Tranh luận nóng

Vận hành nền kinh tế an toàn mùa dịch: Làm thế nào?

Thứ Ba, 07/04/2020 07:38

(Doanh nghiệp) - Thay vì đóng băng cần vận hành nền kinh tế an toàn. Phải hiểu rõ doanh nghiệp cần gì để đảm bảo các gói tín dụng đúng và trúng.

Nền kinh tế vẫn phải vận hành

Đại dịch Covid-19 đã và đang tác động gần như đồng thời tới toàn bộ các nền kinh tế trên thế giới, theo các cơ chế khác nhau cả về phía cung và phía cầu.

Nền kinh tế Việt Nam cũng không nằm ngoài sự tác động đó, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam là một nền kinh tế mở, phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu. Theo các chuyên gia, đến thời điểm hiện tại, tác động của Covid-19 đến khu vực doanh nghiệp đã bắt đầu bộc lộ một cách rõ ràng trong tất cả các ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp.

Kết quả một cuộc khảo sát cho thấy, có đến 93,9% các doanh nghiệp điều tra đánh giá dịch Covid-19 có tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của họ.

Theo chuyên gia kinh tế - TS Vũ Đình Ánh, áp lực lớn nhất của doanh nghiệp hiện nay là gánh nặng tài chính với ngân sách, ngân hàng nên rất cần sự tiếp sức của Chính phủ.

Đã có một số gói tín dụng được đưa ra nhằm giảm áp lực tài chính ngắn hạn cho doanh nghiệp như giãn, hoãn, giảm thuế; cho vay với lãi suất thấp, tuy nhiên, theo vị chuyên gia, quan trọng là cần có phương án vận hành nền kinh tế trong bối cảnh dịch bệnh.

Van hanh nen kinh te an toan mua dich: Lam the nao?
Điều doanh nghiệp cần nhất là thị trường và các gói an sinh xã hội để hỗ trợ người lao động gặp khó khăn do dịch bệnh

"Nhà máy, phân xưởng vẫn hoạt động sản xuất, nên không thể dừng hoạt động kinh doanh. Vì dừng kinh doanh thì hàng hoá sản xuất ra sẽ bán cho ai? Doanh nghiệp sẽ phá sản, còn người lao động không biết đi đâu về đâu", ông Ánh nói rõ và thừa nhận đây là một bài toán khó nhưng không phải không có lời giải.

"Nền kinh tế vẫn phải vận hành, đồng thời vẫn phải áp dụng các biện pháp phòng chống dịch bệnh. Ví dụ, một cửa hàng không thể cùng lúc tiếp nhiều người thì có thể thực hiện giãn cách, từng người vào một. Vật dụng có thể lây truyền virus thì tiến hành khử khuẩn.

Tôi thấy trong thời gian cao điểm phòng chống dịch bệnh, thực hiện các quy định về giãn cách xã hội, nhiều cửa hàng đã nghĩ ra cách thức sáng tạo để vẫn đảm bảo hoạt động kinh doanh vừa an toàn cho nhân viên và khách hàng. Họ sử dụng hệ thống ròng rọc để chuyển hàng cho khách; khách đến mua được đảm bảo đứng giãn cách với cự ly 2m...

Tương tự, thay vì cấm taxi thì có thể yêu cầu tài xế mặc quần áo bảo hộ, trên xe bắt buộc phải có dung dịch khử khuẩn...

Tóm lại, có rất nhiều cách để vừa đảm bảo cho doanh nghiệp, người kinh doanh vẫn hoạt động lại vừa phòng chống được dịch", TS Vũ Đình Ánh nói.

Cùng chia sẻ quan điểm về vấn đề này, ông Phạm Ngọc Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM cũng cho rằng, vấn đề khó khăn nhất đối với doanh nghiệp hiện nay là thị trường và cần ưu tiên các gói an sinh xã hội để giúp đỡ doanh nghiệp, người lao động mất việc.   

Theo ông Hưng, Chính phủ đã ban hành gói tín dụng 285.000 tỷ đồng với lãi suất thấp nhưng khó có thể đánh giá được bao nhiêu doanh nghiệp được hưởng. Nguyên nhân là vì trong thời kỳ dịch bệnh, doanh nghiệp không có nhu cầu vay mới do sản xuất, kinh doanh đã suy giảm đáng kể.

"Cho nên, dù lãi suất có giảm thì  doanh nghiệp cũng không vay. Bản thân ngân hàng, vốn cũng là doanh nghiệp và phải đảm bảo quyền lợi của cổ đông, phải xem xét mức độ rủi ro của khoản vay.

Doanh nghiệp khó khăn, hoặc đang kẹt vốn mà dòng tiền để trả nợ không rõ ràng thì chắc chắn khả năng tiêu thụ được gói tín dụng này là rất ít", ông Phạm Ngọc Hưng nhận xét.

