Tranh luận nóng

Sự thật Toyota nội địa hóa ôtô: Việt Nam được gì?

Thứ Sáu, 11/12/2015 07:49

(Doanh nghiệp) - Nếu Việt Nam tận dụng được sự ủng hộ của Nhật, sau này trở thành nhà cung ứng cấp 2 cho Toyota hay doanh nghiệp FDI khác đã là rất tốt.

"Đối với công nghiệp phụ trợ cho ô tô, giả sử Việt Nam có một doanh nghiệp nào đó đủ mạnh thì doanh nghiệp ấy có chen chân được vào thị trường của họ hay không? Một nguyên tắc của các nhà tư bản lớn là họ không cho ai nhảy vào để chia sẻ miếng bánh thị phần công nghiệp ô tô của thế giới.

Do đó, đi bằng con đường đó là người Nhật muốn ủng hộ Việt Nam và theo tôi, nếu Việt Nam tận dụng được cách làm này là tốt nhất, về sau Việt Nam sẽ lại làm cho họ ở khâu tiếp phía sau. Công nghiệp phụ trợ có nhiều nấc, họ sản xuất phần nguyên vật liệu hoặc những nguyên liệu thô thì ta cung cấp cho họ.

Cho nên hoàn toàn có khả năng khi người Nhật vào, họ đảm bảo cho chúng ta rằng có thể ban đầu họ sẽ lấy nguyên vật liệu trong nước họ rồi dần dần Việt Nam trở thành nhà cung ứng cấp 2 cho họ. Như vậy về thực chất Việt Nam chỉ được lợi mỗi phần nhân công. Nhưng được như thế đã là rất tốt. Có điều để tạo ra sự liên kết như vậy Nhà nước cũng phải bỏ công sức, không thì cũng chỉ dừng đến đấy mà thôi. Đặc biệt trong chuyện này, việc tính thuế là vấn đề lớn, nếu quản lý không tốt khó tránh được nguy cơ chuyển giá và Việt Nam sẽ chẳng được gì", GS.TS Nguyễn Khắc Trai lưu ý.

Việt Nam phải có công nghiệp ô tô

Trong cuộc trao đổi, GS.TS Nguyễn Khắc Trai cũng nhắc đến một câu chuyện khác của công nghiệp ô tô. Theo đó, trong một hội thảo vừa tổ chức mới đây, nhiều chuyên gia kinh tế đã chỉ ra một thực tế là giá xe ô tô Việt Nam cao hơn rất nhiều so với giá xe tại các nước trong khu vực do vấn đề thuế phí. Một chuyên gia thống kê, thuế và phí chiếm 40-50% các yếu tố cấu thành giá xe. Ngoài ra, chi phí sản xuất trong nước lớn hơn khoảng 20% so với các nước trong khu vực.

Trước ý kiến cho rằng, xét ở khía cạnh nhà quản lý, khó có thể giảm thuế phí bởi lẽ nếu như vậy, Việt Nam sẽ không thu được gì nhiều ngoài gia công giá rẻ từ việc sản xuất và lắp ráp ô tô tại Việt Nam, GS Trai cho rằng đây là một bài toán khó.

"Cái khó của Việt Nam là làm thế nào có vốn, làm thế nào có thể tăng trưởng kinh tế. Ngày xưa đã có thời kỳ Việt Nam xây dựng các tập đoàn đa ngành, cuối cùng phải rút lại. Đối với công nghiệp ô tô và vấn đề giá cả, gánh nặng nợ công nặng nề như thế, không thu thuế của dân thì lấy đâu ra? Bởi vậy thuế phí phải gia tăng.

Ô tô được coi là hàng tiêu dùng cao cấp, không có cách nào khác Nhà nước phải thu thuế phí từ mặt hàng này, nói cách khác là thu từ người giàu bởi ở Việt Nam, chỉ người giàu mới mua được ô tô.

Chỉ có điều Nhà nước cũng phải có chế độ quản lý về tài chính đối với các doanh nghiệp nước ngoài hết sức chặt chẽ thì mới thu được thuế của họ, nếu không sẽ thua và Việt Nam chỉ giải quyết được mỗi phần công ăn việc làm. Bài toán đó đến một chừng mực nhất định, chỉ khoảng dăm năm nữa sẽ không thể chấp nhận được".

Thành Luân