Tranh luận nóng

Quan chức Mỹ: Vaccine COVID-19 của Nga tụt hậu hơn Mỹ

Thứ Tư, 12/08/2020 10:45

(Khoa học) - Trợ lý Tổng thống Mỹ gọi vaccine COVID-19 của Nga là tụt hậu so với các vaccine đang được Mỹ phát triển.

Trợ lý Tổng thống Mỹ Kellyanne Conway hôm 11/8 (giờ địa phương) đã lên tiếng bình luận về vaccine COVID-19 mới được Nga công bố.

Quan chuc My: Vaccine COVID-19 cua Nga tut hau hon My
Trợ lý Tổng thống Mỹ Kellyanne Conway

Bà Kellyanne Conway nói trên kênh truyền hình Fox News rằng, vaccine COVID-19 của Nga trải qua quá ít thử nghiệm và bị tụt hậu so với các loại vaccine phát triển tại Mỹ.

"Đó là lý do tại sao các tiêu chuẩn của Mỹ khắt khe hơn nhiều. Các tiêu chuẩn ở đất nước chúng tôi do FDA đặt ra, và theo tôi hiểu từ thông báo của Nga, họ còn rất xa so với vị trí của chúng tôi. Chúng tôi có sáu loại vaccine tiềm năng đang trong giai đoạn (phát triển) thứ ba. Còn họ, xét theo mọi chuyện thì dường như thậm chí còn không đạt được điều đó” - Trợ lý Tổng thống Mỹ bình luận.

Người dẫn chương trình của Fox News nói rằng Nga đã thử nghiệm vaccine trên một số lượng người rất nhỏ.

Không chỉ Trợ lý Tổng thống Mỹ, nhiều quan chức Mỹ và truyền thông nước này đều nghi ngờ về việc Nga đã có vaccine ngừa COVID-19.

Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ Alex Azar nói với đài ABC rằng, ông hoài nghi về tính kỹ lưỡng trong quá trình thử nghiệm của Nga. Các thử nghiệm ở giai đoạn 3, cũng là giai đoạn cuối cùng thường liên quan tới hàng nghìn người và kéo dài trong nhiều tháng. Trong khi đó, tại Nga không công bố các tin tức về thử nghiệm này mà chỉ nói chung chung.

"Vấn đề không phải là quốc gia nào có vaccine đầu tiên, mà phải có một loại vaccine an toàn và hiệu quả cho người dân Mỹ và người dân thế giới. Chúng tôi cần dữ liệu minh bạch, và đó phải là dữ liệu về giai đoạn thử nghiệm 3 cho thấy vaccine an toàn và hiệu quả" - ông Azar bình luận.

Mỹ hiện mới chỉ có 2 ứng viên vaccine bước vào giai đoạn thử nghiệm thứ 3 là vaccine mRNA-1273 do công ty công nghệ sinh học Moderna phát triển và vaccine medRxiv đang được tập đoàn Pfizer nghiên cứu.

Với trường hợp của Moderna, họ phải hoàn thành việc đăng ký cho những người tham gia (có thể là vào cuối tháng 9) trước khi tiêm những mũi đầu tiên và đợi 28 ngày trước khi tiêm mũi thứ 2. Sau đó cần 2 tuần để xem vaccine có hiệu quả hay không. Kế đó, các nhà nghiên cứu sẽ theo dõi để cập nhật các tác dụng phụ của vaccine nếu gặp phải.

Trong giai đoạn 3, Moderna dự kiến thử nghiệm trên 30.000 người.

Chính vì thế, các chuyên gia vaccine khẳng định, Mỹ chưa thể có vaccine COVID-19 trong tháng 11/2011 như tuyên bố của Tổng thống Mỹ trước đó.

Đài BBC của Mỹ chú ý đến tuyên bố của Bộ trưởng Y tế Nga Mikhail Murashko nói rằng, vaccine này đã "được chứng minh là có hiệu quả và an toàn cao" và ca ngợi đây là một bước tiến lớn hướng tới "chiến thắng của nhân loại" với COVID-19. Đài này bình luận, các nhà quản lý y tế Nga đã phê duyệt vaccine trước khi tiến hành giai đoạn 3, một thử nghiệm đặc biệt quan trọng trong quá trình công bố một vaccine. Quan chức Nga đã cố gắng lấp lửng về thông tin này.

Quan chuc My: Vaccine COVID-19 cua Nga tut hau hon My
Tổng thống Putin nhắc đến con gái đã thử nghiệm vaccine COVID-19.

Đài này cũng lưu ý đến tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin khi công bố vaccine COVID-19, gọi vaccine này "khá có hiệu quả" và không đưa thêm chi tiết và nhấn mạnh nó đã qua được "tất cả các kiểm tra cần thiết".

Ông Putin đã tiết lộ rằng, con gái của ông đã tham gia vào thử nghiệm này và đây là một tình huống hiếm hoi ông đề cập tới con gái giống như xây dựng thêm niềm tin trong dư luận về loại vaccine do Nga phát triển.

Không chỉ các quan chức Mỹ phản ứng về điều này, Người phát ngôn của WHO Christian Lindmeier nói với báo giới hôm 4/8 bình luận: "Đôi khi các nhà nghiên cứu tuyên bố họ đã tìm được vaccine nào đó và tất nhiên đó là tin rất tốt".

"Nhưng giữa việc tìm ra vaccine và biết được vaccine có tác dụng hay không, và trải qua tất cả các giai đoạn nghiên cứu, có sự khác biệt rất lớn" - người phát ngôn WHO cho biết.

