Tranh luận nóng

Trung Quốc mua cá tra Việt Nam đột biến: Nguy cơ lớn

Thứ Ba, 29/11/2016 09:36

(Thị trường) - Trong 2 năm liên tiếp gần đây, giá trị xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc tăng trưởng không ngừng.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, có nhiều khả năng năm 2017, Trung Quốc (bao gồm cả thị trường Hồng Kông) vươn lên trở thành thị trường nhập khẩu nhiều nhất cá tra của Việt Nam.

Theo VASEP, tính đến hết tháng 10/2016, giá trị xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc đạt 235,5 triệu USD, tăng 76% so với cùng kỳ năm trước. Trong 2 năm liên tiếp gần đây, giá trị xuất khẩu cá tra sang thị trường này tăng trưởng không ngừng.

Nếu như trong 6 tháng đầu năm 2016, Trung Quốc chỉ đứng thứ 3 trong số những thị trường nhập khẩu chính cá tra Việt Nam, với thị phần chiếm 14,8%, sau Mỹ (23,7%) và EU (16,8%) thì đến tháng 9/2016, đã vượt qua EU trở thành thị trường xuất khẩu cá tra lớn thứ 2 của Việt Nam.

Trung Quoc mua ca tra Viet Nam dot bien: Nguy co lon
Thu hoạch cá tra tại Việt Nam

Dù đã được cảnh báo cần thận trọng khi xuất khẩu ồ ạt cá tra sang Trung Quốc, tuy nhiên cho đến nay, nhu cầu nhập khẩu cá tra của khách hàng Trung Quốc vẫn tăng mạnh.

Đánh giá của Văn phòng Xúc tiến Thương mại Việt Nam tại Trùng Khánh (Trung Quốc) cho thấy, nhu cầu nhập khẩu cá tra của Trung Quốc đang rất mạnh do giá cả phù hợp. Phần lớn, khách hàng Trung Quốc nhập khẩu cá tra để chế biến các món thức ăn nhanh trong nhà hàng, khách sạn, bếp ăn tập thể, kể cả suất ăn phục vụ các chuyến bay.

Trong khi đó, mặc dù Hoa Kỳ từng là thị trường nhập khẩu cá tra lớn nhất của Việt Nam và tăng trưởng mạnh từ đầu năm đến nay. Tuy nhiên, trong thời gian tới, chương trình thanh tra cá da trơn của Bộ Nông nghiệp Mỹ và thuế chống bán phá giá cao sẽ là rào cản khiến xuất khẩu cá tra sang Mỹ gặp khó.

VASEP dự báo trong năm 2017, xuất khẩu sang thị trường này sẽ còn khó khăn hơn và giá trị xuất khẩu sẽ không tăng trưởng mạnh như năm 2016. Điều này có thể dẫn đến khả năng Trung Quốc trở thành thị trường nhập khẩu cá tra lớn nhất của Việt Nam trong năm 2017.

Hiện thị trường cá tra nguyên liệu tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang có xu hướng chững lại cả về sức mua và giá cả, do các nhà máy thu mua chậm lại và sản xuất ở mức cầm chừng sau khi đã cơ bản gom đủ lượng hàng cung cấp theo hợp đồng tiêu thụ dịp Noel, Tết dương lịch ở một số thị trường Âu - Mỹ và Trung Quốc. Giá cá tra (750-950gram/con) dao động trong khoảng từ 21.000 - 23.000 đồng/kg.

Việc Trung Quốc dần trở thành nước nhập khẩu cá tra lớn của Việt Nam khiến không ít chuyên gia lo ngại. Bởi lẽ, trước giờ bất cứ nông sản nào của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc, phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc đều phải nhận trái đắng nếu không có chiến lược cụ thể, rõ ràng.

Bài học gần đây nhất là trái thanh long. Người dân đã phải bỏ vườn đi làm thuê, trái thanh long để cho chín rụng gốc hoặc cho bò ăn.

Trung Quốc hút hàng ồ ạt chỉ là chớp nhoáng, không bền vững, vì mua bán tiểu ngạch, không có hợp đồng. Nhiều chuyên gia cảnh báo, nếu cứ chạy theo giá của họ, đến khi Trung Quốc dừng mua đột ngột, giá nông sản Việt Nam lao dốc không phanh.

Trà Giang