Tranh luận nóng

Đại thắng Mùa xuân 1975: Đất nước trọn niềm vui

Chủ Nhật, 03/05/2020 07:56

(Bình luận quân sự) - Đại thắng Mùa xuân 1975 thắng lợi, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ kéo dài 21 năm, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước sau 30 năm chờ đợi.

Trong các kỳ trước với tiêu đề:

“Đại thắng mùa xuân 1975: Thời cơ ngàn năm có một...”;

“Đại thắng mùa xuân 1975: Những tiền đề cho thắng lợi”;

“Đại thắng mùa xuân 1975: Tạo thời cơ và chớp thời cơ”;

“Đại thắng mùa xuân-1975: Trước trận đánh thần tốc lịch sử”

chúng ta đã biết rằng, từ ngày 13/12/1974 đến 6/1/1975, quân ta đã giành thắng lợi lớn trong chiến dịch Đường 14 - Phước Long. Chiến dịch Phước Long mặc dù không nằm trong khuôn khổ Chiến dịch Mùa xuân 1975, nhưng nó được coi như một trận trinh sát chiến lược và có ý nghĩa rất quan trọng trong công cuộc giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Dai thang Mua xuan 1975: Dat nuoc tron niem vui
Cuộc tổng tấn công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 bắt đầu vào ngày 04/3/1975 và kết thúc thắng lợi vào ngày 30/4/1975

Chiến dịch Đường 14-Phước Long đã cho chúng ta nhận thức đúng về sức mạnh quân sự của chính quyền Sài Gòn, đáng giá đúng về sức mạnh của ta và xác định rõ quan điểm về cuộc chiến tranh Việt Nam, khẳng định Mỹ không thể tái can thiệp quân sự vào cuộc chiến tranh Việt Nam.

Có thể nói rằng, chiến thắng trong Chiến dịch Đường 14 – Phước Long có ý nghĩa hết sức quan trọng, không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho chiến dịch Tây nguyên và các chiến dịch tiếp theo, mà còn mở ra thời cơ chiến lược để giải phóng miền Nam, củng cố quyết tâm của chúng ta thống nhất đất nước ngay trong năm 1975, sớm hơn 1 năm so với kế hoạch ban đầu.

Chiến dịch Tây Nguyên (4/3 - 3/4/1975)

Xuất phát từ tiền đề thắng lợi của Chiến dịch Đường 14 – Phước Long, chúng ta đã quyết định mở Chiến dịch mùa Xuân năm 1975, với tên gọi chính thức là Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, bắt đầu từ ngày 4/1 và kết thúc ngày 30/4 năm 1975, bắt đầu bằng chiến dịch Tây Nguyên, giải phóng thành phố Buôn Ma Thuột.

Chiến dịch Tây Nguyên (B3) diễn ra từ ngày 4/3/1975, đến ngày 03/4/1975. Kết thúc chiến dịch Tây Nguyên, Quân lực Việt Nam Cộng hòa gần như mất toàn bộ địa bàn Tây Nguyên (trừ Lâm Đồng). Quân đoàn II hầu như không còn binh lực, trừ sư đoàn 6 không quân còn nguyên vẹn tại Phan Rang, liên đoàn 6 biệt động quân và thiết đoàn 19 rút trước nên về được Tuy Hòa, Nha Trang.

Dai thang Mua xuan 1975: Dat nuoc tron niem vui
Buôn Ma Thuột ngày 11 tháng 3 năm 1975

Chiến dịch này đã tạo nên một lỗ hổng rất lớn trong tuyến phòng thủ quân sự tại địa bàn Quân khu II - Quân đoàn II, mở đầu cho những thất bại quân sự không thể cứu vãn nổi của Quân lực Việt Nam Cộng hoà.

Cùng với những sai lầm có tính chiến lược trong phương án và cách thức điều quân, bố trí lại lực lượng của các cấp chỉ huy Sài Gòn, đứng đầu là Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, chiến dịch này đã tạo nên những đột biến lớn trên chiến trường, mở đầu cho sự thất bại và tan rã toàn diện của Quân lực Việt Nam Cộng hòa tại miền Nam Việt Nam chỉ trong chưa đầy hai tháng mùa xuân năm 1975, dẫn đến sự chấm dứt Chiến tranh Việt Nam kéo dài 21 năm (1954-1975) và thống nhất Việt Nam sau 30 năm bị chia cắt.