Phương thức hỗ trợ doanh nghiệp bằng cách giãn nợ cho doanh nghiệp cũng khiến ông Hưng băn khoăn bởi trước sau gì doanh nghiệp cũng phải trả nợ, mà thời gian để doanh nghiệp phục hồi, sản xuất được thì còn rất lâu. Tương tự, bởi năm nay doanh nghiệp thua lỗ nhiều nên dẫu có giảm thuế thì cũng không giảm được bao nhiêu.

Điều doanh nghiệp cần nhất

Khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp hiện nay, theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, chính là thị trường.

"Bây giờ có tiền cũng không nhập nguyên liệu về được, mà doanh nghiệp cũng không dám nhập vì ai biết có bán được không?

Các doanh nghiệp siêu nhỏ thì càng khó khăn hơn. Tiền trả lao động, tiền mặt bằng mấy tháng đã đủ khiến doanh nghiệp hết vốn, chỉ cần 2-3 tháng không buôn bán, không có doanh thu đã không thể cứu được doanh nghiệp.

Cho nên, phải dự báo, giải quyết được đầu ra, đầu vào, đặc biệt là Nhà nước cần làm thế nào để thúc đẩy phần cầu tăng lên, càng có nhiều người tiêu thụ hàng hóa thì mới tạo được động lực sản xuất", ông Phạm Ngọc Hưng nói và nhấn mạnh quan điểm ủng hộ việc tạm ngừng kinh doanh trong thời kỳ dịch bệnh vì sức khỏe, an ninh quốc gia là quan trọng nhất.

Vấn đề là cần có các gói hỗ trợ doanh nghiệp để giúp họ giải quyết tiền thuê mặt bằng, tiền lương công nhân. Bản thân công nhân trong thời gian tạm nghỉ việc cũng cần hỗ trợ phí sinh hoạt để có thể gắn bó với doanh nghiệp.

"Nhiều doanh nghiệp đang tạm ngừng sản xuất, kinh doanh, công nhân tạm thời nghỉ việc, nhưng hết hạn cách ly toàn xã hội thì sao? Doanh nghiệp sẽ tính toán sản xuất thế nào? Chuyện đó không đánh giá được.

Quan trọng là phải kích cầu, đặc biệt là cần có các gói an sinh xã hội hỗ trợ trực tiếp  cho người nghèo, người lao động, bởi khi công nhân phải tạm nghỉ việc mà doanh nghiệp không trả lương, họ biết lấy tiền đâu để ăn uống, nuôi gia đình?

Nhà nước ta khó khăn về tài chính, nhưng rõ ràng phải cân nhắc đưa gói hỗ trợ nào, ưu tiên gói nào.

Ví dụ, Nhà nước có thể đóng giùm doanh nghiệp bảo hiểm xã hội, phí công đoàn... để giảm bớt các gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp", ông Phạm Ngọc Hưng đề nghị.

Ngày 6/4, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã ký báo cáo về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Sáu nhóm đối tượng được Chính phủ đề nghị hỗ trợ trong thời gian 3 tháng, bao gồm:

1. Người có công với cách mạng đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng, đối tượng bảo trợ xã hội đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng ngoài mức trợ cấp thường xuyên sẽ được hỗ trợ thêm 500.000 đồng/người/tháng;

2. Các hộ nghèo, hộ cận nghèo được hỗ trợ 1 triệu đồng/hộ/tháng.

Hai nhóm đối tượng nêu trên sẽ được chi tiền hỗ trợ một lần cho ba tháng.

3. Người sử dụng lao động trả lương ngừng việc cho người lao động theo khoản 3 điều 98 của Bộ luật lao động, trường hợp khó khăn về tài chính được vay không có tài sản đảm bảo tối đa 50% của tiền lương tối thiểu vùng với lãi suất 0% tại Ngân hàng Chính sách xã hội.

4. Người lao động tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, thỏa thuận nghỉ không lương với người sử dụng lao động từ 14 ngày làm việc trở lên được hỗ trợ 1,8 triệu đồng/người/tháng.

5. Người lao động bị chấm dứt hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc nhưng không đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp; người lao động không có giao kết hợp đồng lao động và mất việc làm được hỗ trợ 1 triệu đồng/người/tháng.

6. Hộ kinh doanh cá thể có doanh thu khai thuế dưới 100 triệu đồng/năm tạm ngừng kinh doanh theo Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 27/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ được hỗ trợ 1 triệu đồng/hộ/tháng.

Dự kiến, tổng mức kinh phí đủ để hỗ trợ sáu nhóm đối tượng nêu trên khoảng 62.000 tỷ đồng, được sử dụng từ ba nguồn gồm trực tiếp từ ngân sách nhà nước, hỗ trợ gián tiếp từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp và nguồn tín dụng từ Ngân hàng Chính sách xã hội.

Tại các phiên họp gần đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã lưu ý việc hỗ trợ phải bảo đảm khẩn trương, không để người dân chờ đợi lâu, chi hỗ trợ phải đúng đối tượng, công khai, minh bạch, không để trục lợi chính sách.

Thành Luân