Tranh luận nóng

Vì sao Geleximco muốn bắt tay doanh nghiệp Trung Quốc?

Thứ Hai, 28/08/2017 07:39

(Doanh nghiệp) - Một khi hai đối tác có quan hệ làm ăn lâu dài, đã vào guồng với nhau rồi thì các vấn đề về định mức chi phí, ăn chia cũng dễ hơn.

Quan hệ tốt và mối lợi

Đại gia Vũ Văn Tiền, Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Tập đoàn Geleximco vừa đề xuất bắt tay với doanh nghiệp Trung Quốc làm sân bay Long Thành.

Lý do mà ông Tiền đưa ra là Tập đoàn Geleximco có mối quan hệ đối tác chặt chẽ với Tập đoàn Năng lượng mới KAIDI Dương Quang (Trung Quốc) trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng và vận hành các dự án năng lượng và cơ sở hạ tầng tại Việt Nam cũng như một số Quỹ đầu tư lớn như Tập đoàn Quản lý tài sản Hoa Dung Trung Quốc; Công ty TNHH CP Đầu tư Dân sinh (Trung Quốc) và Tập đoàn đầu tư lớn tại Hồng Kông như IDG…

Trước đó, vào tháng 10/2016, Tập đoàn Geleximco của đại gia Vũ Văn Tiền và Công ty TNHH Hong Kong United Investoer Holding (HUI) cũng có văn bản kiến nghị Bộ GTVT cho phép được tham gia đầu tư một loạt các dự án hạ tầng giao thông lớn như cao tốc Bắc- Nam đoạn Thanh Hóa – Hà Tĩnh và TP.HCM- Khánh Hòa; Dự án đường bộ cao tốc Hạ Long – Vân Đồn – Móng Cái; Dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam; Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Lý giải lý do đại gia Vũ Văn Tiền muốn hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào các dự án hạ tầng giao thông tại Việt Nam, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, khoa Tài chính Quốc tế (Học viện Tài chính) cho rằng, Geleximco với tập đoàn Trung Quốc đã có mối quan hệ làm ăn tương đối lâu dài, do đó họ khá hiểu biết về nhau và có quan hệ qua lại.

Hơn nữa, theo Geleximco, trình độ thi công và năng lực của tập đoàn Trung Quốc cũng tương đối cao.

"Có thể thực tế trình độ, năng lực của doanh nghiệp Trung Quốc cao hơn doanh nghiệp Việt Nam, nhưng chưa thể đạt chuẩn mực của các quốc gia phát triển như Nhật Bản hay EU.

Thực ra, khi đã quen biết nhau rồi, đã làm việc với nhau nhiều lần rồi thì sẽ dễ nói, dễ trao đổi với nhau hơn. Mặt khác, đã có quan hệ làm ăn lâu dài, đã vào guồng với nhau rồi thì các vấn đề về định mức chi phí hay ăn chia cũng dễ hơn.

Phải thẳng thắng nhìn nhận rằng, các nhà đầu tư Trung Quốc biết quá rõ các nhà đầu tư Việt Nam và biết cách quan hệ với các nhà đầu tư Việt Nam để họ sẵn sàng đồng ý tăng thêm các chi phí cho dự án hay giảm chất lượng, khối lượng dự án..., thậm chí thay đổi kết cấu của dự án. 

Doanh nghiệp Trung Quốc giỏi làm các động tác bên lề này, do đó có thể thấy trước rằng nếu Việt Nam đồng ý hợp tác với các chủ đầu tư, nhà thầu Trung Quốc thì việc làm ăn của Geleximco sẽ dễ dàng hơn, nhưng chất lượng dự án chắc chắn sẽ không cao bằng nếu hợp tác với các nhà đầu tư Nhật Bản, EU...", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh phân tích.

Mặt khác, theo vị chuyên gia, thông thường đối với các dự án ở nước ngoài, nhà thầu Trung Quốc có thể vay được của chính phủ nước này một mức vốn nhất định, đặc biệt bây giờ Trung Quốc đang có một lượng dự trữ ngoại hối lớn và muốn có ảnh hưởng về mặt chính trị, xã hội ở các quốc gia xung quanh.

Vi sao Geleximco muon bat tay doanh nghiep Trung Quoc?
Đại gia Vũ Văn Tiền muốn bắt tay cùng với một số doanh nghiệp Trung Quốc xây sân bay Long Thành

"Chính vì thế, họ sẵn sàng cho vay với mức lãi suất không cao, dĩ nhiên đằng sau chuyện đó còn nhiều vấn đề, ngay cả các dự án mà nhà thầu, chủ đầu tư Trung Quốc đang làm ở Việt Nam.

Đừng nghĩ họ cho vay lãi suất thấp hơn mà dự án tốt hơn. Có thể chủ dự án, người đi vay được lợi gì đó, nhưng đối với quan hệ giữa hai bên lại là một vấn đề khác.

Đối với các dự án cho vay, Trung Quốc thường tính bằng đồng nhân dân tệ và đằng sau sự lên xuống của nó còn chuyện khuếch trương vị thế của đồng nhân dân tệ và của các nhà thầu Trung Quốc trên đất Việt Nam.

Đây là vấn đề cần xem xét cẩn trọng và trong chuyện tìm các nhà tài trợ vốn, chủ đầu tư, nhà thầu, Việt Nam cần loại bỏ các loại ích nhóm để từ đó có những dự án đạt chuẩn quốc tế và có giá trị bền vững với thời gian cũng như phù hợp với yêu cầu của công việc xây dựng và chất lượng của 20-30 năm sau.

Nếu bây giờ Việt Nam chọn nhà thầu, đến khi có được sân bay Long Thành ít nhất cũng phải mất 20 năm mới xong. Nếu không nhìn xa hơn, chất lượng, hiệu quả, giá trị của các dự án thì sẽ sớm bị lạc hậu.

Sân vận động Mỹ Đình hay các dự án đang làm, kể cả đường sắt trên cao ở các đô thị lớn, là ví dụ. Về mặt công nghệ, Việt Nam đang đi chậm so với thế giới hàng chục năm", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh chỉ rõ.

Trở lại với việc Geleximco chọn hợp tác với nhà thầu Trung Quốc chứ không phải nhà thầu Nhật Bản hay EU, ông Thịnh nhận định, cho biết, các nhà thầu, chủ dự án hoặc các nhà tài trợ Nhật Bản thường đòi hỏi phải công khai, minh bạch các số liệu.

Thậm chí, nếu có khuất tất hay tham nhũng trong dự án thì dẫu dự án đã hoàn thành cách đó cả chục năm, các nước này sẵn sàng bới ra, đưa các doanh nghiệp này ra tòa và khi ấy, doanh nghiệp đó phải hứng chịu hậu quả do liên quan đến chạy dự án, hối lộ, tham nhũng...

"Doanh nghiệp trong nước ít muốn chọn doanh nghiệp của các nước phát triển như Nhật Bản, Mỹ, EU... là vì nếu chơi với một anh nghiêm chỉnh, trong sạch thì họ được ít "cá" và việc thực hiện dự án có thể chậm trễ hơn vì doanh nghiệp của quốc gia đó chỉ đi đường thẳng, việc kiểm tra, giám sát cũng chặt chẽ và đòi hỏi cao hơn.