Tranh luận nóng

Những sự thật khác như Dung Quất:Nếu không canh tác, nuôi bò...

Thứ Tư, 25/03/2015 14:29

(Doanh nghiệp) - Giảng viên Đại học Kinh tế Quốc dân "hiến kế" sử dụng các khu công nghiệp không hiệu quả, không thu hút được dự án sau khi bị thu hồi.

KCN thả bò? Nói lạ chưa!

Trong báo cáo kết quả rà soát tình hình hoạt động của các khu công nghiệp (KCN) trên cả nước trong năm 2014, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã điểm ra một ''danh sách đen" các KCN có vấn đề tại nhiều địa phương.

Trong đó, Hưng Yên có nhiều khu bị lọt danh sách này nhất với 4 KCN: Minh Quang, Vĩnh Khúc, Ngọc Long, Megastar. UBND tỉnh Hưng Yên đang chỉ đạo Ban Quản lý các KCN yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương xây dựng hạ tầng để thu hút đầu tư, rà soát và đề xuất đưa ra khỏi quy hoạch phát triển KCN đến năm 2020 đối với các KCN này.

Tuy nhiên, trao đổi với Đất Việt ngày 24/3, ông  Phạm Thái Sơn, Trưởng ban Quản lý các KCN tỉnh Hưng Yên cho hay chưa nắm được báo cáo của Bộ. 4 KCN nói trên được cấp phép giữa lúc quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2000-2010 đã hết hạn và đang phải chờ phê duyệt quy hoạch sử dụng đất giao đoạn mới.

"Tất cả các KCN này đều chưa thu hồi đất, chưa giải phóng mặt bằng. Đây có lẽ mới chỉ là ý kiến của Bộ yêu cầu tỉnh rà soát", ông Sơn nói.

Nhiều khu công nghiệp được cấp phép từ nhiều năm nay nhưng hiện vẫn chưa hoạt động. Ảnh: VnEconomy
Nhiều khu công nghiệp được cấp phép từ nhiều năm nay nhưng hiện vẫn chưa hoạt động. Ảnh: VnEconomy

Tương tự, ông Nguyễn Trọng Hoà, Trưởng ban quản lý Khu kinh tế Vân Phong, Khánh Hoà cũng mới chỉ nghe thông tin trên báo đề cập đến việc xem xét thu hồi KCN Nam Cam Ranh. 

"KCN Nam Cam Ranh mới chỉ nằm trong quy hoạch các KCN do Thủ tướng phê duyệt và trước đây giao cho Vinashin là chủ đầu tư. Tuy nhiên, Vinashin vẫn đang trong quá trình cơ cấu lại, chưa hề triển khai gì nên chúng tôi đã có báo cáo gửi Bộ xin chuyển chủ đầu tư".

Ông Hoà cho biết KCN Nam Canh Ranh không hề bị bỏ hoang, trái lại người dân vẫn đang canh tác bình thường trên khu đất này.

Trong danh sách KCN bị xét thu hồi còn có KCN Du Long của Ninh Thuận. Bà Trương Thị Liễu, Phó Trưởng ban quản lý các KCN tỉnh Ninh Thuận cho biết, tỉnh đang làm thủ tục thu hồi KCN này, đồng thời khẳng định sẽ không có chuyện để KCN biến thành nơi thả bò.

"Nguyên nhân là do chủ đầu tư, họ không triển khai thì chúng tôi thu hồi. Người này không có năng lực thì chúng tôi tìm nhà đầu tư khác có năng lực hơn, không có chuyện trả đất lại làm ruộng đồng. KCN đã đưa vào quy hoạch rồi sao đem thả bò được? Nói lạ chưa?!".

Không để lãng phí đất

Theo GS.TS Ngô Thắng Lợi, Trưởng Bộ môn Kinh tế Phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân, giai đoạn các KCN nở rộ nhất chính là những năm 1996-2000 khi mỗi năm cho ra đời đến 60-70 KCN. Khi đó, quyết định cho phép thành lập KCN ở Việt Nam quá dễ dãi, các địa phương đua nhau lập KCN, dẫn đến hiện tượng có nhiều KCN liền kề nhau nhưng thuộc các địa phương khác nhau, khó thu hút các nhà đầu tư.

Việc thu hồi các KCN không hiệu quả là hợp lý nhưng sau khi thu hồi, các khu đất đó sẽ làm gì? GS.TS Ngô Thắng Lợi cho rằng, có nhiều cách để xử lý.

"Đối với các KCN nhỏ có thể trả lại đất cho nông dân nếu như khu đất đó vẫn hấp dẫn đối với sản xuất nông nghiệp. Nhưng với các KCN có quy mô tương đối lớn, đã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thì có thể chuyển đổi thành một khu với các hoạt động kinh doanh khác không phải công nghiệp, như chăn bò chẳng hạn. Ngoài ra, có thể không để KCN đó chết đi, trái lại làm nó sống dậy bằng cách tăng thêm tính hấp dẫn với các nhà đầu tư, biến nó thành KCN tổng hợp với các hoạt động mang tính dịch vụ, hình thành khu dân cư trong đó".

Một hình thức khác được GS.TS Ngô Thắng Lợi đề xuất là quy hoạch và phân cấp lại các KCN, trên cơ sở đó có các quyết định thu hút nhà đầu tư theo đúng quy hoạch.

"Ví dụ, đối với KCN trên 1.000ha phải thu hút nhà đầu tư lớn, sử dụng công nghệ cao, những nhà đầu tư nào không thuộc diện này phải tìm đến các KCN có quy mô nhỏ hơn".

Theo Trưởng Bộ môn Kinh tế Phát triển, Việt Nam đã bị "thiệt kép" khi hình thành nên những KCN không hiệu quả.

"Chúng ta muốn giảm tỷ trọng nông nghiệp nên lấp ruộng để làm công nghiệp nhưng công nghiệp cuối cùng lại không có. Để KCN của các địa phương mạnh lên trước tiên phải tập trung cải tạo, phát triển nông nghiệp theo kiểu hàng hoá lớn, có giá trị kinh tế cao đủ sức cung cấp đầu vào cho các KCN địa phương.

Dấu hiệu để thành lập KCN phải đến từ thị trường và doanh nghiệp. Nhưng Việt Nam đã không tính toán đầy đủ các yếu tố này, thấy địa phương này làm thì địa phương khác cũng làm, cứ tính lấp đất lên rồi mời gọi đầu tư sau nên mới xảy ra tình trạng như ngày nay", ông nói.

  • Thành Luân