Tranh luận nóng

Tinh giản biên chế: Phải đổi cơ chế vận hành bộ máy

Chủ Nhật, 02/12/2018 09:15

(Diễn đàn trí thức) - Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Thang Văn Phúc đề nghị bỏ biên chế suốt đời mới mong đạt được mục tiêu thách thức vào năm 2020.

Tham gia Diễn đàn khoa học “Tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo tinh thần Nghị quyết số 39-NQ/TW”, TS. Thang Văn Phúc - Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhận định, sau gần 20 năm thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ cải cách cơ bản bộ máy Nhà nước mà trọng tâm là thực hiện Cải cách Hành chính Nhà nước (bằng 2 chương trình tổng thể Cải cách hành chính giai đoạn (2001- 2010) và (2011- 2020), đây vẫn là vấn đề khó khăn, phức tạp, thực hiện quá chậm và hiệu quả thấp.

Tinh gian bien che: Phai doi co che van hanh bo may
TS. Thang Văn Phúc - Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ

Hơn 3 năm thực hiện Nghị quyết 39  thì trong thực tế đã có những chuyển biến khá tích vực từ nhận thức tới hành động của các cơ quan, Trung ương và địa phương, có nhiều điểm nhấn như đã tiếp tục tiến hành rà soát, sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ mày theo những chủ trương tổ chức mô hành đa ngành, đa lĩnh vực; bắt đầu thi triển sắp xếp lại một số Bộ (giảm số lượng cấp phó, sắp xếp lại các Vụ, Cục...), sáp nhập hai sở Xây dựng và Giao thông, nhập 4 văn phòng ở cấp huyện...

Hiện tại Bộ Nội vụ đang nghiên cứu đề án tổ chức chính phủ khóa 15, trong đó số lượng giảm còn dưới 20 Bộ, cơ quan ngang bộ để trình TW. Việc điều chỉnh chức năng của Chính phủ, bộ ngành trên cơ sở tách quản lý nhà nước và quản trị doanh nghiệp Nhà nước, tổ chức sự nghiệp dịch vụ công tự chủ, tự chịu trách nhiệm và xã hội hóa là đáng được ghi nhận.

Thực hiện Luật cán bộ, công chức, đến nay, Bộ Nội vụ đã tiến hành xây dựng các đề án xác định vị trí việc làm, xác định tiêu chuẩn cán bộ, công chức, làm cơ sở để cơ cấu lại cán bộ, công chức; tiến hành sắp xếp lại, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng theo vị trí việc làm và là cơ sở đánh giá cán bộ, công chức.. Tuy nhiên, chất lượng các đề án này chưa tốt, chưa thực hiện đúng mục tiêu của vị trí việc làm.

Việc thay đổi quy trình công tác bổ nhiệm cán bộ, công chức, lãnh đạo quản lý ở Bộ, ngành Trung ương và địa phương cũng ghi nhận kết quả tốt: đã triển khai việc thi công chức, nhằm tạo cạnh tranh để lựa chọn cán bộ, công chức cho sở, ngành ở các tỉnh, cho phòng ban ở cấp huyện và cho vụ, cục ở cấp Bộ, ngành.

Đẩy mạnh việc đào tạo, bồi thường cán bộ, công chức, viên chức theo chức danh, vị trí việc làm đã trở nên thiết thực, tập trung đào tạo kỹ năng và nâng cao năng lực tổ chức thực thi pháp luật chính sách.

Tập trung triển khai nhiều biện pháp để đề cao trách nhiệm cá nhân  người đứng đầu, xác định quyền và trách nhiệm của từng vị trí tổ chức, đồng thời đề cao trách nhiệm thực thi công vụ của cán bộ, công chức, viên chức.

Bộ Nội vụ đã chuẩn bị Đề án sáp nhập một só đơn vụ hành chính cấp xã, huyện theo quy định của Ủy ban thường vụ Quốc hội về tiêu chí thành lập các đơn vị này. Trong thời gian tới, công tác sắp xếp, tô chức lại các đơn vị hành chính cấp xã, huyện có thể được cải thiện.

Dù công tác tinh giản biên chế sau 3 năm thực hiện Nghị quyết 39 ghi nhận đã giảm được gần 80.000 người nhưng so với mục tiêu giảm 300.000 người vào năm 2021 của Nghị quyết thì đây vẫn là mục tiêu đầy thách thức, ông Thang Văn Phúc ghi nhận.

Đáng chú ý là việc chậm thể chế hóa các chủ trương. Các giải pháp thực hiện phần lớn vẫn dừng ở mức thí điểm. Chậm xác định vị trí việc làm theo quy định của Luật Cán bộ, công chức, viên chức. Chất lượng các đề án việc làm còn thấp, thậm chí chưa đạt yêu cầu bởi không làm giảm được biên chế, chưa xác định được tiêu chuẩn chức danh, chưa có cơ cấu cán bộ, công chức hợp lý... Đề án tổ chức sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã còn chậm.

Việc tổ chức lại các cơ quan bộ, ngành, địa phương còn ý chí, chưa triệt để khách quan khoa học như lý do xóa bỏ các tổng cục, nhập 4 văn phòng, gồm cả văn phòng cấp ủy là chưa thuyết phục.

Chức năng quản lý Nhà nước vĩ mô của các Bộ, ngành, UBND địa phương vẫn chưa hiệu quả, chưa thoát cơ chế xin- cho. Bộ máy do đó nặng nề, chồng chéo, đơn cử như sự tồn tại của Bộ thuộc các doanh nghiệp Nhà nước, Bộ của các tổ chức sự nghiệp là giảm hiệu lực của bộ máy các cấp.

Trong khi đó, việc chuyển giao một số nhiệm vụ của Nhà nước cho các tổ chức xã hội còn ngập ngừng, chậm chạp, còn phân biệt nặng nề về "công - tư". Do đó, chưa huy động được các nguồn lực xã hội tham gia quản lý và đầu tư phát triển.
 
Một vấn đề đáng chú ý khác là biên chế và tiền lương chưa được cải cách hiệu quả, giải pháp thì chắp vá và thiếu sự chỉ huy thống nhất trong hệ thống.