Tranh luận nóng

Việt Nam 'mắc kẹt' với dự án FDI?

Thứ Năm, 16/07/2015 07:02

(Doanh nghiệp) - Đang hoạt động bình thường, ông chủ doanh nghiệp Hàn bỗng dưng biến mất. Trong khi đó, việc thu hồi các dự án FDI chậm tiến độ không đơn giản.

Doanh nghiệp biến mất không ai hay?

Sự việc Công ty TNHH GMIE (100% vốn Hàn Quốc, ở KCN mở rộng Quế Võ, Bắc Ninh) bất ngờ cho hàng trăm công nhân nghỉ việc không thời hạn và tổng giám đốc bỏ về Hàn Quốc hồi tháng 6/2015 từng gây xôn xao dư luận. Không ai hiểu vì sao GMIE đóng cửa khi doanh nghiệp này đang làm ăn rất tốt, từ khi đi vào hoạt động đều đảm bảo chế độ cho người lao động, không nợ đọng thuế của Nhà nước.

Ngày 18/6 là ngày cuối cùng Ban Quản lý (BQL) các khu công nghiệp Bắc Ninh hẹn ông Yu Kiun (người Hàn Quốc), Tổng giám đốc Công ty GMIE đến làm việc tuy nhiên, ông này đã không có mặt.

Viet Nam 'mac ket' voi du an FDI?
Người lao động tập trung trước cổng Công ty GMIE hồi tháng 6/2015. Ảnh: Lao động

Ngày 15/7, trao đổi với báo Đất Việt, ông Bùi Hoàng Mai, Phó trưởng ban BQL các khu công nghiệp Bắc Ninh cho biết, hiện Tổng giám đốc của Công ty TNHH GMIE đã uỷ quyền cho Công ty Hanjin, cũng là doanh nghiệp Hàn Quốc, ở KCN Yên Phong đứng ra giải quyết toàn bộ mọi hoạt động của GMIE ở Việt Nam, trong đó có uỷ quyền giải thể doanh nghiệp.

"Phía công ty đã có văn bản xin giải thể doanh nghiệp. Những vấn đề quan trọng như: quyền lợi người lao động đến thời điểm này đã giải quyết xong, 433 sổ bảo hiểm đã được chốt. Về nghĩa vụ đối với Nhà nước, GMIE chỉ nợ khoảng 400 triệu đồng tiền thuế thu nhập cá nhân, tới đây công ty giải thể, bán tài sản, thu lại tiền sẽ ưu tiên trả khoản nợ này. Còn đối với doanh nghiệp đối tác, nếu khi làm ăn GMIE nợ công ty nào thì sau khi bán tài sản sẽ trả theo tỷ lệ %", ông Mai cho biết.

Liên quan đến các doanh nghiệp FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) bỏ trốn, ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết, Cục không nắm nội dung này:

"Thông thường các tỉnh không báo cáo nội dung này mà chỉ báo cáo số dự án đăng ký, giải ngân... Con số các doanh nghiệp FDI bỏ trốn không được Bộ Kế hoạch và Đầu tư thống kê định kỳ hàng tháng, hàng năm mà chỉ khi nào tổng rà soát mới có tiêu chí, nội dung cụ thể", ông Hoàng nói.

Trong khi đó, báo Tuổi trẻ dẫn thống kê của Bộ Công an, tới tháng 6/2015 phát hiện 890 doanh nghiệp FDI có tổng số vốn đăng ký 900 triệu USD đã bỏ trốn.

Gần 2.600 dự án do doanh nghiệp có vốn FDI làm chủ đầu tư đã vay của các tổ chức tín dụng trong nước hơn 21.000 tỉ đồng, trong đó có 1.900 tỉ đồng là nợ xấu...

Thu hồi không dễ

Đối với các dự án FDI chậm tiến độ, dù các địa phương tỏ ra kiên quyết trong việc thu hồi nhưng thực tế, việc thu hồi các dự án này không đơn giản.

Báo Đầu tư dẫn chứng dự án Bãi Dài Resort của nhà đầu tư Starbay Holdings Ltd., một công ty con của Tập đoàn Millennium (Hồng Kông), vốn đăng ký 1,6 tỷ USD đang thuộc dạng "để thì dở, mà thu hồi cũng không xong".

Đã 7 năm trôi qua kể từ ngày nhận giấy chứng nhận đầu tư, dự án vẫn án binh bất động. Nhiều lần cảnh báo thu hồi, song đến nay, dự án này vẫn dằng dai.

Hay dự án Khu đô thị đại học quốc tế của Công ty TNHH MTV Đô thị đại học quốc tế Berjaya Việt Nam (Malaysia), có tổng vốn đăng ký 3,5 tỷ USD, được cấp chứng nhận đầu tư từ năm 2008, nhưng giờ đây, cả khu đô thị đại học quốc tế vẫn trống không, cỏ dại mọc um tùm. Trong báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài được công bố mới đây về tình hình đầu tư của các quốc gia ASEAN vào Việt Nam, dự án trên vẫn hiện diện với tư cách là dự án FDI điển hình, có quy mô lớn.

Một trong những lý do khiến việc thu hồi các dự án FDI chậm tiến độ bị chậm trễ có liên quan đến chính các ràng buộc mà địa phương cam kết với chủ đầu tư.

Chẳng hạn, dự án Khu du lịch Vĩnh Hội, vốn đầu tư 250 triệu USD ở Bình Định, được cấp chứng nhận đầu tư từ năm 2007 mà giờ vẫn chậm trễ triển khai. Lãnh đạo tỉnh Bình Định đã nhiều lần có văn bản yêu cầu BQL Khu kinh tế Nhơn Hội làm thủ tục thu hồi dự án.

Tuy nhiên, theo thông tin của báo Đầu tư, Bình Định không dễ thu hồi dự án này. Một trong những nguyên nhân cơ bản là, theo cam kết, tỉnh phải bàn giao mặt bằng sạch để chủ đầu tư triển khai dự án. Song tới thời điểm này, mới chỉ có 135 ha trong tổng số 235 ha diện tích đất của dự án được giải tỏa, tạm bàn giao cho nhà đầu tư.

Căn cứ theo các quy định pháp luật hiện hành, nhiều khả năng, tỉnh Bình Định chỉ có thể thu hồi giấy chứng nhận đầu tư của dự án, mà không thể thu hồi dự án (bao gồm cả thu hồi đất). Nếu thu hồi, Bình Định có thể bị nhà đầu tư kiện ngược.

  • An Nhiên