Tranh luận nóng

Trước giờ tuyên án, ông Bắc Son nộp lại 3 triệu USD

Thứ Bảy, 28/12/2019 09:24

(Pháp đình) - Sáng 28/12, TAND TP Hà Nội đưa ra phán quyết đối với 14 bị cáo liên quan đến đại án MobiFone mua 95% cổ phần AVG.

Trong 14 bị cáo, cựu Bộ trưởng Bộ TT-TT Nguyễn Bắc Son bị cơ quan công tố đề nghị tử hình do nhận hối lộ 3 triệu USD.

Một ngày trước khi tuyên án, lãnh đạo TAND TP Hà Nội cho biết gia đình cựu bộ trưởng Nguyễn Bắc Son đã khắc phục hậu quả hoàn toàn với hành vi nhận hối lộ, bằng cách nộp 3 triệu USD (66 tỉ đồng) tiền mặt. Chứng từ nộp tiền đã được gia đình gửi đến tòa án.

Ngoài số tiền này, ông Son cũng bị kê biên phong tỏa tài khoản tiền mặt hơn 500 triệu đồng và một căn nhà ở phố Lý Nam Đế, quận Ba Đình, Hà Nội.

Theo bản luận tội của VKS, với chức vụ bộ trưởng, bị cáo Nguyễn Bắc Son có vai trò quyết định trong việc triển khai thực hiện dự án. Xuất phát từ động cơ tư lợi cá nhân, bị cáo đã định hướng, chỉ đạo quyết liệt cấp dưới thực hiện các hành vi sai phạm.

Trong dự án này bị cáo giữ vai trò đứng đầu, xuyên suốt trong toàn bộ quá trình thực hiện dự án, việc chỉ đạo của bị cáo mang tính quyết liệt buộc cấp dưới phải chấp hành và là người chịu trách nhiệm chính về hậu quả đã xảy ra cho nhà nước và xã hội.

Ông Son cũng là người hưởng lợi cao nhất (3 triệu USD) nhưng quá trình xét xử chưa thực sự ăn năn hối lỗi. Xác định bị cáo là người chịu trách nhiệm cao nhất, VKSND đề nghị tòa tuyên ông Son tử hình về 2 tội Nhận hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng.

Việc gia đình ông Son nộp lại 3 triệu USD đặt ra câu hỏi liệu ông có thoát được án tử mà Viện KSND Hà Nội đã đề nghị?

Truoc gio tuyen an, ong Bac Son nop lai 3 trieu USD
Bị cáo Nguyễn Bắc Son tại phiên tòa. Ảnh: TTXVN

Trong phần nói lời sau cùng, ông Son nhắc đến việc gia đình đã cố gắng khắc phục hậu quả, những đóng góp cống hiến của bản thân và "thỉnh cầu" HĐXX xem xét giảm nhẹ mức thấp nhất có thể, "cho bị cáo những năm sau cải tạo được về sống với vợ con, bạn bè, đồng đội".

Trên tờ Zing, luật sư Đỗ Trần Mai Anh, nguyên kiểm sát viên Viện KSND Hà Nội, cho rằng bị cáo sẽ được xem xét giảm nhẹ khi bồi thường khắc phục hậu quả từ 3/4 số tiền đã nhận. Như trường hợp Lê Nam Trà (cựu Chủ tịch HĐTV MobiFone), sau khi nhận hối lộ 2,5 triệu USD đã chủ động khai báo và phối hợp gia đình nộp lại toàn bộ số tiền nên chỉ bị đề nghị 16-17 năm tù.

"Trong các vụ án về kinh tế, yếu tố khắc phục hậu quả vô cùng quan trọng để tòa án và viện kiểm sát xem xét mức hình phạt", luật sư nhận định và tin rằng ông Son sẽ được khoan hồng

Còn luật sư Trương Thị Minh Thơ, nguyên Thẩm phán TAND Tối cao, lại cho rằng việc nộp lại 3 triệu USD không phải “tự nguyện khắc phục hậu quả”. Bà Thơ nói số tiền ông Son nộp lại là vật chứng của việc phạm tội nhận hối lộ. Còn hậu quả trong vụ án này liên quan hành vi vi phạm các quy định về quản lý đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng và đã được Phạm Nhật Vũ khắc phục.

Nữ luật sư cho rằng việc nộp lại tiền nhận hối lộ không được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015. Ông Son tự nguyện giao nộp lại số tiền trên được xem xét, áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Cùng nhìn nhận vụ án, luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn luật sư Hà Nội) nói trong các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, gây hậu quả lớn cho Nhà nước, việc bị cáo khắc phục hậu quả chưa chắc làm thay đổi hình phạt nghiêm khắc.

Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015 quy định khi bản án có hiệu lực, người phạm các tội danh về tham nhũng (trong đó có tội nhận hối lộ) tự nguyện khắc phục 3/4 hậu quả trở lên đồng thời tích cực giúp đỡ cơ quan chức năng trong việc đấu tranh phòng và chống tội phạm thì án tử hình sẽ chuyển sang án tù chung thân.

Theo ông Cường, việc chuyển hình phạt chỉ áp dụng đối với giai đoạn thi hành án và phải có 2 điều kiện trên. Trong đó, bồi thường, khắc phục hậu quả là điều kiện cần. Ngoài ra phải có điều kiện đủ là lập công chuộc tội, tích cực giúp đỡ cơ quan chức năng. Luật sư nhận định nếu chỉ khắc phục hậu quả thì chưa đủ căn cứ để áp dụng Điều 40.

Trên báo Tuổi trẻ, luật sư Trương Anh Tú cũng cho rằng Bộ luật hình sự có quy định người nào nhận hối lộ từ 1 tỉ đồng trở lên hoặc gây thiệt hại từ 5 tỉ đồng trở lên thì bị phạt tù từ 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình. Ở đây, ông Son nhận hối lộ số tiền 3 triệu USD  nên bị VKS đề nghị mức án tử hình phù hợp với quy định của pháp luật.

"Tuy nhiên, pháp luật ngoài việc răn đe trừng trị còn có sự khoan hồng. Ông Son và gia đình còn nhiều cơ hội ở phía trước nếu khắc phục được hậu quả. Vì theo quy định, người nào có thể khắc phục được 3/4 số tiền thì sẽ được xem xét, giảm nhẹ.

Nếu ông Son và gia đình mà khắc phục được, trả lại số tiền tham nhũng thì đây là điều rất tốt, nhà nước không cần thiết phải xử lý mức án cao nhất với bị cáo", luật sư Tú nói.

Minh Thái (Tổng hợp)