Tranh luận nóng

Lộ bằng chứng đập Tam Hiệp xả lũ sớm gây lụt?

Thứ Ba, 14/07/2020 18:43

(Khoa học) - Đập Tam Hiệp ở Trung Quốc mở toàn bộ cửa xả lũ sớm hơn nhiều, với tốc độ lớn hơn nhiều so với công bố.

Đại tá quân đội Ấn Độ đã nghỉ hưu, ông Vinayak Bhat, hôm 10/7 đã công bố trên tờ India Today những hình ảnh vệ tinh dường như cho thấy đập Tam Hiệp xả lũ sớm hơn nhiều và với tốc độ lớn hơn nhiều so với công bố.

Lo bang chung dap Tam Hiep xa lu som gay lut?
Ảnh vệ tinh ngày 9/7/2020 cho thấy tất cả các cửa xả lũ của đập Tam Hiệp đều mở. Ảnh: India Today

Ông Vinayak Bhat là nhà phân tích ảnh vệ tinh, một chuyên gia tư vấn về tình báo nguồn mở, và phục vụ trong quân đội Ấn Độ hơn 33 năm qua.

Trên tờ India Today, Đại tá Vinayak Bhat công bố ảnh vệ tinh cho thấy, nước được xả ra từ ít nhất 5 cửa xả lũ lớn và 5 cửa xả lũ nhỏ của đập Tam Hiệp vào ngày 24/6, tức là 5 ngày trước khi Chính phủ Trung Quốc tuyên bố xả lũ đập thủy điện lớn nhất thế giới.

Lo bang chung dap Tam Hiep xa lu som gay lut?
Ảnh vệ tinh ngày 24/6/2020 cho thấy đập Tam Hiệp đã xả lũ (hình khoanh). Ảnh: India Today

Trạm giám sát thủy văn thành phố Trùng Khánh vào ngày 22/6 đã đưa ra cảnh báo lũ đầu tiên trong 80 năm đối với sông Kỳ Giang. Do sông Kỳ Giang, một nhánh của sông Dương Tử, nằm ở thượng nguồn đập Tam Hiệp, nên có nhiều dự đoán mực nước hồ chứa đập Tam Hiệp gia tăng trong những ngày sau đó.

Đáng chú ý là Đại tá Ấn Độ nhận định, việc xả lũ tại Đập Tam Hiệp ở thời điểm đó là thực sự không cần thiết và tác động mạnh đến tình hình lũ lụt ở hạ lưu Dương Tử.

Theo ông Vinayak, mực nước của hồ chứa vào ngày 24/6, hai ngày sau trận lũ lớn ở thượng nguồn, thực ra thấp hơn 15 mét so với một bức ảnh từ ngày 27/10/2017, khi các cửa xả lũ hoàn toàn đóng.

Lo bang chung dap Tam Hiep xa lu som gay lut?
Ảnh vệ tinh ngày 20/11/2017 cho thấy tất cả các cửa xả lũ của đập Tam Hiệp đều đóng. Ảnh: India Today

Ông khẳng định rằng, mặc dù mực nước năm 2017 cao hơn 15 mét nhưng rõ ràng lúc đó không có nhu cầu xả lũ, và việc xả lũ như đã thấy vào ngày 24/6/2020 là không cần thiết.

Vào ngày 27 và 28/6, nhiều video đăng trên mạng xã hội Trung Quốc cho thấy thành phố Nghi Xương, nằm ngay dưới đập Tam Hiệp, trải qua trận lụt lớn. Người dân nghi ngờ rằng lũ lụt là kết quả của việc con đập khổng lồ mở cửa xả lũ để giảm áp lực cho nguy cơ vỡ đập Tam Hiệp.

Một bài đăng trên Twitter hôm 28/6 đã đăng tải những bức ảnh mới nhất về con đập Tam Hiệp đang mở tới 7 cửa xả lũ để giải phóng lượng nước cực lớn đang đổ về từ thượng nguồn.

Ngoài ra, theo hình ảnh vệ tinh gần đây nhất, con đập dường như đang xả nhiều nước hơn nhiều so với những gì Chính phủ Trung Quốc đã chính thức tuyên bố.

