Tranh luận nóng

Giải pháp đoàn kết trí thức để phát huy vai trò LHHVN

Thứ Tư, 04/12/2019 07:32

(Diễn đàn trí thức) - Đa dạng hoá hình thức hợp tác, liên kết với các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và các tổ chức khác trong và ngoài nước, đẩy mạnh vai trò của LHHVN.

Tại Diễn đàn khoa học "Vai trò, trách nhiệm của Liên hiệp các Hội Khoa học - Kỹ thuật Việt Nam trong sự phát triển đất nước" được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên Hiệp Hội Việt Nam) tổ chức sáng 8/11, ThS. Lê Duy Tiến - Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Khoa học Công nghệ và Môi trường, Liên hiệp Hội Việt Nam đã có bài tham luận điểm lại những đóng góp nổi bật của tổ chức trong 10 năm qua. Báo Đất Việt xin đăng lại toàn văn tham luận này. 

Giai phap doan ket tri thuc de phat huy vai tro LHHVN
ThS. Lê Duy Tiến - Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Khoa học Công nghệ và Môi trường phát biểu tại Hội thảo Tăng cường năng lực hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội trong lĩnh vực bảo vệ môi trường ngày 29/11/2019 tại Điện Biên. Ảnh: Cổng thông tin điện tử tỉnh Điện Biên

Từ khi có Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương khóa X số 27-NQ/TW ngày 6/8/2008 về „xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước“, Chỉ thị 42-CT/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị khóa X „về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước“, Thông báo số 353-TB/TW ngày 25/6/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, từng bước đã được thể chế hóa bằng các văn bản của Nhà nước như: Khẳng định Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) là tổ chức chính trị xã hội của đội ngũ trí thức KH CN Việt Nam, có hệ thống từ trung ương đến các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (Quyết định 1795/QĐ-TTg năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ); Có chức năng tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ người Việt Nam ở trong và ngoài nước; điều hòa, phối hợp và hướng dẫn hoạt động của các hội thành viên. Làm cầu nối giữa các hội thành viên với các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức khác nhằm giải quyết những vấn đề chung đối với đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức thành viên, của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.

Trong gần 10 năm qua các cơ quan của Đảng, Nhà nước đã ban hành các văn bản liên quan để hướng dẫn về tổ chức Bộ máy của Liên hiệp Hội Việt Nam, các cơ chế tài chính về hoạt động tư vấn phản biện, hoạt động Giải thưởng sáng tạo KH CN, Hội thi sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng,... Nhờ đó Liên hiệp Hội Việt Nam, các hội ngành toàn quốc được tham gia vào các hoạt động tham mưu với các cơ quan của Đảng, nhà nước về các chủ trương, chính sách lớn về phát triển kinh tế, các công trình, dự án lớn của nhà nước; các liên hiệp hội địa phương đã được UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ra các quyết định về tổ chức bộ máy ở địa phương, phê duyệt các đề án về tư vấn phản biện,... tạo điều kiện để các liên hiệp hội địa phương tham gia các hoạt động tư vấn, phản biện các nhiệm vụ, đề án về phát triển kinh tế xã hội ở các địa phương,...

Trong thời gian qua, Hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam luôn được các cơ quan của Đảng, nhà nước ở Trung ương và ở các địa phương tin tưởng vào đội ngũ trí thức KH CN với lòng nhiệt huyết, trí tuệ và dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng để đóng góp xây dựng đất nước: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Mặc dù vậy, tuy đã có nhiều thành tựu sau hơn 36 năm kể từ ngày thành lập và đặc biệt gần 10 năm thực hiện Chỉ thị 42-CT/TW của Bộ Chính trị và Thông báo số 353-TB/TW của Ban Bí thư năm năm 2010 thì các văn bản pháp lý của Nhà nước vẫn chưa thống nhất với văn bản của Đảng về việc xác định Liên hiệp Hội Việt Nam và liên hiệp hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là tổ chức chính trị - xã hội và chưa được “Nhà nước bảo đảm kinh phí và các điều kiện hoạt động cho Liên hiệp Hội Việt Nam ở Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương như các tổ chức chính trị - xã hội khác” theo tinh thần của Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị. Quy chế phối hợp giữa Liên hiệp Hội Việt Nam và Chính phủ theo tinh thần Thông báo số 116/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ cũng chưa được ban hành. Bộ máy hoạt động của Liên hiệp hội chưa được đầu tư xây dựng đúng mức nên còn hạn chế nhiều mặt và thiếu tính chuyên nghiệp; Trên thực tế Liên hiệp hội chưa được coi là một tổ chức chính trị - xã hội về thực chất và tính chính danh, chính vì vậy ở nhiều địa phương Liên hiệp Hội chưa được coi là đầu mối để tiếp nhận thông tin của tỉnh ủy, UBND tỉnh nên việc tiếp cận và nắm thông tin về hoạt động kinh tế - xã hội, các chương trình dự án phát triển lớn của địa phương..., gây nhiều bất cập, khó khăn cho hoạt động.

