Tranh luận nóng

Nga học Mỹ phát triển tên lửa tái sử dụng?

Thứ Bảy, 13/04/2019 08:23

(Công nghệ) - Nga tuyên bố phát triển phương tiện phóng vào vũ trụ học theo mô hình Mỹ.

Phó Thủ tướng Nga Yury Borisov mới đây tiết lộ, Nga đang phát triển các phương tiện phóng vệ tinh vào không gian, có thể tái sử dụng tương tự như Falcon Heavy của Mỹ.

Nga hoc My phat trien ten lua tai su dung?
Tên lửa Falcon Heavy của SpaceX

Ông Borisov theo đó cho biết, công bố tên lửa hạng nặng Falcon Heavy của SpaceX là một thành công lớn cho ngành vũ trụ Mỹ nhưng Nga cũng đang phát triển các phương tiện phóng riêng của mình có thể tái sử dụng.

"Chúng tôi đang làm dự án phương tiện phóng với các tên lửa đẩy có thể tái sử dụng. Đối với các đồng nghiệp Mỹ của chúng tôi, chúng tôi chia sẻ niềm vui mừng với họ. Đó là một thành công lớn" - ông Borisov nói với các phóng viên Nga về loại tàu mà Nga sắp phát triển.

Theo mô tả, loại tàu mới mà Nga sắp phát triển sẽ tái sử dụng được như loại Falcon Heavy của SpaceX.

Phía Tập đoàn tên lửa vũ trụ Energia hồi năm 2016 đã công bố về kế hoạch phát triển phương tiện phóng siêu nặng sử dụng các bộ phận hiện có vào năm 2016. Dự án có tên là Yenisei.

Theo thông tin thiết kế, tên lửa siêu nặng của Nga có khả năng chở thiết bị nặng 70 tấn lên quỹ đạo tầm thấp của trái đất. Tuy nhiên, chức năng chính của nó là thực hiện các chuyến bay sâu vào không gian, bao gồm các chuyến bay đến Mặt trăng và Sao Hỏa.

Chuyến bay đầu tiên của nó được lên kế hoạch vào năm 2028, với việc hạ cánh trên Mặt Trăng bắt đầu vào năm 2030.

Việc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho việc phóng tên lửa dự kiến bắt đầu vào năm 2026, và lần phóng đầu tiên sẽ được thực hiện vào năm 2028.

Tổng chi phí cho việc chế tạo Yenisey và cơ sở hạ tầng để phóng tên lửa này vào vũ trụ ước tính khoảng 1,5 nghìn tỷ Rúp (gần 23 tỷ USD), theo Roscosmos.

Nga hoc My phat trien ten lua tai su dung?
Tên lửa siêu trọng của Nga có thể tái sử dụng.

Tuyên bố từ Phó Thủ tướng Nga đưa ra sau khi Tập đoàn chế tạo tên lửa SpaceX phóng thành công tên lửa Falcon Heavy, đưa vệ tinh của Saudi Arabia là Arabsat-6A vào quỹ đạo, trong khi tên lửa đẩy và lõi trung tâm quay trở lại Trái Đất thành công.

SpaceX là Tập đoàn đầu tiên thành công trong việc tái sử dụng tên lửa đẩy nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất, giảm thiểu rác vũ trụ...

Sau các thành công từ Mỹ, Roscosmos khẳng định ý tưởng tái sử dụng tên lửa đẩy không hề mới.

Phía Nga từ lâu đã có ý tưởng này. Trung tâm Tên lửa Quốc gia mang tên Makeyev đã có kế hoạch phát triển tên lửa đẩy một kỳ sử dụng nhiều lần mang tên Korona có thể mang theo 7-12 tấn hàng hóa với thời gian chuẩn bị 1 ngày đêm, có thể được sử dụng phục vụ lợi ích của các chuyến bay vũ trụ có người lái, xây dựng các Trạm module không gian và dành để đưa hàng cho trạm ISS.

Công trình này đã được tiến hành từ năm 1992-2012, nhưng đáng tiếc phải đình chỉ do thiếu kinh phí. Dù Korona được Nga tiến hành gần như cùng thời điểm với chương trình Falcon 9 của Mỹ tuy nhiên, nhà sản xuất của Falcon 9 đã chứng minh được sức mạnh trước chương trình đang còn trong giai đoạn nghiên cứu của Nga.

Trong khi đó, Falcon 9 gây ấn tượng hơn nhiều bởi trọng lượng hàng hóa nó mang theo có thể lên tới 25 tấn.

Nga đang lập kế hoạch để việc tái sử dụng ở quy mô lớn hơn: tên lửa đẩy được hạ cánh trên mặt nước, bằng dù hay theo phương nằm ngang như máy bay... Tuy nhiên, về bản chất thì không có nhiều khác biệt.

Cuối năm 2018, Nga đã cấp phép cho Công ty S7 Space phát triển tên lửa tái sử dụng để cạnh tranh với Mỹ.

Dự án của Nga đặc biệt nhấn mạnh tới tính bền vững của thiết kế tên lửa tái sử dụng. Theo đó, tên lửa này sẽ có khả năng tái sử dụng được 50 chuyến bay. Giai đoạn đầu tiên của tên lửa sẽ tách biệt ở độ cao 59-66 km và quay trở lại khu vực phóng bằng cách hạ cánh trên một đường băng thông thường hoặc bệ di động trên mặt biển.

Cách tiếp cận của Nga trong việc tái sử dụng tên lửa trở lại Trái Đất bằng hạ cánh như một máy bay thông thường là khác biệt so với ý tưởng hạ cánh theo phương thẳng đứng đã được hiện thực hóa thành công của SpaceX.

Phía Nga công bố, tên lửa sẽ được thử nghiệm vào năm 2022 có thời gian tái sử dụng 50 lần. Ngay cả con số này, SpaceX cũng đã đạt được. Falcon-9 đã mang theo vệ tinh viễn thông và băng tần Hispasat của Tây Ban Nha thành công vào tháng 3 vừa qua thành công đồng thời khai tử luôn tên lửa đã phóng 50 lần lên không gian này.

Nếu chỉ so sánh tên lửa chưa được đặt tên của Nga với riêng SpaceX thì có vẻ khập khiễng. Đáng nói là các dự án tái sử dụng tên lửa khác của Nga cũng không quá ấn tượng dù là người đi sau.

Nhiều ví dụ đã cho thấy Roscosmos có những kỳ vọng riêng về chương trình tên lửa của mình, nhưng đó luôn là những ý tưởng chưa hoàn thành. Thay vào đó, sau mỗi thành công của Mỹ, Roscosmos đều thể hiện họ đã biết ý tưởng này và sẽ làm tốt hơn người đi trước.

Quế Chi