Tranh luận nóng

Sau Sharp, công ty Nhật chuyển nhà máy tới Việt Nam

Thứ Hai, 05/08/2019 11:06

(Thị trường) - Hai công ty Nhật du nhập làn sóng các công ty rời nhà máy từ Trung Quốc sang Việt Nam.

Cuộc chiến thương mại Mỹ- Trung vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại khi mới đây Tổng thống Mỹ Donald Trump lại đe dọa sẽ áp thuế quan 10% lên số hàng hóa Trung Quốc trị giá 300 tỷ USD muốn nhập khẩu vào Mỹ.

Sau Sharp, cong ty Nhat chuyen nha may toi Viet Nam
Nhà máy Kyocera tại Trung Quốc. Ảnh: Kyocera.com

Điều này sẽ khiến hàng loạt các nhà sản xuất tại Trung Quốc bị hạn chế khả năng vào thị trường Mỹ. Trong bối cảnh này, hàng loạt các ông lớn công nghệ và các nhà sản xuất đặt nhà máy tại Trung Quốc đang tìm cơ hội mở nhà máy tại Việt Nam.

Mới đây, Chủ tịch hãng in Kyocera của Nhật Bản - ông Hideo Tanimoto đã tiết lộ về khả năng rời sản xuất máy photocopy và máy in đa năng cho thị trường Mỹ từ Trung Quốc sang Việt Nam.

"Chúng tôi sẽ hoán chuyển sản xuất giữa các cơ sở của Trung Quốc và các cơ sở của Việt Nam" - ông Tanimoto bày tỏ sự chắc chắn.
 
Theo Chủ tịch Kyocera, việc  chuyển địa điểm sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam sẽ được thực hiện trong năm tài chính hiện tại, kết thúc vào cuối tháng 3/2020.

Quyết định của Kyocera được công bố ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo áp đặt vòng thuế quan thứ tư đối với hàng hóa Trung Quốc. Chi phí cho việc dịch chuyển của Kyocera được ước tính khoảng từ 1 tỷ yên, tương đương khoảng 9,2 triệu USD.

Doanh thu năm tài khóa trước đó của Kyocera vào khoảng 375 tỷ yên, trong đó khoảng 20% đến từ thị trường Mỹ.

Máy in đa năng được sản xuất tại Trung Quốc chủ yếu cung cấp cho thị trường Mỹ, trong khi những máy in được sản xuất tại Việt Nam thường được dành cho thị trường châu Âu.

Tập đoàn Kyocera được thành lập năm 1959 tại Kyoto, Nhật Bản. Đây là tập đoàn nghiên cứu, sản xuất hàng đầu thế giới về vật liệu ceramics cải tiến, gốm sứ công nghiệp, linh kiện điện tử, thiết bị thông tin, thiết bị hình ảnh tài liệu văn phòng...

Trước Kyocera, Sharp cũng đã tuyên bố chuyển nhà máy sản xuất LCD, laptop từ Trung Quốc sang Việt Nam.

Thông báo này của Sharp được đưa ra vào hôm 1/8. Đây là một động thái được cho là để tránh thuế quan của Hoa Kỳ. Bởi từ ngày 1/9, màn hình LCD sẽ vào danh sách các loại hàng hóa chịu ảnh hưởng.

Theo tuyên bố của Sharp, họ đã loại bỏ các kế hoạch sản xuất màn hình cho thị trường Mỹ ở Trung Quốc và thay vào đó là việc xây dựng một nhà máy mới tại Việt Nam để tránh các mức thuế mới được áp đặt trong cuộc chiến thương mại kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc.

Nhà máy của Sharp ở Việt Nam này sẽ lắp ráp màn hình tinh thể lỏng (LCD) cho ô tô sẽ được bán ở Mỹ, một số đơn vị sản xuất máy tính cá nhân của thương hiệu con Dynabook cũng có thể chuyển sang cơ sở mới này.

Ngoài màn hình LCD để bán cho Mỹ, nhà máy này cũng sẽ sản xuất máy lọc không khí và các thiết bị điện tử khác để bán tại Việt Nam.

Chưa lộ rõ số tiền đầu tư để xây dựng nhà máy mới của Sharp, được cho là sẽ bắt đầu hoạt động trong năm tài khóa 2020, gần TP.HCM.

Sau Sharp, cong ty Nhat chuyen nha may toi Viet Nam
Nhà máy của Sharp tại Trung Quốc.

