Tranh luận nóng

Còn 1%, sao Cát Linh-Hà Đông vẫn chưa thể vận hành?

Thứ Năm, 26/09/2019 10:45

(Doanh nghiệp) - Dù chỉ còn 1%, nhưng quy trình an toàn chạy tàu là rất quan trọng, nếu tổng thầu không quyết thì không ai dám cho chạy...

Thông tin dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông đã hoàn thành tới 99% khối lượng công việc, chỉ còn 1% chưa hoàn thành nhưng tới nay sau 10 lần trì hoãn dự án vẫn chưa thể đưa vào khai thác.

Con 1%, sao Cat Linh-Ha Dong van chua the van hanh?
Dự án Cát Linh - Hà Đông còn 1% chưa hoàn thành. Ảnh: CafeF

Trao đổi với tờ Dân Trí, ông Nguyễn Ngọc Đông - Thứ trưởng Bộ GTVT cho biết, 1% khối lượng công việc còn lại chủ yếu là hoàn thiện mỹ quan và lắp đặt nốt thiết bị ở 1 số đơn thể khu Depot.

Lãnh đạo Bộ GTVT thông tin, các hạng mục công trình xây dựng của Dự án đã hoàn thành, đang được chỉnh trang hoàn thiện mỹ quan; hoàn chỉnh hồ sơ hoàn công; thủ tục nghiệm thu. Tổng thầu Trung Quốc chưa đưa về dự án những xe cẩu, xe tải, xe công vụ kèm dụng cụ chuyên dụng.

Giải thích của Bộ GTVT là như vậy, song đã hơn 1 năm qua “cục nghẽn” 1% khối lượng vẫn chưa giải quyết được.

Đáng chú ý, trong phần trao đổi Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cũng nhắc tới yêu cầu Tổng thầu cần phải thực hiện nốt các thử nghiệm và các bước đánh giá an toàn phục vụ nghiệm thu các hạng mục thiết bị. Vận hành thử toàn hệ thống để kiểm chứng hoạt động của thiết bị và đánh giá độ sẵn sàng của hệ thống, nhân sự vận hành.

Đây cũng chính là nỗi lo chung và được xem là điểm mấu chốt dẫn tới sự chậm trễ của các chuyên gia trong lĩnh vực giao thông về dự án này.

Trao đổi với tờ VietnamFinance, một kỹ sư đang xây dựng, vận hành đường sắt Cát Linh – Hà Đông cho hay, dù chỉ còn 1%, nhưng quy trình an toàn chạy tàu là rất nghiêm trọng, nếu tổng thầu không quyết thì không ai dám cho chạy.

“Vì thế, Việt Nam phải cùng Đại sứ quán Trung Quốc có thống nhất với nhau để từ đó đảm bảo an toàn chạy tàu. Từ trước đến nay đã chạy thử có tải và không tải rồi, vấn đề cần là quy trình, để đảm bảo nếu thực hiện đúng quy trình đó thì an toàn”, vị kỹ sư này chia sẻ.

PGS.TS Nguyễn Quang Toản, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Đường bộ, Đại học GTVT nhấn mạnh:

"Mấu chốt là ở 1% còn lại. Con số ấy tuy nhỏ trong vốn đầu tư nhưng lại quyết định điều kiện khai thác an toàn, khi ấy đó lại là chuyện to.

Dự án chậm tiến độ khoảng 10 lần, nhưng ta thiếu chế tài để buộc tổng thầu đưa dự án vào vận hành. Nếu hợp đồng không sơ hở, tổng thầu không tội gì làm thế. Nếu việc chậm tiến độ ảnh hưởng đến lợi ích, thu nhập của họ, họ có thể làm ngày làm đêm, thuê thợ giỏi, đưa thiết bị tốt sang hoàn thiện...

Ở Việt Nam thường xảy ra chuyện này: cam kết tiến độ thì cứ cam kết nhưng đến lúc chậm tiến độ thì không xử được ai, thậm chí ta còn bị nhà thầu dẫn dắt, viện cơ để làm khó", PGS.TS Nguyễn Quang Toản cho biết.

Cam kết mới về đường sắt Cát Linh-Hà Đông: Khó lắm!

