Tranh luận nóng

GS Võ Tòng Xuân: Gạo Việt Nam đang được mua giá cao

Thứ Bảy, 28/03/2020 16:15

(Thị trường) - Chuyên gia nông nghiệp - GS.TS Võ Tòng Xuân đề xuất Chính phủ tiếp tục cho xuất khẩu gạo bởi lúc này gạo Việt đang được mua giá cao.

Trong cuộc trao đổi với báo Tuổi trẻ, GS.TS Võ Tòng Xuân bày tỏ sự ủng hộ đối với đề xuất của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho xuất khẩu gạo trở lại.

Theo ông, không thể đột ngột dừng xuất khẩu gạo khi gạo Việt Nam đang được giá trên thị trường quốc tế; lúa gạo còn nhiều trong kho doanh nghiệp và hiện nay bà con nông dân ĐBSCL đang thu hoạch rộ.

"Chúng ta không lo thiếu gạo vì lượng lúa gạo vừa thu hoạch trong vụ đông xuân 2019-2020, sau khi đã dành cho an ninh lương thực rồi vẫn dư thừa ít nhất 3 triệu tấn.

Cần cho xuất khẩu gạo lúc này vì gạo Việt Nam đang được mua giá cao do Thái Lan mất mùa lúa, Trung Quốc đã bán hết kho dự trữ vì gạo quá cũ, giá rẻ hơn nên năm ngoái gạo Việt Nam điêu đứng; một số quốc gia như: Philippines, Indonesia, Malaysia… đều đang thiếu gạo vì ảnh hưởng dịch Covid-19…

Nếu Việt Nam chậm ký hợp đồng giành khách hàng thì Thái Lan sẽ ký trước chúng ta. Tôi e rằng không còn cơ hội cho gạo Việt Nam khi chúng ta đến sau", vị chuyên gia phân tích.

GS Vo Tong Xuan: Gao Viet Nam dang duoc mua gia cao
Hàng trăm nghìn tấn lúa của nông dân các tỉnh miền Tây khả năng bí đầu ra khi mấy ngày nay thương lái tạm ngưng mua. Ảnh: VnExpress

Cũng theo GS.TS Võ Tòng Xuân, Việt Nam từng có nhiều bài học đắt giá cho việc điều ành xuất khẩu gạo, và ông lo ngại, nếu dừng xuất khẩu gạo lúc này sẽ lặp lại sự cố thất bại thê thảm trong điều hành xuất khẩu gạo năm 2008, khi ấy gạo Việt Nam đang có giá thì Chính phủ buộc dừng xuất khẩu, chờ giá lên nhưng sau đó giá gạo tuột thê thảm, doanh nghiệp thiệt hại lớn.

"Và lần này điều hành không khéo Nhà nước lại phải tiếp tục bỏ tiền mua lúa giải cứu cho nông dân để dân có tiền trả nợ phân, thuốc", GS Xuân cảnh báo.

Từ những lo ngại trên, vị chuyên gia nông nghiệp đề xuất Thủ tướng Chính phủ cứ cho doanh nghiệp tiếp tục xuất khẩu gạo, khi kiểm tra còn gạo sau khi trừ 1,5 triệu tấn dành cho an ninh lương thực. Tổng lượng gạo thu hoạch vụ này được khoảng 5,5 triệu tấn.

Chừa chừng 1,5 triệu tấn cho an ninh lương thực, trừ 0,9 triệu tấn đã xuất còn tồn 3,1 triệu tấn là xuất được. Thủ tướng nên yêu cầu hải quan tổng hợp lại số lượng gạo xuất mới, đến khoảng 3 triệu là dừng không cho xuất nữa là vừa. Vì khoảng 2,5 - 3 tháng nữa bà con nông dân lại thu hoạch lúa vụ hè thu.

"Chính phủ lo lắng cân nhắc yếu tố đảm bảo an ninh lương thực do dịch bệnh Covid-19 là đúng, chúng ta hoàn toàn yên tâm dù có ảnh hưởng của dịch bệnh nhưng không lo thiếu gạo đâu.