Cơ quan Khí tượng Trung Quốc (CMA) đã đưa ra cảnh báo mưa lớn trên khắp Trung Quốc trong suốt tháng 6. Nhưng mãi đến ngày 29/6, Bắc Kinh thừa nhận đã mở 2 cửa xả lũ của đập Tam Hiệp.

Sau đó, công ty điều hành đập Tam Hiệp khẳng định về những cáo buộc của những tin đồn về việc xả lũ gây ngập cho hạ lưu.

Sau khi mở 2 cửa xả lũ hôm 29/6, hình ảnh mới nhất được hãng tin Tân Hoa xã đăng tối 2/7 cho thấy đập Tam Hiệp chắn ngang sông Trường Giang đã mở 3 cửa xả lũ. Tại đập Tam Hiệp ở tỉnh Hồ Bắc, dòng nước đổ về lên tới 50.000 mét khối nước mỗi giây. Tình hình buộc đập Tam Hiệp phải mở cửa xả nhằm giảm nhẹ tác động của lũ lụt với hạ nguồn của sông.

Những bức ảnh vệ tinh còn cho thấy, đến ngày 9/7 thì đập Tam Hiệp vẫn đang mở toàn bộ cửa xả lũ dù từ hôm 2/7 tới nay, Bắc Kinh khẳng định chỉ mở 3 cửa xả lũ, thậm chí còn giảm lượng xả xuống một nửa nhằm giảm tải cho hạ lưu.

Thứ trưởng Bộ Quản lý tình trạng khẩn cấp Trung Quốc Diệp Kiến Xuân ngày 13/7 cho rằng các con đập trên cả nước, đặc biệt là đập Tam Hiệp đã hoạt động hiệu quả trong việc kiểm soát lũ năm nay, theo Reuters. Ông Diệp nói đập Tam Hiệp đang chứa 2,9 tỉ mét khối nước.

Bộ Tài nguyên nước Trung Quốc ngày cùng ngày cũng công bố dữ liệu cho thấy mực nước trong hồ chứa của đập Tam Hiệp đã đạt mức 153,2 m, cao hơn 6,7 m so với mức cảnh báo lũ. Công ty điều hành đập hôm 11/7 cho biết lượng nước trong hồ chứa của con đập đã đạt 88% tổng dung tích.

Trong khi đó, lượng xả lũ của đập cũng được điều chỉnh giảm xuống khoảng một nửa, còn 19.000 m3/giây nhằm giảm áp lực lũ tại các vùng trung và hạ lưu sông Dương Tử.

Tuy nhiên, nhiều khu vực ở hạ nguồn sông như hồ Động Đình, hồ Bà Dương đang có mực nước cao kỷ lục.

Ông Phạm Hiểu, nhà địa chất học Trung Quốc từ lâu phản đối các dự án thủy điện lớn, cho rằng sức chứa của đập Tam Hiệp chỉ chiếm chưa đầy 9% lượng nước lũ, theo Reuters. Ông Phạm phân tích rằng đập Tam Hiệp chỉ có thể ngăn chặn một phần và tạm thời lũ ở vùng thượng nguồn và đóng góp rất ít trong việc kiểm soát lũ gây ra do mưa lớn ở trung lưu và hạ lưu sông Dương Tử.

Theo ông Phạm, giới hoạch định đã bỏ qua năng lực điều tiết lũ tự nhiên của các con sông và hồ nước khi cho xây đập thủy điện để kiểm soát lũ.

Chính quyền Trung Quốc gần đây cũng thừa nhận rằng không thể chỉ dựa vào đập Tam Hiệp để điều tiết lũ cho cả vùng đồng bằng sông Dương Tử. Một số nhà phân tích được truyền thông nước này dẫn lời nhận định rằng đỉnh lũ vào cuối tháng 7, đầu tháng 8 sẽ là bài kiểm tra thật sự cho đập Tam Hiệp và hệ thống ứng phó thảm họa chung.

Clip Đập Tam Hiệp đang mở cửa xả lũ ngày 28/6/2020:

Quế Chi