Tranh luận nóng

Nếu cứu Vietnam Airlines, phải tính vai trò với nền kinh tế?

Thứ Ba, 14/07/2020 15:45

(Doanh nghiệp) - Nếu "cứu" Vietnam Airlines thì phải xem vai trò của Vietnam Airlines như thế nào đối với nền kinh tế.

Xác định rõ vai trò với nền kinh tế

Tại tọa đàm “Chủ sở hữu Nhà nước: Hành động và trách nhiệm hậu Covid-19 - Trường hợp Vietnam Airlines”, ngày 13/7, các thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ đều đồng tình với quan điểm cần hỗ trợ Vietnam Airlines, cả trên vai trò quản lý nhà nước và chủ sở hữu doanh nghiệp.

Lý lẽ được đưa ra là vì vai trò của Vietnam Airlines nói riêng, ngành hàng không nói chung đối với nền kinh tế là rất khẩn thiết.

Phát biểu tại tọa đàm, PGS. TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Kinh tế Việt Nam đồng tình với quan điểm Nhà nước phải có trách nhiệm với Vietnam Airlines trong vai trò là chủ sở hữu. Tuy nhiên, ông Thiên nói rằng trước khi "cứu" thì phải làm rõ vai trò vừa chung, vừa riêng của Nhà nước.

Theo đó, phải tính toán rất thận trọng và mục tiêu là để cứu nền kinh tế chứ không phải để cứu chính doanh nghiệp ấy.  

Do đó, cứu doanh nghiệp như thế nào? Chọn ai để cứu phải được bàn bạc kỹ và phải lựa chọn cứu những ngành có tính trọng điểm.

"Nếu coi ngành hàng không là một lĩnh việc cần phải ưu tiên cứu để cứu nền kinh tế, thì Chính phủ cũng cần phải làm rõ luận cứ cho việc cứu Vietnam Airlines cũng như xem xét vai trò của Vietnam Airlines như thế nào đối với nền kinh tế để cứu", ông Thiên nói.

Neu cuu Vietnam Airlines, phai tinh vai tro voi nen kinh te?
Vietnam Airlines xin vay vốn 12.000 tỷ, lãi 0% trong 3 năm. Ảnh: VnE

Trước đó, Vietnam Airlines đã kiến nghị Chính phủ hỗ trợ thanh khoản khẩn cấp 12.000 tỷ đồng theo hình thức cho vay với lãi suất 0%, thời hạn 3 năm.

Lý do đưa ra là do Vietnam Airlines đang rơi vào tình cảnh khó khăn và đây là bối cảnh chung đối với ngành hàng không trên toàn cầu.

Cùng nêu quan điểm về vấn đề này, nhiều chuyên gia, ĐBQH đều cho rằng Chính phủ nên thực hiện chính sách công bằng, không nên ưu ái riêng VNA.

PGS.TS Nguyễn Thiện Tống cho rằng, cùng với VNA còn có nhiều hãng hàng không khác cũng đang phải chịu ảnh hưởng rất lớn, mọi chính sách hỗ trợ đều phải tuân theo quy luật thị trường, không thể quá ưu ái cho doanh nghiệp nhà nước mà bỏ quên doanh nghiệp tư nhân được.

Theo đó, chính sách hỗ trợ cần tham khảo từ cách thực hiện của các nước trên thế giới, trong đó, phải đặc biệt làm rõ cơ sở để đưa ra con số 12.000 tỷ để hỗ trợ là gì? Vì sao là con số này mà không phải là con số thấp hơn hoặc cao hơn?

Tiếp nữa là cơ chế hỗ trợ cho ngành hàng không khác với các lĩnh vực kinh doanh khác thế nào? Có sự phân biệt nào trong chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp tư nhân không?

"Doanh nghiệp nhà nước vốn đã có nhiều lợi thế hơn doanh nghiệp tư nhân, trong trường hợp cho VNA vay thêm 12.000 tỷ đồng, nghĩa là doanh nghiệp này có thêm nguồn lực để chi trả cho các khoản chi phí khác, hoặc cũng có thể giảm giá vé mà không sợ lỗ. Nếu như vậy, hãng hàng không tư nhân không được hỗ trợ sẽ gặp thêm bất lợi, không thể cạnh tranh được", vị PGS nói.

Nhìn một cách toàn diện, PGS Nguyễn Thiện Tống cho rằng chính sách hỗ trợ cần dựa trên nguyên tắc công bằng giữa các thành phần kinh tế, không nên lấy riêng VNA hay một doanh nghiệp nhà nước nào để làm tiêu chuẩn xác định hỗ trợ.

Cũng cho rằng chính sách hỗ trợ cần phải bảo đảm tính công bằng, các doanh nghiệp tư nhân hay doanh nghiệp nhà nước đều cần được đặt ngang nhau trên cùng một sân chơi trong một nền kinh tế, ĐBQH ông Lê Công Nhường (Bình Định) đặt câu hỏi: Xin hỗ trợ cho VNA vậy còn các hãng hàng không khác thì sao?

Vị đại biểu đoàn Bình Định nhấn mạnh, VNA là doanh nghiệp nhà nước đã nhận được rất nhiều cơ chế ưu đãi cũng như ưu thế so với các hãng hàng không tư nhân khác. Cụ thể như VNA được sở hữu một thương hiệu quốc gia được xây dựng từ rất lâu đời; VNA có rất nhiều doanh nghiệp con hậu thuẫn phía sau như các công ty kinh doanh dịch vụ, vận tải sân bay, và cũng có cả cổ phần ở các hãng hàng không tư nhân khác...

Vì lý do này vị đại biểu cho rằng, VNA cần được đặt công bằng với các doanh nghiệp khác trong thực hiện chính sách hỗ trợ.

"Với sự ảnh hưởng của dịch bệnh, các cơ quan chức năng có thể đánh giá, khoanh nợ, miễn giảm thuế cho VNA.

Hỗ trợ cho VNA hay bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần thực hiện theo quy định của pháp luật, không thể cho VNA vay với lãi suất 0% còn các doanh nghiệp khác vay phải trả lãi hay lãi suất thấp được.

SCIC muốn đầu tư vào Vietnam Airlines: Tránh đầu tư giải cứu

Mặt khác, vốn vay từ ngân hàng cũng chính là nguồn lực được huy động từ dân, ngân hàng phải trả lãi. Nếu cho VNA vay với lãi suất 0% thì phần lãi ngân hàng đã huy động ai sẽ phải chịu?. Vì thế, đề xuất trên chưa thật sự mang tính thị trường và chưa thật sự bảo đảm tính công bằng", vị đại biểu phân tích.

Thái An (tổng hợp)