Tranh luận nóng với Kiểm toán Nhà nước:

Bộ GTVT mới có văn bản gửi KTNN báo cáo việc thực hiện kết luận của đơn vị này hồi tháng 12/2018 về Dự án đường sắt đô thị Cát Linh-Hà Đông.

Tại kết luận trước đó, KTNN chỉ ra rằng: dự án có tổng mức đầu tư là 18.001 tỉ đồng (sau điều chỉnh) tăng từ mức phê duyệt ban đầu là 8769 tỉ đồng, tăng 205% mà Bộ GTVT không báo cáo Thủ tướng, không trình Quốc hội là sai Luật đầu tư công và Nghị quyết 49 của Quốc hội.

Luật đầu tư công quy định các dự án công sử dụng 10 ngàn tỉ đồng vốn trở lên, thuộc dự án trọng điểm quốc gia là phải trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư và Thủ tướng ra quyết định. Nhất là khi dự án kéo dài thực hiện dự án từ 1 năm trở lên (thực tế đã kéo dài hơn 5 năm và đến nay chưa thể đi vào khai thác) Chính phủ phải báo cáo Quốc hội.

Bộ GTVT không đồng tình với kết luận này vì cho rằng thực hiên đúng các quy định của luật.

Thực tế, trong quá trình thực hiện dự án, Bộ GTVT đã hai lần thay mặt Thủ tướng báo cáo tại Quốc hội về dự án tại các kỳ họp cuối năm 2015 và 2018.

Bộ cũng cho rằng, tại điều 7 và điều 106 Luật đầu tư công, dự án đã có trong kế hoạch đầu tư, khi thực hiện bộ chỉ xin phép Thủ tướng điều chỉnh. Bộ đã thực hiện việc này tại các báo cáo năm 2014 và xin Bộ KHĐT 2015, xin phê duyệt vốn bổ sung. Chính phủ cũng đã có văn bản giao Bộ GTVT thẩm định và quyết định điều chỉnh dự án. Bộ GTVT muốn KTNN điều chỉnh kết luận này.

Về việc không giảm 5% giá dự toán thiết bị theo chỉ đạo của Thủ tướng, bộ giải trình dự án sử dụng đồng thời cả hai hệ thống định mức, đơn giá của Việt Nam và Trung Quốc nên việc áp định mức, đơn giá trong bước lập, thẩm định và phê duyệt dự toán có sự khác biệt về quan điểm áp dụng định mức của KTNN, đặc biệt là định mức tính theo tỉ lệ %. Nhiều hạng mục phải áp dụng định mức Trung Quốc, dẫn đến sai lệch về đơn giá. Tuy nhiên, Bộ GTVT đã chỉ đạo Ban quản lý dự án đường sắt và các bên liên quan điều chỉnh sai sót, giảm trừ để xử lý tài chính 874,5 tỉ đồng nộp về ngân sách, trong đó có giảm thanh toán là gần 700 tỉ đồng.

Bộ GTVT thừa nhận việc cho phép Ban quản lý dự án giao cho nhà thầu phê duyệt thiết kế kỹ thuật dự án là không đúng quy định như KTNN đã chỉ ra, dự toán sai khối lượng, sai đơn giá và các chế độ khác.

Về việc dự án chậm thực hiện 5 năm so với kế hoạch, vượt tổng mức đầu tư quá lớn và chủ đầu tư tạo điều kiện cho nhà thầu Trung Quốc chỉ định thực hiện 13.751 tỉ đồng (chiếm 77%) tổng mức đầu tư, Bộ GTVT cũng thừa nhận đã vi phạm quy định. Tuy nhiên, kể cả thực hiện các kết luận nêu trên thì công trình này vẫn chưa thể biết ngày đi vào vận hành. Dự án đã hoàn thành 99% tiến độ từ cuối tháng 4 năm nay như Tổng thầu Trung Quốc chưa hoàn thiện kiến trúc nhà ga, nhiều hạng mục, chưa có soát vé tự động, cảnh báo cháy...

Bộ GTVT vẫn tiếp tục báo cáo Thủ tướng tiếp tục cho phép gia hạn tiến độ.

 

Thái An (Tổng hợp)