ánh của báo chí vẫn có nhiều công trình nông thôn mới được đầu tư cả chục tỷ đồng bị bỏ hoang hoặc hiệu quả sử dụng trong thực tế rất hạn chế.

PGS.TS Đặng Ngọc Dinh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển và Hỗ trợ Cộng đồng khẳng định, tình trạng trên không chỉ xuất hiện ở một vài địa phương đơn lẻ mà diễn ra tại nhiều tỉnh, thành phố.

Theo ông Dinh, đây là vấn đề cần phải được nhìn nhận hết sức nghiêm túc và có những chấn chỉnh để chủ trương nông thôn mới thật sự đi vào cuộc sống.

Lý giải hiện tượng trên, PGS.TS Đặng Ngọc Dinh cho rằng có 2 nguyên nhân chủ yếu.

Cong trinh nong thon moi chuc ty bo hoang: Loi ich nhom?
Nhà máy cấp nước tưới xã Thụy Hương (Chương Mỹ, Hà Nội) bị bỏ hoang. Ảnh: TPO

Đầu tiên, đó là tâm lý chạy theo thành tích. Các địa phương tìm mọi cách để huy động người dân cũng như sử dụng nguồn vốn ngân sách của nhà nước để xây dựng các công trình nông thôn mới. Tuy nhiên việc này làm theo số lượng là chính mà không hướng đến nhu cầu cũng như hiệu quả sử dụng.

Một nguyên nhân sâu xa khác được vị Phó Giáo sư chỉ ra đó là tình trạng tham ô, tham nhũng, lợi ích nhóm đằng sau việc xây dựng các công trình, cơ sở hạ tầng.

“Thực tế có hiện tượng địa phương noi gương cấp trên trong việc xây dựng các công trình nông thôn mới.

Trong khi tỉnh, thành phố, trung ương làm theo những công trình trăm tỷ, nghìn tỷ thì địa phương cũng tìm cách triển khai các dự án vài chục tỷ. Đáng chú ý nhiều nơi xuất hiện tư tưởng, cấp trên chi tiêu lãng phí thì cấp dưới cũng học tập theo.

Việc này cũng giống như hiện tượng các cơ quan công quyền tích cực mua sắm thiết bị, sửa chữa nhà. Càng tiến hành đại tu, sắm thiết bị mới thì những người liên quan mới dễ kiếm tiền”, ông Dinh nhấn mạnh.

Một vấn đề khác được vị chuyên gia nhắc đến, đó là việc nhiều địa phương bắt người dân đóng phí xây dựng nông thôn mới quá cao. Theo ông Dinh, người ta cho rằng xây những công trình trên là người dân được thụ hưởng nên họ phải đống góp.

“Việc này phải xuất phát từ tinh thần tự nguyện và đồng thuận cao từ nhân dân chứ không nên có kiểu bổ theo đồng người buộc phải đóng góp”, ông Dinh nêu quan điểm.

Ép dân đóng tiền xây đường nông thôn mới: Bệnh thành tích?

Đầu tư xây dựng hạ tầng mềm

Từ những bất cập nêu trên, PGS.TS Đặng Ngọc Dinh đề nghị các cơ quan chức năng cần phải chấn chỉnh hiện tượng xây dựng tràn lan tại nhiều địa phương, xử lý nghiêm các trường hợp sai phạm theo quy định của pháp luật.

“Nếu chúng ta không thực hiện nghiêm thì nhân dân sẽ mất niềm tin vào chính quyền. Tất nhiên phải có kỷ luật, phệ bình cảnh cáo những người làm sai. Việc này rất cần làm. Nhưng chỉ như vậy thôi là chưa đủ.

Chúng ta cần chấn chỉnh trong hệ thống chạy đua theo thành thích và tìm mọi cách tham ô, tham nhũng tài sản của nhà nước. Bởi lẽ các khoản kinh phí xây dựng trên đều nằm trong tiền chung, tiền ODA hay ngân sách của nhà nước”, ông Dinh kiến nghị.

Bên cạnh đó, PGS.TS Đặng Ngọc Dinh cho rằng, thời gian qua việc xây dựng nông thôn mới có chiều hướng nghiêng về xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, nhà văn hóa.

Tuy nhiên thời điểm này, các địa phương cần phải có sự cân bằng và tập trung vào đầu tư xây dựng hạ tầng mềm như: xử lý môi trường, xây dựng chất lượng trường học, nhà trẻ, các phòng khám chữa bệnh ở nông thôn hay trạm y tế xã.

“Việc xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh cho người dân ở nông thôn cũng phải được chú trọng. Địa phương có đường đẹp, nhà văn hóa to nhưng thanh niên dính vào tệ nạn xã hội, người dân chỉ ham tổ chức ăn uống, rượu chè cũng không giải quyết được vấn đề gì”, ông Dinh nêu quan điểm.

Hà Hoàng