Tranh luận nóng

Mỹ cho phép khẩn cấp dùng huyết tương trị Covid-19

Thứ Hai, 24/08/2020 11:56

(Khoa học) - Huyết tương có thể làm giảm tỷ lệ tử vong và cải thiện sức khỏe của bệnh nhân khi được sử dụng trong ba ngày đầu tiên khi bệnh nhân nhập viện.

Ngày  23/8, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) thông báo đã cấp phép khẩn cấp cho các bác sĩ sử dụng huyết tương từ bệnh nhân mắc Covid-19 đã phục hồi như một phương pháp điều trị đại dịch khiến hơn 176.000 người Mỹ thiệt mạng.

Thông báo của FDA cho biết, sản phẩm này có thể điều trị hiệu quả các bệnh nhân mắc Covid-19 và những lợi ích đã thấy cũng như tiềm năng của sản phẩm này lớn hơn những rủi ro tiềm năng.

FDA đã dẫn bằng chứng ban đầu cho thấy huyết tương có thể làm giảm tỷ lệ tử vong và cải thiện sức khỏe của bệnh nhân khi được sử dụng trong ba ngày đầu tiên khi bệnh nhân nhập viện.

My cho phep khan cap dung huyet tuong tri Covid-19
Lấy huyết tương từ những người mắc COVID-19 đã bình phục. Ảnh: socialnews

Theo FDA, đây là cách tiếp cận an toàn dựa trên phân tích 20.000 bệnh nhân đã được điều trị. Cho đến nay, 70.000 bệnh nhân đã được điều trị bằng huyết tương.

Huyết tương được cho là có chứa các kháng thể mạnh mẽ có thể giúp chống lại bệnh nhanh hơn và bảo vệ người bệnh tránh được bị tổn thương nghiêm trọng.

Dù phương pháp điều trị này đã được sử dụng để chữa trị các bệnh nhân ở Mỹ và một số quốc gia khác, song các chuyên gia hiện vẫn còn tranh luận về mức độ hiệu quả của huyết tương.

Thậm chí một số còn cảnh báo về khả năng sản phẩm này có thể gây ra tác dụng phụ.

Tiến sỹ Len Horovitz - chuyên gia về phổi tại Bệnh viện Lenox Hill, thành phố New York - cho rằng "huyết tương dưỡng sinh có thể đem lại tác dụng, dù vẫn cần phải được chứng minh trong thử nghiệm lâm sàng, song đây không phải phương pháp điều trị những người bệnh nặng."

Thông báo trên của FDA được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải đối mặt với sức ép lớn trong việc tìm ra các giải pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn đại dịch Covid-19 lây lan gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế Mỹ, một yếu tố đảm bảo khả năng tái đắc cử của ông trong cuộc bầu cử sắp tới.

Chính vì vậy, trong một cuộc họp, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ca ngợi quyết định trên của FDA nhấn mạnh đây là điều ông chờ đợi từ lâu và thực sự vui mừng khi đưa ra thông báo mang tính lịch sử trong cuộc chiến chống virus SARS-CoV-2 nhằm cứu nhiều mạng sống của người dân.

Hồi tháng 4 vừa qua, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức ra khuyến cáo về phương pháp truyền huyết tương của người đã mắc Covid-19 đang trong giai đoạn hồi phục cho những bệnh nhân mới mắc đang trong tình trạng nguy kịch.

Theo WHO, từ thế kỷ trước, giải pháp tạo miễn dịch thụ động đã được áp dụng để phòng ngừa và điều trị một số bệnh truyền nhiễm ở người.

Huyết tương của bệnh nhân ở giai đoạn phục hồi là lựa chọn điều trị cho bệnh nhân sốt xuất huyết Argentina.

Những năm gần đây, liệu pháp này cũng được sử dụng để điều tị cho bệnh nhân mắc Ebola, SARS, MERS và cúm H1N1.

Tuy nhiên, không phải tất cả các thử nghiệm lâm sàng này đều cho những kết quả khả quan.

Trong cuộc chiến chống virus Ebola, việc sử dụng huyết tương từ người khỏi bệnh lại không cho thấy hiệu quả.

Đối với dịch Covid-19, kinh nghiệm về việc sử dụng giải pháp điều trị này vẫn còn hạn chế, song những kết quả sơ bộ ban đầu cho thấy giải pháp tiềm năng.

Tại Việt Nam, trong thông báo vào sáng 24/8, Bộ Y tế cũng cho biết đang chuẩn bị dùng huyết tương điều trị cho bệnh nhân. Đó là bệnh nhân 996, ca bệnh Covid-19 trên nền bệnh ung thư có kết quả xét nghiệm miễn dịch không được tốt, các chuyên gia đang hội chẩn truyền Interferon hoặc thay huyết tương từ người nhiễm đã được điều trị khỏi và đã có kháng thể.

Nếu bệnh nhân được thay huyết tương, đây sẽ là một trong số ca bệnh đầu tiên được sử dụng huyết tương người bệnh đã khỏi để điều trị, trong phạm vi nghiên cứu cấp bộ vừa bắt đầu khởi động từ đầu tháng 8 này với sự hỗ trợ tích cực từ những người mắc Covid-19 đã khỏi bệnh.

Minh Thái