Tranh luận nóng

Cân đối vốn làm cao tốc Bắc-Nam: Không nên vội!

Thứ Năm, 03/10/2019 07:44

(Doanh nghiệp) - Mối lo về vốn cho dự án cao tốc Bắc-Nam đang là mối lo chung. ĐBQH cho rằng, không nên vội, nên làm từng đoạn, xong tới đâu làm tiếp tới đó.

Bộ GTVT hủy sơ tuyển đấu thầu rộng rãi quốc tế và sơ tuyển rộng rãi trong nước với 8 dự án PPP thuộc Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông, mở ra nhiều cơ hội cho nhà đầu tư trong nước.

Can doi von lam cao toc Bac-Nam: Khong nen voi!
Chuyên gia lo nhà đầu tư tay không bắt giặc ở cao tốc Bắc-Nam. Ảnh minh họa: Tuổi trẻ

Vấn đề lo ngại chung của hầu hết các nhà đầu tư trong nước là vốn. Nhà đầu tư không đủ nguồn lực, Bộ GTVT kiên quyết không hạ chỉ tiêu, không cho "tay không bắt giặc", Ngân hàng Nhà nước hứa sẽ có trách nhiệm nhưng phải trên nguyên tắc bảo đảm an toàn vốn khi giải ngân...

Trong bối cảnh này, ĐBQH Lê Công Nhường (Bình Định) cho rằng, có thể cân nhắc tổ chức đấu thầu thực hiện từng dự án thành phần, không cần làm cấp tập, làm hết cả 8 dự án PPP ngay một lúc.

Vị đại biểu nhấn mạnh, với một dự án giao thông quan trọng như dự án cao tốc đường bộ Bắc - Nam, điều quan trọng là phải đảm bảo chất lượng công trình, đúng tiến độ, không đội vốn, kéo dài thời gian thực hiện.

"Nếu thực hiện ngay một lúc cả 8 dự án PPP, các nhà đầu tư trong nước buộc phải chia nhau thực hiện việc này đồng nghĩa với nguồn lực sẽ bị phân tán, khó bảo đảm về năng lực tài chính. 

Trong trường hợp muốn đáp ứng được tiêu chí về vốn bắt buộc các nhà đầu tư trong nước phải liên danh, liên kết với nhà đầu tư trong nước hoặc nhà đầu tư nước ngoài để thực hiện dự án.

Nếu không có quy định cụ thể, chặt chẽ về tỉ lệ vốn chủ sở hữu tham gia mỗi dự án thành phần, rất có thể sẽ lặp lại kịch bản: nhà đầu tư trong nước đứng thầu rồi bán lại cho nhà thầu nước ngoài hoặc nhà đầu tư nước ngoài rót tiền, chi phối doanh nghiệp trong nước.

Như vậy, một kịch bản chậm tiến độ, đội vốn, kéo dài thời gian, lãng phí, thất thoát như Cát Linh - Hà Đông có thể sẽ tái diễn", ông Nhưỡng chỉ rõ.

Vấn đề tiếp theo vị đại biểu lo ngại là về vấn đề kỹ thuật.

Theo ông Nhường, đây là dự án lớn và có rất nhiều nhà đầu tư trong nước có tiềm lực nhưng còn xa lạ với các dự án cao tốc đường bộ.

"Nếu thực hiện từng dự án theo kiểu cuốn chiếu sẽ giúp các nhà đầu tư nội có cơ hội vừa làm vừa học hỏi, rút kinh nghiệm qua đó sẽ nâng cao được trình độ, năng lực, hoàn thiện dự án tốt hơn", ông Nhường nêu quan điểm.

Cũng theo vị đại biểu đoàn Bình Định, đối với quy định về kỹ thuật cũng nên tạo điều kiện cho nhà đầu tư tự liên kết hoặc liên kết với các nhà thầu tư vấn nước ngoài để áp dụng các công nghệ tiên tiến, hiện đại vào trong dự án.

"Điều quan trọng nhất là phải làm chủ được công nghệ. Ví dụ như hầm đèo Hải Vân do nhà thầu Nhật Bản liên doanh với nhà thầu trong nước thực hiện thi công. Sau khi hoàn thiện dự án, doanh nghiệp trong nước cũng đã nắm bắt được công nghệ, thực hiện thành công các dự án hầm đòi hỏi trình độ khó như hầm Đèo Cả...

Cao tốc đường bộ cũng có thể tiến hành theo hướng này", ông Nhường nói thêm.

Cao tốc Bắc-Nam: Lo doanh nghiệp trong nước tay không bắt giặc?

Đứng từ phía các ngân hàng và Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, ĐBQH Lê Công Nhường cho rằng Chính phủ có thể huy động nguồn vốn từ Ủy ban để đầu tư vào dự án.

"Sự tham gia của Ủy ban quản lý vốn tại doanh nghiệp vào dự án giống như vai trò của một nhà đầu tư cũng sẽ mang lại những tác động tích cực. Đặc biệt, khi có sự tham gia của Ủy ban vào dự án thì việc kiểm tra, kiểm soát, giám sát thực hiện, kể cả việc tính toán chi phí, thời gian, mức phí sau này cũng sẽ bảo đảm được tính khách quan, minh bạch hơn.

Đi theo cách này sẽ vừa giải quyết được bài toán về tài chính cho doanh nghiệp vừa giúp công tác quản lý, điều hành dự án được tốt hơn", ông Nhường nói.

Vị đại biểu đặc biệt lưu ý, không nên chạy theo tiến độ, chạy theo thành tích, cố làm cho được, cho xong dự án vì như vậy có thể sẽ phải nhận lại những hậu quả khôn lường.

"Làm dự án theo tư duy cũ thì kết quả sẽ theo chân các dự án cũ. Doanh nghiệp phải quay vòng vốn, không giải được ngân, dự án bị kéo dài gây thua thiệt cho cả nhà nước, doanh nghiệp và người dân", ông Nhường cảnh báo.

Vũ Lan