Sharp là nhà cung cấp nhiều linh kiện cho iPhone của Apple. Do tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, công ty này đã chứng kiến sự sụt giảm doanh số bán hàng cho điện thoại thông minh Mỹ cũng như giảm doanh số TV tại các thị trường như Trung Quốc.

Đầu tháng 8, Sharp công bố lợi nhuận ròng trong quý 2/2019 của Công ty giảm 35% so với cùng kỳ, đạt 115 triệu USD. Trong khi đó, doanh số của Sharp cũng giảm 4%. Đây là lần giảm doanh số và lợi nhuận đầu tiên kể từ khi Sharp được Foxconn (Đài Loan) mua lại vào tháng 8/2016.

Đại gia ồ ạt vào Việt Nam: Cần chuẩn bị những gì?

Kể từ khi cuộc chiến thương mại Mỹ- Trung nổ ra, nhiều nhà quan sát đã dự đoán Việt Nam sẽ là quốc gia được hưởng lợi.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương), Việt Nam chưa thực sự chuẩn bị gì để đón làn sóng đầu tư cực lớn từ Trung Quốc chuyển sang.

Theo vị chuyên gia, doanh nghiệp Việt Nam khó có thể cạnh tranh được với doanh nghiệp Trung Quốc cả về máy móc, thiết bị, công nghệ và trình độ.

Bên cạnh đó, Việt Nam đi sau Trung Quốc, lạc hạu về công nghệ, chính sách quản lý nhà nước chưa rõ rệt, có những lĩnh vực được Nhà nước ưu đãi, song ưu đãi ấy đôi khi chưa giúp cho doanh nghiệp phát triển; một số lĩnh vực khác vẫn còn bị cản trở nhiều.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Nam, chính sách hiện tại của Việt Nam với mong muốn mở ra nhiều môi trường cho các doanh nghiệp tự chủ, tự vận động tiến lên nhưng lại chưa đủ, chỉ đủ để doanh nghiệp không bị trói chứ chưa đủ độ để doanh nghiệp có thể vỗ cánh bay lên.

Điều nguy hiểm hơn là công tác quản lý lỏng lẻo, một bộ phận cán bộ, công chức suy thoái, lợi dụng chính sách nửa vời, biết được sự háo hức muốn làm ăn của doanh nghiệp để chặt chém, kiếm chác...

Ông Nam lo lắng, tình trạng hiện nay là có nhiều doanh nghiệp FDI đầu tư nhỏ vào Việt Nam về vốn và quy mô lao động. Nhiều doanh nghiệp FDI đầu tư vào Việt Nam chỉ để làm nhà cung cấp cho các doanh nghiệp FDI lớn hơn. Do đó, họ cạnh tranh lấn lướt các nhà cung cấp trong nước, cản trở khu vực tư nhân nội địa hòa nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu.

"Đó là mối nguy cho doanh nghiệp Việt khi bị cạnh tranh, thậm chí 'bị hất cẳng' ngay trên sân nhà. Việt Nam trở thành nơi nhà đầu tư ngoại mượn xuất xứ để bán hàng" - PGS.TS. Nguyễn Văn Nam cảnh báo.

Nguyên nhân dẫn tới tình trạng này đến từ sự yếu kém của các cơ quan chức năng. Lâu nay các cơ quan quản lý mới chỉ lo mở chính sách lớn, ký FTA với các nước mà không chuẩn bị chu đáo cho doanh nghiệp trong nước. Khi đó, các ưu đãi từ FTA sẽ không được ban cho các doanh nghiệp trong nước mà chỉ kéo các doanh nghiệp nước ngoài nhỏ hơn nhảy vào hưởng lợi.

Cuối cùng nền kinh tế của Việt Nam sẽ chỉ có báo cáo thành tích nhưng sự thật thì rỗng ruột, xảy ra tình trạng nhập nhèm, "nhập hàng Trung Quốc vào dán xuất xứ Việt Nam rồi xuất khẩu hộ Trung Quốc".

Ông Nam cho rằng, việc cần làm lúc này là sửa chính sách, làm cho bộ máy tinh gọn, bản thân doanh nghiệp phải lấy kinh doanh làm sự nghiệp mà tận tâm tận lực với nó, phục vụ người tiêu dùng là chính, khi làm tốt, tự nhiên doanh nghiệp sẽ phát triển.

Cúc Phương