Tôi nghĩ dịch bệnh có ảnh hưởng nhưng lượng gạo cho dân dùng vẫn như thế, không tăng, chỉ lo ngại là dịch bệnh mà Nhà nước lại không ngăn được nạn đầu cơ tích trữ trục lợi.

Tôi mong Thủ tướng không để lặp lại khuyết điểm trong điều hành xuất khẩu gạo năm 2008, mất cơ hội cho gạo Việt Nam mà rất nhiều năm sau mới giành lại được", GS.TS Võ Tòng Xuân nhấn mạnh.

Trong khi đó, theo phản ánh của một nông dân Đồng Tháp với báo VnExpess, vụ Đông Xuân nông dân làm giống chất lượng cao, lúa thơm đạt năng suất trên 7 tấn mỗi ha. Hơn tháng qua, giá lúa các loại liên tục nhích lên, khoảng một tuần trước đạt đỉnh 5.700-6.300 đồng, riêng nếp 7.200 đồng mỗi kg.

Mức giá này cao nhất mấy năm qua, nông dân Đồng Tháp Mười có lời 2-3 triệu đồng mỗi công ruộng. Tuy nhiên, ông cho biết mấy ngày qua có thông tin chưa rõ ràng liên quan việc tạm ngưng xuất khẩu gạo, giá lúa bất ngờ giảm 300-500 đồng một kg và không có người mua.

"Nếu làm ra lúa gạo mà không bán được dẫn đến thua lỗ thì vụ Hè Thu tới nhiều khả năng gia đình tôi sẽ bỏ trống 30 ha đất", lão nông nói.

Ông Nguyễn Phước Thiện, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Đồng Tháp dự báo, với tình hình này, 40.000 ha lúa Hè thu sẽ thu hoạch trong tháng 4 khả năng bí đầu ra hoặc giá rớt thấp.

Theo ông Thiện, Đồng Tháp là một trong những địa phương có diện tích trồng lúa lớn nhất ở miền Tây, mỗi năm sản xuất 3,5 triệu tấn, nhu cầu xuất khẩu gạo rất lớn.

Trong khi tại Kiên Giang, nông dân đã thu hoạch 270.000 ha lúa Đông xuân, năng xuất 7,2 tấn mỗi ha, còn lại gần 20.000 ha đang chuẩn bị thu hoạch. Khoảng 1.000 ha bị ảnh hưởng hạn mặn, trong đó mất trắng chỉ vài chục ha.

Theo lãnh đạo ngành nông nghiệp địa phương, nhờ chủ động ứng phó, xuống giống sớm và đóng tất cả cống đập ngăn mặn nên tình hình thiên tai không ảnh hưởng lớn. Nhưng mấy ngày qua, các doanh nghiệp không thu mua, giá lúa giảm mạnh 300-500 đồng mỗi kg; tác động lớn đến tình hình sản xuất của nông dân.

"Khả năng hơn 376.000 tấn lúa trên diện tích chuẩn bị thu hoạch sẽ tồn đọng và nguy hiểm hơn là 290.000 tấn lúa Hè thu vụ tới của tỉnh bí đầu ra, rất khó cho nông dân", ông Nguyễn Văn Tâm, Giám Đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Kiên Giang nói.

Ông Tâm cho biết, miền Tây hiện dư thừa lúa gạo. Sản lượng lúa chỉ riêng tỉnh Kiên Giang mỗi năm là 4,2 triệu tấn, đủ đảm bảo an ninh lương thực nên các địa phương khác có thể xuất khẩu nhằm giúp nông dân có lãi.

Tại hội nghị trực tuyến do Bộ NN-PTNT tổ chức ngày 27/3, đại diện các tỉnh ĐBSCL cũng khẳng định, về cơ bản sản lượng lúa không thiếu, do đó đề nghị Bộ NN-PTNT và các bộ ngành liên quan, sớm có giải pháp hợp lý cho xuất khẩu gạo...

Minh Thái (Tổng hợp)