Tranh luận nóng

Giám sát tài chính đặc biệt DAP-Vinachem, Đạm Ninh Bình:Xử lý sớm

Thứ Năm, 28/05/2020 13:43

(Doanh nghiệp) - Chuyên gia đề nghị cần xử lý sớm các dự án bị đưa vào diện giám sát tài chính đặc biệt để tránh gánh nặng nợ ngày càng nặng nề. 

Báo cáo Kiểm toán Nhà nước gửi Quốc hội cho thấy, nhiều công ty có vốn Nhà nước bị đưa vào diện giám sát tài chính đặc biệt, như Công ty cổ phần Hàng không Jestar Pacific Airlines, Hãng hàng không quốc gia Angkor Air của Vietnam Airlines; Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình, Công ty cổ phần Phân đạm và Hoá chất Hà Bắc, Công ty cổ phần DAP - Vinachem thuộc Tập đoàn Hoá Chất (Vinachem) và Công ty TNHH MTV Petrolimex Lào của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex).

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) cho biết, những doanh nghiệp nói trên bị đưa vào diện giám sát tài chính đặc biệt do có dấu hiệu mất an toàn về tài chính, cần phải được các cơ quan có thẩm quyền theo dõi và chấn chỉnh.

Theo nguyên tắc của nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp thua lỗ lâu dài thì phải cho phá sản, tuy nhiên, ông Thịnh lưu ý, những doanh nghiệp bị đưa vào diện giám sát tài chính đặc biệt này, về mặt tài chính, đã ở trong tình trạng nguy hiểm, càng làm càng lỗ và có nguy cơ bị phá sản, vỡ nợ bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, trong việc đầu tư xây dựng các doanh nghiệp này có vai trò của Nhà nước, và đối với với các dự án, công trình sử dụng vốn đầu tư công thì phải hết sức thận trọng vì chúng là những dự án lớn, có tác động nhất định  đối với một khu vực, một ngành nghề kinh tế.

"Bởi vậy, đưa doanh nghiệp vào diện giám sát tài chính đặc biệt là là để cơ quan quản lý, cùng ban giám đốc và các cơ quan điều hành, giám sát giúp doanh nghiệp xây dựng các phương án khắc phục các khó khăn tài chính, cơ cấu lại để phục hồi được hoạt động sản xuất, kinh doanh, vực dậy doanh nghiệp đó.

Nếu sau khi đã áp dụng các biện pháp mà không phục hồi được hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp vẫn thua lỗ thì phải thực hiện chuyển đổi sở hữu hoặc giải thể, phá sản theo quy định", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh giải thích và nhấn mạnh không phải đưa doanh nghiệp vào diện giám sát tài chính rồi để đó, mà luôn có một thời hạn nhất định để doanh nghiệp áp dụng phương án khắc phục, cơ cấu lại. Hết thời hạn này, doanh nghiệp không phục hồi được thì tính đến phương án phá sản, giải thể..., tránh càng kéo dài càng thêm gánh nặng nợ.

Giam sat tai chinh dac biet DAP-Vinachem, Dam Ninh Binh:Xu ly som
Đạm Ninh Bình là một trong những doanh nghiệp bị đưa vào diện giám sát tài chính đặc biệt

Đặc biệt, ông lưu ý, đối với những doanh nghiệp mà dự án của nó có dấu hiệu hình sự thì càng phải xử lý sớm để tránh "hậu họa".

Đơn cử, vụ việc liên quan dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình là một trong những vụ việc đã được Kiểm toán Nhà nước xin ý kiến Thủ tướng và chuyển sang cơ quan cảnh sát điều tra để xử lý vào năm 2019. Trước đó, từ cuối năm 2018, Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Chính phủ giao Bộ Công an điều tra những sai phạm tại đây.

Tương tự, mới đây nhất, Thanh tra Chính phủ đã công bố kết luận thanh tra đối với Công ty cổ phần Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc, trong đó kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an điều tra, xác minh, xử lý những vi phạm có dấu hiệu hình sự tại Dự án đầu tư cải tạo, mở rộng Nhà máy phân đạm Hà Bắc. Những vi phạm bao gồm: vi phạm trong tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà thầu tư vấn lập Dự án; thiếu trách nhiệm trong việc lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh dự án.

"Chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra thì sẽ có thêm cơ sở để xử lý dự án và các cá nhân, tập thể sai phạm, nhưng không thể vì thế mà chậm trễ. Phải xử lý các dự án, doanh nghiệp nêu trên một cách nhanh nhất để tránh trường hợp tài sản bị tẩu tán, đối tượng làm sai có cơ hội xóa dấu vết phạm tội, chạy tội..., cuối cùng để lại một gánh nợ rõ to cho Nhà nước", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nói.

Nhìn tổng thể, vị chuyên gia cho rằng, một số doanh nghiệp có vốn Nhà nước bị đưa vào diện giám sát tài chính đặc biệt đã cho thấy còn nhiều bất cập trong công tác quản lý, đầu tư và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước.

"Trong những trường hợp này, thường thì tiền của Nhà nước bị thất thoát, mất mát nhiều, còn thu hồi lại không được bao nhiêu. Phải xem lại cách thức quản lý, xử lý và chế độ chịu trách nhiệm ở doanh nghiệp nhà nước. Bởi người ta cho rằng tiền của Nhà nước là "tiền chùa" nên hành xử không có trách nhiệm, thậm chí đôi khi biết rõ đầu tư không có hiệu quả nhưng vẫn cứ làm.

Không thể có chuyện đó được nữa! Đã là những người đề xuất dự án, thẩm định, phê duyệt dự án, phê duyệt đầu tư thì phải chịu trách nhiệm đến cùng, cho dù người đó có nghỉ hưu hay đã chuyển công tác sang cơ quan, đơn vị khác.

Ở đây không phải là trách nhiệm nói suông mà là trách nhiệm bồi thường khi dự án không hiệu quả, kể cả trách nhiệm hình sự (nếu có).

Dĩ nhiên, trong đầu tư luôn có rủi ro và nếu chứng minh được rủi ro đó là khách quan, không phải do thẩm định, quyết định đầu tư thì lúc đó là vấn đề khác. Đằng này, cơ quan chức năng đã xác định đây không phải là rủi ro mà là sai phạm, do người đề xuất phương án, thẩm định, quyết định đầu tư đã không tính toán đến hiệu quả kinh tư nên đương nhiên người đó phải chịu trách nhiệm", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh kết luận.

Thành Luân