Chính vì vậy, trong bối cảnh hiện nay Đảng ta đang tích cực chuẩn bị cho việc xây dựng các văn kiện quan trọng của Đại hội XIII, cũng như Liên hiệp Hội Việt Nam đã và đang tích cực chuẩn bị Đại hội VIII, nhiệm kỳ 2020 - 2025, chúng tôi đề xuất một số nhiệm vụ và giải pháp để hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam đại diện của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng tiếp tục tập hợp, đoàn kết, phát huy tốt hơn nữa, thực hiện tốt vai trò của mình, tích cực đóng góp sức lực, trí tuệ và tâm huyết vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Cụ thể như sau:

1. Tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng đối với Liên hiệp Hội Việt Nam

- Kiến nghị với Đảng, Bộ Chính trị, Ban bí thư tổng kết và ban hành Nghị quyết riêng về Liên hiệp Hội Việt Nam, tiếp tục thực hiện Chỉ thị 42; tiếp tục tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức của các cấp uỷ đảng, chính quyền các cấp về vai trò, vị trí của Liên hiệp Hội Việt Nam trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư (Cách mạng 4.0) với tư cách là tổ chức chính trị - xã hội, đại diện cho đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam.

- Hoàn thiện và phối hợp chặt chẽ với Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban tổ chức Trung ương, Văn phòng Trung ương, Bộ Nội vụ đề nghị Ban bí thư xem xét phê chuẩn Đề án tổ chức, bộ máy của Liên hiệp Hội Việt Nam ở Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo một mô hình thống nhất; nâng cao tính chuyên nghiệp, nâng cao nhận thức chính trị và đạo đức nghề nghiệp cho hội viên, đặc biệt là các hội viên trẻ; đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ hoạt động trong hệ thống Liên hiệp hội.

2. Đổi mới, hoàn thiện nội dung và phương thức hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam

- Đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng để trí thức khoa học và công nghệ luôn nhận thức sâu sắc trách nhiệm của mình đối với đất nước, dân tộc; Tạo môi trường và điều kiện để trí thức phát huy khả năng sáng tạo, tinh thần hợp tác trong hoạt động khoa học và công nghệ.

- Đề xuất, tham mưu cho Đảng và Nhà nước những vấn đề lớn về đường lối, chủ trương, chính sách phát triển bền vững đất nước, tích cực tham gia xây dựng các cơ chế, chính sách để phát triển đất nước, đặc biệt là phát triển KH&CN thông qua các hoạt động về tư vấn, phản biện. Thực hiện vai trò đầu mối, cầu nối giữa trí thức với Đảng và Nhà nước; làm tốt vai trò điều hoà, phối hợp giữa các hội thành viên.

- Đổi mới trong hoạt động phổ biến kiến thức, truyền bá tri thức và tổ chức tốt phong trào sáng tạo kỹ thuật, công nghệ, áp dụng có hiệu quả những tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất, đời sống; phát hiện, tôn vinh các cá nhân trí thức KH&CN tiêu biểu có nhiều đóng góp trong hoạt động sáng tạo khoa học và công nghệ, cho đất nước và cho việc tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức các cấp. Xây dựng cơ sở dữ liệu, mạng lưới chuyên gia và cơ chế chia sẻ thông tin cho hệ thống, tích cực áp dụng công nghệ thông tin vào quản trị hoạt động của hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả.

- Đa dạng hoá các hình thức hợp tác, liên kết với các cơ quan chức năng, với doanh nghiệp và các tổ chức khác trong và ngoài nước; Phát huy dân chủ, tôn trọng tự do sáng tạo trong hoạt động khoa học và công nghệ nhằm thu hút, tập hợp ngày càng đông đảo trí thức, nhất là trí thức trẻ vào hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam, chú trọng thu hút trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và trí thức người nước ngoài có đóng góp tích cực vào việc xây dựng và phát triển đất nước.

- Đổi mới, nâng cao tính chuyên môn, nghiệp vụ và năng lực của các hội thành viên để có thể tiếp nhận, thực hiện các dịch vụ công khi được chuyển giao; Mở rộng và tăng cường hợp tác quốc tế về chuyên môn, nghiệp vụ để trao đổi, tiếp thu những thành tựu, kinh nghiệm trong quản lý và KHCN của thế giới.

ThS. Lê Duy Tiến - Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Khoa học Công nghệ và Môi trường