Tranh luận nóng

TS Bùi Trinh: Không nên đổ vốn vào nơi thâm dụng

Thứ Hai, 04/05/2020 13:36

(Tài chính) - Vị chuyên gia thất vọng với đề nghị của UB Quản lý vốn Nhà nước cho các tập đoàn nhà nước vay tín dụng 3 năm với lãi suất 0%.

Chia sẻ trên báo Dân trí về việc để các gói kích cầu kinh tế đến tay doanh nghiệp đang gặp khó khăn, chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh cho rằng, cách thiết thực nhất là lắng nghe doanh nghiệp và có thước đo hiệu quả sử dụng đồng vốn nói trên. Không nên đổ vốn vào nơi thâm dụng, khiến bản đồ nền kinh tế méo mó.

Vị chuyên gia bày tỏ sự thất vọng với đề nghị của Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước cho các tập đoàn nhà nước tiếp cận gói tín dụng 250.000 tỷ đồng, thời hạn 3 năm, lãi suất 0%.

TS Bui Trinh: Khong nen do von vao noi tham dung
Theo TS Bùi Trinh, không nên đổ vốn vào nơi thâm dụng, khiến bản đồ nền kinh tế méo mó.

"Nên nhớ, doanh nghiệp nhà nước thừa hưởng nhiều lợi thế nhưng lại được coi là nơi sử dụng vốn kém nhất trong các loại hình doanh nghiệp hiện nay.

Bằng chứng là số nợ phải trả trên vốn sở hữu Nhà nước của khu vực này rất lớn, năm 2010: tỷ lệ là 3/1 (4 đồng thì có 3 đồng nợ), Tổng cục Thống kê năm 2019 mới công bố là tỷ lệ nợ này năm 2018 đã lên đến 4/1, rất sợ hãi! Từ vấn đề này, tôi nghĩ đề xuất của Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp là phi kinh tế.

Bất kỳ cam kết nào cũng đều là tiền của dân. Nếu tiền hỗ trợ đi sai chỗ, người dân, doanh nghiệp đang chịu ảnh hưởng của Covid-19 lại phải gánh nợ cho các ông lớn", TS Bùi Trinh chỉ rõ.

Nói thêm trên tạp chí Diễn đàn đầu tư, vị chuyên gia cho biết, khi các ngân hàng thương mại thực hiện những chương trình hỗ trợ vốn cho các đối tượng, thì từ phía Ngân hàng Trung ương cũng sẽ có các động thái hỗ trợ đối với ngân hàng thương mại thông qua các hình thức: lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu, hoặc giảm tỷ lệ dữ trự bắt buộc cho các ngân hàng thương mại, mua lại trái phiếu... Nếu có các cam kết như vậy, các ngân hàng thương mại mới có trách nhiệm và cam kết thực hiện các chương trình hỗ trợ theo mục tiêu của Chính phủ, vì các ngân hàng thương mại cũng là các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cho vay ưu đãi vẫn là cho vay, nghĩa là có vay phải có trả. Ngân hàng cũng muốn cho vay ưu đãi trúng và đúng chủ trương của Chính phủ. Do đó, cần xem xét những trường hợp yêu cầu được hỗ trợ.

"Cho vay ưu đãi khu vực doanh nghiệp nhà nước, nếu không có một sự cam kết nào đó giữa Chính phủ và ngân hàng thì rất khó thực hiện. Nếu Chính phủ yêu cầu ngân hàng “mở” gói cứu trợ kiểu này đòi hỏi phải rất cần minh bạch về chủ đích và phải rất cụ thể.

Như trên đã nói, các doanh nghiệp nhà nước hiệu quả sử dụng vốn thấp, tỷ lệ nợ phải trả so với vốn chủ sở hữu ở mức báo động, nếu cho vay ưu đãi trong 3 năm với lãi suất 0%/năm như đề xuất của "siêu ủy ban", vậy làm sao hoàn lại số tiền đã vay cho ngân hàng thương mại, giảm nguy cơ gây ra nợ xấu, tránh chồng thêm khó khăn cho ngân hàng ngay cả ở hiện tại và trong tương lai?", TS Bùi Trinh đặt câu hỏi.

Cũng cho ý kiến về việc đưa ra các gói kích thích kinh tế, PGS.TS Tô Trung Thành (Đại học Kinh tế Quốc dân), cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, không nên lạm dụng chính sách tiền tệ để kích thích nền kinh tế. Chính sách tiền tệ chỉ nên dùng ở mức độ đảm bảo thanh khoản cho hệ thống tài chính-ngân hàng, không nên bơm thêm nhiều tiền cho nền kinh tế.

Thay vào đó, cần tháo gỡ quyết liệt những rào cản tiếp cận vốn của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ví dụ như: minh bạch hóa các quy định liên quan đến cấp tín dụng gồm điều kiện, thủ tục và quy trình cấp tín dụng; xem xét bổ sung danh mục tài sản được chấp nhận làm tài sản đảm bảo (TSĐB), tăng tỷ lệ cho vay so với TSĐB; cải tiến quy trình cho vay, thủ tục vay vốn, nâng cao khả năng thẩm định để rút ngắn thời gian giải quyết cho vay, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn nhưng vẫn đảm bảo an toàn vốn vay.

“Thay vì chính sách tiền tệ (hiệu quả thấp do phản ứng của doanh nghiệp đối với chính sách yếu và rủi ro ổn định vĩ mô), giai đoạn này cần tập trung vào chính sách tài khóa để hỗ trợ doanh nghiệp và khu vực sản xuất. Gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng cho chính sách tài khóa nên tập trung áp dụng một số chính sách miễn giảm thuế, giãn thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp và bảo hiểm xã hội cho các doanh nghiệp phải ngưng sản xuất hoặc sản xuất cầm chừng do dịch cúm”, PGS. TS. Tô Trung Thành khuyến nghị.

Minh Thái (Tổng hợp)