Tranh luận nóng

Ép dân đóng tiền xây đường nông thôn mới: Bệnh thành tích?

Thứ Ba, 22/08/2017 08:02

(Diễn đàn trí thức) - Tình trạng lãnh đạo ép dân đóng tiền xây đường nông thôn mới đã diễn ra ở nhiều nơi. Đây là biến tướng nghiêm trọng từ việc chạy theo thành tích.

Biến tướng nghiêm trọng

Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, nhiều địa phương đã tích cực làm đường giao thông nông thôn theo phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, góp phần tạo diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc.

Tuy nhiên chủ trương đúng đắn trên của nhà nước đang bị biến tướng khi nhiều nơi ép buộc người dân phải đóng góp số tiền quá lớn, gây nên sự bức xúc trong cộng đồng.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Ngọc Đệ, Phó trưởng khoa Phát triển Nông thôn, ĐH Cần Thơ thừa nhận ở nhiều địa phương, do mong muốn sớm đạt được tiêu chí nông thông mới nên đã tìm mọi cách để huy động người dân đóng tiền làm đường.

Ep dan dong tien xay duong nong thon moi: Benh thanh tich?
Tình trạng lãnh đạo ép dân đóng tiền xây đường nông thôn mới đã diễn ra ở nhiều nơi. Ảnh minh họa

“Căn nguyên của tình trạng trên là do bệnh thành tích. Nhiều cán bộ thấy địa phương khác làm được hoặc do ở trên ép xuống nên tìm mọi cách để đạt được. Khi thu nhập của nhân dân còn khó khăn, chưa đảm bảo cuộc sống gia đình thì việc thu tiền vượt quá khả năng chịu đựng dễ dẫn đến những phản ứng, bức xúc.

Ở trong Nam, không thiếu trường hợp người ta tự nguyện góp tiền, sắm xe từ thiện, bắc cầu, làm đường, không cần nhà nước hỗ trợ.

Việc này do đời sống người dân có dư dả và thấy nhu cầu phải có đường xá để thuận lợi hơn khi đi lại, cấp cứu nên họ tự động đóng góp.

Cái mấu chốt của vấn đề là đời sống của người dân đã được nâng lên 1 bước. Đóng góp này không ảnh hưởng nhiều đến tài chính, cuộc sống mà người dân vẫn được hưởng lợi ở trong đó”, ông Đệ nhấn mạnh.

Ngoài những bất cập trong thu tiền, PGS.TS Nguyễn Ngọc Đệ còn nhắc đến tình trạng xuống cấp nghiêm trọng của nhiều tuyến đường nông thôn mới khi vừa hoàn thiện, đưa vào sử dụng.

Theo ông Đệ, đây là vấn đề đáng lo ngại và làm cho người dân mất lòng tin vào chủ trương đúng đắn của nhà nước.

“Đường xấu hay xuống cấp phải kể đến tình trạng rút ruột công trình. Nhiều nơi cán bộ cấu kết với nhà thầu để kiếm chác, trục lợi làm cho vấn đề càng thêm trầm trọng.

Sự vô trách nhiệm trên khiến cho con đường vài năm đi vào sử dụng đã hỏng hóc khiến dân bức xúc. Tôi cho rằng đây là tình trạng rất phổ biến với những công trình nhà nước đứng ra đầu tư”, ông Đệ cảnh báo.

Phải xử lý nghiêm cán bộ làm sai

PGS.TS Nguyễn Ngọc Đệ cho rằng các cơ quan quản lý nhà nước cần phải chấn chỉnh những bất cập trong quá trình làm đường, xây dựng nông thôn mới. Nếu tình trạng trên để lâu sẽ làm ảnh hưởng đến đời sống của người dân cũng như một chủ trương đúng đắn của nhà nước.

“Theo tôi, xây dựng nông thôn mới trước hết phải tìm mọi cách nâng cao đời sống, thu nhập cho người dân. Khi nào cuộc sống người dân đỡ vất vả mới tính đến việc làm đường.

Những địa phương nào tìm mọi cách ép dân đóng tiền làm đường bị phát hiện cần phải xử lý nghiêm các sai phạm để chấn chỉnh đội ngũ cán bộ, tránh những hiện tượng tiêu cực có thể tiếp tục xảy ra”, ông Đệ nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia cũng đề nghị phải hoàn thiện hệ thống pháp luật để nâng cao vai trò, trách nhiệm cũng như kiểm soát tốt quyền lực của các cán bộ.

“Chúng ta phải có cơ chế để người ta thấy rằng nếu làm sai thì sẽ bị kiểm điểm, xử lý theo quy định của pháp luật. Để làm được như vậy thì luật pháp phải đủ răn đe.

Ngoài ra, thời gian qua chúng cũng thường xuyên kêu gọi người dân giám sát. Nhưng việc này phải 2 chiều. Một là trao quyền cho người dân đủ quyền lực để giám sát. Thứ hai phải nâng cao năng lực giám sát của người dân lên. Nếu trình độ yếu kém quá thì việc giám sát cũng không hiệu quả”, ông Đệ nêu quan điểm.

Nguyễn Hoàn