Tranh luận nóng

Mỹ âm thầm mở cuộc chiến kim loại hiếm

Thứ Sáu, 15/05/2020 14:35

(Khoa học) - Bên cạnh cuộc đua 5G với Trung Quốc, Mỹ đang đặc biệt tìm kiếm kim loại hiếm cesium có thể giúp họ chiến thắng trong cuộc chiến 5G.

Cesium (Cs, tiếng Việt: Xêsi), kim loại hiếm đến mức rất khó để định giá đang trở thành mặt trận mới của Mỹ. Washington đang tích cực chạy đua trong cuộc tranh giành thị phần 5G và Cs- nhân tố thiết yếu để thực hiện thành công cuộc đua mạng di động thế hệ thứ 5, đã được Mỹ xác định là trận chiến an ninh quốc gia của thế kỷ.

My am tham mo cuoc chien kim loai hiem 
Cesium có cấu trúc tinh thể khá giống vàng, được cho là nhân tố quyết định đến cuộc chiến 5G.

Theo Viện Kim loại Chiến lược Đức (ISE), Cesium là kim loại quý hơn vàng. Tại thời điểm năm 2018, cesium hàm lượng 99,98% có giá 79 USD/gram. Còn cesium thông thường hàm lượng 98% có giá khoảng 39 USD/25 gram. Thêm nữa, rất khó định giá thị trường đối với cesium, vì không có bất kỳ sàn giao dịch nào đối với kim loại quý hiếm này.

Chưa kể, ứng dụng của cesium trong cuộc chiến 5G và trong định lượng thời gian khiến nó trở thành huyền thoại trong nhóm các kim loại quý hiếm, là vũ khí trong cuộc đua giành quyền thống trị về công nghệ.

Chính “tiêu chuẩn cesium” cho phép con người đo lường thời gian một cách chính xác, đẩy tương tác, kết nối theo thời gian thực. Điều này đồng nghĩa với việc cesium là chìa khóa cho mạng di động, Internet và định vị vệ tinh (GPS).

Đối với giới đầu tư, đây đúng là những thành tố trong cuộc chiến 5G và cách thức 5G sẽ định hình lại cán cân quyền lực toàn cầu. Ai nắm trong tay cescium sẽ có được ưu thế lớn hơn trong cuộc chạy đua về công nghệ mới. Công nghệ mạng tế bào không dây sẽ truyền tải dữ liệu và thời gian chuẩn nhanh hơn bao giờ hết, với tốc độ và độ chính xác đủ để chuyển đổi các ngành công nghiệp.

Hiện chỉ có 3 mỏ trên thế giới có khả năng khai thác cesium: Mỏ Tanco ở Manitoba, Canada, mỏ Bitika tại Zimbabwe và mỏ Sinclair ở Australia.

Nhưng cesium là một trong số 16 kim loại trong danh sách các nhân tố đất hiếm và Trung Quốc kiểm soát nguồn cung của gần như tất cả số này, khi nắm giữ 96% sản lượng khai thác.

Trung Quốc thống lĩnh các nhân tố đất hiếm kể từ những năm 1990, với sức mạnh tương đương với vai trò của OPEC trong ngành dầu mỏ. Năm 2010, Trung Quốc cắt giảm xuất khẩu mặt hàng này, gây ra cú sốc tăng giá trên toàn cầu, bởi đây là những kim loại quan trọng đối với nhiều ngành công nghệ.

Trước đây, nguồn cung cesium cho Mỹ chủ yếu do công ty Cabot có trụ sở ở Boston (Mỹ) kiểm soát. Cabot nắm quyền sở hữu mỏ Tanco ở Manitoba. Nhưng Cabot cũng có hoạt động làm ăn, kinh doanh ở Trung Quốc. Mỏ này đóng cửa vào năm 2015, với lượng quặng lưu kho đủ để đáp ứng nhu cầu. Tháng 6/2019, Cabot bán toàn bộ mỏ này cùng tài sản đi kèm cho Tập đoàn Sinomine Resources của Trung Quốc với giá 135 triệu USD.

Không chỉ là giới hạn nguồn cung, cescium hiện còn bị không chế độc quyền về chuỗi cung ứng khi gần như chỉ có một nhà cung cấp đến từ Trung Quốc. Mỏ Tanco và Bitiki không còn hoạt động, nhưng Sinomine Resources sở hữu toàn bộ kho quặng cesium tại hai điểm này.

Mỹ có cơ hội vớt vát lợi thế trước Trung Quốc?

Power Metals, một công ty mỏ của Canada được cho có thể là cứu tinh của Mỹ trong vấn đề này.

My am tham mo cuoc chien kim loai hiem 
Power Metals, một công ty mỏ của Canada có cơ hội giúp Mỹ bứt phá trong cuộc đua với Trung Quốc.

Ngoài ba mỏ chính do Trung Quốc kiểm soát như đã nêu, Power Metals đang sở hữu 3 trên tổng số 5 khu mỏ có tiềm năng cesium tại tỉnh Ontario, là mỏ West Joe, Tot Lake và Marko.

Tháng 8/2019, Power Metals tiến hành 06 mũi khoan thăm dò tại vùng West Joe Dyke, nằm ở Case Lake, tỉnh Ontario. Mục đích chính là tìm kiếm, đánh giá trữ lượng lithium. Thế nhưng kết quả lại cho thấy tiềm năng trữ lượng cesium và đây quả là một tin mừng cho công ty Canada này.

Người Mỹ cũng đã nhanh chóng chớp thời cơ. Tháng 12/2019, Mỹ và Canada đã đạt được đồng thuận về chiến lược, tránh lệ thuộc vào các nhân tố kim loại hiếm do Trung Quốc kiểm soát.

Đến tháng 2/2020, trước thời điểm COVID-19 phát triển thành đại dịch, Power Metals bắt đầu khoan thăm dò thực chất và lên kế hoạch khai thác cescium với hy vọng sẽ tìm được một mỏ có tầm quan trọng chiến lược như mỏ Sinclair ở Australia.

Chủ tịch công ty Power Metals Chairman, ông Johnathan More tiết lộ: “Nguồn cung loại kim loại hiếm này trên toàn cầu khan hiếm. Chúng tôi rất may mắn khi tìm thấy cesium với hàm lượng cesium oxit (Cs2O) ở mức 14,7% tại Case Lake mà Power Metal nắm quyền sở hữu 100%”.

Rõ ràng phát hiện này là yếu tốt có thể đẩy Power Metals đạt tới vị thế một nhà cung cấp lớn ngay tại thời điểm then chốt của cuộc cách mạng 5G.

Công ty của Canada được kỳ vọng sẽ phá vỡ sự độc quyền của Trung Quốc đối với cesium và có thể giúp Mỹ hiện thực hóa tham vọng chiếm lĩnh công nghệ 5G toàn cầu bên cạnh việc gây sức ép lên các đối thủ đến từ Bắc Kinh, ví như Huawei. 

Kim Hoa