Mặc dù có tiến bộ nhanh chóng, hầu hết các chuyên gia cho rằng phải tới giữa năm 2021 mới có vaccine COVID-19 dùng rộng rãi cho mọi người.

Vaccine COVID-19 của Nga có gì?

Hôm 11/8, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố rằng, Nga là nước đầu tiên trên thế giới đăng ký vaccine chống lại virus COVID-19. Đây là sự phát triển của Viện Nghiên cứu Quốc gia Gamaleya về Dịch tễ học và Vi sinh vật thuộc Bộ Y tế Nga, nơi đã thông qua các thử nghiệm lâm sàng vào tháng 6-7. Nga đã đặt tên vaccine COVID-19 này là Sputnik V.

Theo trang điện tử của vaccine này, khi bắt đầu thử nghiệm lâm sàng, Sputnik V đã trải qua tất cả các giai đoạn thử nghiệm tiền lâm sàng với các thí nghiệm trên các loại động vật khác nhau, bao gồm cả 2 loại linh trưởng.

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 và 2 của vaccine đã được hoàn thành vào ngày 1/8/2020. Tất cả các tình nguyện viên đều cảm thấy khỏe mạnh, không có phản ứng phụ không mong muốn hoặc không lường trước được. Vaccine tạo ra kháng thể mạnh mẽ và đáp ứng miễn dịch tế bào. Không một người tham gia nào trong các thử nghiệm lâm sàng hiện tại bị nhiễm COVID-19 sau khi được tiêm vaccine.

Hiệu quả của vaccine đã được xác nhận bằng các xét nghiệm có độ chính xác cao đối với kháng thể trong huyết thanh của những người tình nguyện (bao gồm phân tích các kháng thể vô hiệu hóa coronavirus), cũng như khả năng kích hoạt các tế bào miễn dịch của người tình nguyện để đáp ứng với đột biến protein S của coronavirus, cho biết sự hình thành của cả phản ứng vaccine miễn dịch tế bào và kháng thể.

Giai đoạn 3 thử nghiệm lâm sàng với hơn 2.000 người ở Nga, một số quốc gia Trung Đông (UAE và Saudi Arabia) và Mỹ Latinh (Brazil và Mexico) sẽ bắt đầu vào ngày 12/8. Vaccine đã nhận được giấy chứng nhận đăng ký từ Bộ Y tế Nga vào ngày 11/8 và theo các quy tắc khẩn cấp được thông qua trong đại dịch COVID-19 có thể được sử dụng để tiêm chủng cho người dân ở Nga.

Việc sản xuất hàng loạt vaccine này dự kiến ​​sẽ bắt đầu vào tháng 9/2020.

Quan chuc My: Vaccine COVID-19 cua Nga tut hau hon My
Vaccine COVID-19 của Nga sẽ được tiêm thành 2 liều.

Phó khoa Gây mê Hồi sức Sergei Tsarenko của bệnh viện Moscow City 52 cho biết cách tốt nhất để giảm thiểu tử vong là cung cấp miễn dịch cho cơ thể chống lại bệnh tật. Ông tin tưởng vaccine được Trung tâm Nghiên cứu Gamaleya phát triển là hiệu quả và an toàn.

Ông  Tsarenko giải thích vaccine Spunik V về cơ bản có hai thành phần. Thứ nhất là adenovirus vô hại – loại virus gây viêm đường hô hấp và tổn hại nhiều cơ quan khác như viêm kết mạc, viêm dạ dày. Thành phần này đóng vai trò như “bệ phóng” để chuyển đi thành phần thứ hai là một đoạn gen của virus corona, nói các khác là đưa “trạm không gian” vào cơ thể người. Bằng cách này cơ thể người sẽ tạo ra kháng thể ngắn hạn và cần tiếp tục với mũi tiêm thứ hai.

Ông nói: “Để tạo ra khả năng miễn dịch dài hạn hơn, “trạm không gian” tương tự với “bệ phóng” khác phải được đưa vào cơ thể người sau lần tiêm thứ nhất ba tuần. Kết quả là cơ thể không tạo ra kháng thể mạnh đối với một trong hai loại virus, mà sẽ tạo được một màn chắn hiệu quả để chống lại virus SARS-CoV-2.”

Đây được gọi là phương pháp vector. Phương pháp này được Trung tâm Nghiên cứu Gamaleya phát triển trước đây và áp dụng để chế tạo ra nhiều loại vaccine như vaccine chống lại Ebola hay MERS.

Nói đến khả năng nhiễm COVID-19 giữa hai lần tiêm, ông Tsarenko tin rằng suy yếu thể trạng trong quá trình hình thành kháng thể chỉ nghe đáng sợ đối với những người không làm nghề y.

Đã có nhiều tranh cãi về số người chính xác được thử nghiệm vaccine của Nga. Giới tinh hoa Nga được cho là được tham gia việc thử nghiệm vaccine COVID-19 cùng các thành viên tình nguyện thuộc quân đội Nga. Tuy nhiên, các báo cáo này không được xác nhận.
 
Theo người đứng đầu Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) Kirill Dmitriev, Nga ghi nhận "các cuộc tấn công thông tin được phối hợp và lên kế hoạch cẩn thận nhằm vào vaccine của Nga" từ các nước trên thế giới. Không nêu rõ tên cụ thể quốc gia nào nhưng tuyên bố của ông Dmitriev được cho là đáp trả những cáo buộc trước đó của giới tình báo Mỹ và Anh cho rằng, Nga đứng sau các cuộc tấn công mạng nhằm vào việc phát triển vaccine COVID-19 ở hai nước này.

Hải Lâm