Tranh luận nóng

Đề nghị tạm dừng xuất gạo tẻ thường: Không thỏa đáng

Thứ Bảy, 11/04/2020 07:17

(Thị trường) - Các ý kiến đều cho rằng, kiến nghị tạm dừng xuất khẩu gạo tẻ thường chưa phản ánh được thực tiễn và lý do Bộ  Tài chính đưa ra không thỏa đáng. 

Tham gia góp ý kiến cho bản dự thảo báo cáo Thủ tướng Chính phủ về phương án điều hành xuất khẩu gạo của Bộ Công thương, Bộ Tài chính kiến nghị tiếp tục cho xuất khẩu gạo nếp, gạo đồ, gạo hữu cơ và gạo thơm; tạm dừng xuất khẩu gạo tẻ thường (gạo cấp thấp của giống IR 50404) đến hết ngày 15/6/2020 để đảm bảo thu mua đủ lượng gạo dự trữ quốc gia như kế hoạch năm nay là 190.000 tấn gạo và 80.000 tấn lúa.  

Lý do được đưa ra là các doanh nghiệp đã trúng thầu cung cấp gạo cho dự trữ quốc gia có tình trạng "kéo dài thời gian ký hợp đồng" và "không thực hiện thương thảo hợp đồng".

Trao đổi với Đất Việt, các ý kiến đều không tán thành với đề xuất tạm dừng xuất khẩu gạo tẻ thường của Bộ Tài chính.

Theo PGS.TS Dương Văn Chín, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Định Thành (Tập đoàn Lộc Trời), trước đây gạo cấp thấp IR 50404 được nông dân trồng rất nhiều, chiếm tới 30-40% tổng diện tích lúa do năng suất cao, dễ trồng, ngăn ngày, đặc biệt là giá bán không thấp hơn bao nhiêu so với gạo cao cấp.

Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, diện tích giống này giảm rất nhiều, chỉ còn chiếm khoảng 5-10%, nông dân chuyển sang trồng giống chất lượng cao như Jasmine 85, Đài thơm 8 hay OM18, giá bán cao hơn nhiều so với IR 50404.

De nghi tam dung xuat gao te thuong: Khong thoa dang
Bộ Tài chính kiến nghị dừng xuất khẩu gạo cấp thấp đến giữa tháng 6/2020 để Vinafood 1 thực hiện dự trữ quốc gia. Ảnh: TBKTSG

"Chúng ta không cần quá lo chuyện an ninh lương thực vì cả nước xoay vòng có lúa quanh năm. Hơn nữa, an ninh lương thực không chỉ dựa vào lúa gạo, mà còn có các loại khác như bắp, đậu, khoai tây, các loại thực phẩm khác.

Không nên hạn chế số lượng xuất khẩu 400.000 tấn hay bao nhiêu, thậm chí Việt Nam vẫn có thể xuất 1-2 triệu tấn bình thường, không cần phải phân biệt gạo cấp thấp hay cấp cao. Hiện nay người dân rất khổ, cây trái không ai mua do dịch bệnh, chỉ có cây trồng duy nhất sáng sủa là lúa gạo. Chúng ta có một lợi thế là lúa gạo để bán, tại sao không xuất bình thường?

Tổng cục Dự trữ quốc gia cho đấu thầu mua gạo thế nào, giá cả, tồn trữ ra sao là chuyện giữa tổng cục với các nhà thầu cung cấp gạo dự trữ, không thể vì nhà thầu không thực hiện hợp đồng mà tạm dừng xuất khẩu", PGS.TS Dương Văn Chín bày tỏ quan điểm.

Chung quan điểm, Đại biểu Quốc hội khóa XIV Hồ Thanh Bình cũng cho rằng đề xuất của Bộ Tài chính là không thỏa đáng, chưa phản ánh được tình hình thực tiễn cũng như trách nhiệm của Bộ trong vấn đề này.

"Ở đây không phải là chuyện dừng xuất loại gạo nào, cho xuất loại gạo nào mà là tại sao Tổng cục Dự trữ quốc gia chưa mua đủ gạo tạm trữ? Đó là vì các đơn vị trúng thầu cung cấp gạo dự trữ đang bán được gạo giá cao nên không cung cấp đủ gạo như hợp đồng đã ký.

Rõ ràng đó là vấn đề thương thảo hợp đồng, khi đơn vị cung ứng gạo dự trữ không thực hiện hợp đồng thì phải có giải pháp xử lý chuyện đó chứ không phải vì thế mà tạm dừng xuất khẩu.

Các đơn vị cung ứng gạo dự trữ, được biết là Vinafood 1 và các doanh nghiệp thành viên. Vinafood 1 vẫn là doanh nghiệp nhà nước, hoàn toàn có thể can thiệp được. Chưa kể, số lượng 190.000 tấn gạo không hề nhiều", đại biểu Hồ Thanh Bình nhận xét.

Bởi vậy, vị đại biểu cho rằng phải xem lại cách làm của Bộ Tài chính để từ đó có quyết định khách quan, vì lợi ích chung của ngành nông nghiệp, không thể chỉ vì 190.000 tấn gạo mà dừng xuất khẩu.

Ông cũng nhấn mạnh, nông dân sau khi gặt xong đã bán ngay lúa gạo, khổ nhất là các doanh nghiệp xuất khẩu gạo. Họ mua của nông dân để dự trữ là phải trả tiền mặt, vốn chôn vào đó suốt thời gian qua, trong khi phải trả lãi suất ngân hàng, lương cho lao động...

Trước đó, ngày 6/4, Bộ Công thương đã có văn bản về xuất khẩu gạo trong bối cảnh dịch bệnh và hạn hán xâm nhập mặn gửi Thủ tướng Chính phủ.

Theo đó, đơn vị này đề xuất trước mắt trong tháng 4/2020 cho phép xuất khẩu 400.000 tấn gạo và trong tuần cuối của tháng 4/2020 khi căn cứ vào diễn biến tình hình thực tế, các Bộ ngành liên quan sẽ báo cáo Chính phủ quyết định điều hành xuất khẩu cho tháng 5/2020.

Được biết, sau khi trừ đi cho phần tiêu dùng trong nước và mua dự trữ…, lượng gạo có thể đáp ứng cho nhu cầu xuất khẩu trong tháng 4 và 5/2020 là 800.000 tấn.

Thủ tướng: Xuất khẩu gạo có kiểm soát

Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp Thường trực Chính phủ về chuẩn bị nội dung Hội nghị trực tuyến của Chính phủ với các địa phương về các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách về tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh; thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công; hỗ trợ người dân, bảo đảm an sinh xã hội; bảo đảm trật tự an toàn xã hội ứng phó dịch Covid-19.

Đáng lưu ý, Thủ tướng giao Bộ NN-PTNT quán triệt tinh thần nông nghiệp, nông thôn là nền tảng để ổn định, bảo đảm an ninh lương thực, trong đó xác định rõ sản lượng gạo vụ hè thu sắp tới, không để thiếu gạo, đồng thời đề ra các giải pháp mới như thúc đẩy chăn nuôi, thủy sản, cung ứng nông sản và các vấn đề trọng tâm của ngành nông nghiệp hiện nay; tái đàn, bảo đảm nguồn cung thịt lợn, tăng cường quản lý giá thịt lợn, giảm khâu trung gian như chợ đầu mối, lò mổ...; xuất khẩu gạo có kiểm soát, gỡ thẻ vàng thủy sản, mô hình phát triển kinh tế nông thôn, đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới...

Thành Luân