Chiến dịch Huế-Đà Nẵng

Chiến dịch Huế-Đà Nẵng diễn ra từ ngày 05/3 đến 2/4 năm 1975, nhưng thực tế nó chỉ diễn ra trong vòng 25 ngày đêm chiến đấu (từ 6/3 đến 29/3). Chiến dịch này bao gồm việc giải phóng tỉnh Quảng Trị (19/3), Huế (26/3) và Đà Nẵng (29/3).

Chiến thắng dồn dập, Quân giải phóng đã tiêu diệt và làm tan rã toàn bộ lực lượng Quân đoàn 1, Quân khu I. Tính đến ngày 3/4, toàn bộ các tỉnh đồng bằng ven biển miền Trung đã được giải phóng.

Dai thang Mua xuan 1975: Dat nuoc tron niem vui
Quân Giải phóng thắng lợi và tiếp quản Thừa Thiên Huế trong ngày 26 tháng 3 năm 1975

Kết quả của chiến dịch này là Quân đoàn I Quân lực Việt Nam Cộng hòa phải rút bỏ Quân khu I. Để tránh nguy cơ bị tiêu diệt hoàn toàn, Quân đoàn II phải bỏ lại toàn bộ địa bàn ven biển miền Trung Trung bộ. Hai quân đoàn này sau đó đã phải giải thể. Những đơn vị còn lại được sáp nhập vào Quân đoàn III.

Tuyến phòng thủ của quân đội Việt Nam Cộng hòa đã lùi từ mức 1 (giữ Huế-Đà Nẵng trở vào) xuống dưới mức 5 (giữ Ninh Thuận trở vào), làm phá sản những dự kiến hồi thágg 8 năm 1974 trong bản Kế hoạch quân sự Lý Thường Kiệt 1975 cũng như kế hoạch phòng thủ 5 mức đã được tổng thống Nguyễn Văn Thiệu vạch ra ngày 11/3 năm 1975.

Kết quả của Chiến dịch Huế-Đà Nẵng giúp Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam có thời cơ để đẩy nhanh sự tan rã của Quân lực Việt Nam Cộng hòa và sự sụp đổ của chính thể này.

Chiến dịch giải phóng Trường Sa và các đảo trên Biển Đông

Chiến dịch giải phóng Trường Sa và các đảo trên Biển Đông là một chiến dịch không lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng về chủ quyền lãnh thổ của Quân giải phóng Miền Nam. Đây cũng là chiến dịch dài nhất, vượt quá khuôn khổ Cuộc Tổng tiến công và Nổi dậy Mùa xuân năm 1975 (từ 9/4 đến 13/6 năm 1975).

Dai thang Mua xuan 1975: Dat nuoc tron niem vui
Tuần tra bảo vệ đảo Nam Yết sau những ngày tháng 4 lịch sử của năm 1975

Sau hơn hai tháng hành quân và chiến đấu, Hải quân nhân dân Việt Nam đã làm chủ 5 đảo quan trọng trên quần đảo Trường Sa (đảo Song Tử Tây-ngày 14/4; đảo Sơn Ca-ngày 24/4; đảo Nam Yết-ngày 27/4; đảo Sinh Tồn-ngày 28/4 và đảo Trường Sa-ngày 29/4) và một số đảo đá khác ven biển như Cù Lao Thu (nay là đảo Phú Quý, ngày 27/4).

Ngoài ra, được sự hỗ trợ của hải quân và bộ binh Hải quân nhân dân Việt Nam, tù chính trị và dân chúng tại các đảo đã nổi dậy chiếm một loạt đảo nhỏ ven biển miền Trung như Cù Lao Xanh (ngày 1/4), Hòn Tre (ngày 10/4), Cù Lao Chàm, Cù Lao Ré (ngày 30/4); đảo Côn Đảo (01/5), đảo Hòn Cau và một số đảo khác thuộc quần đảo Côn Đảo (05/5).

Hành động tác chiến nhanh chóng của Hải quân nhân dân Việt Nam đã làm phá sản âm mưu của Trung Quốc lợi dụng sự suy yếu của Quân lực Việt Nam Cộng hòa để đánh chiếm các đảo, đá thuộc quần đảo Trường Sa; làm thất bại âm mưu của chính quyền Polpot - Ieng Sary này, giành lại chủ quyền của Việt Nam trên một số đảo quan trọng, trong đó có đảo Phú Quốc, các quần đảo Thổ Chu và Nam Du và một số đảo trên vịnh Thái Lan.

Chiến dịch Phan Rang - Xuân Lộc

Chiến dịch đập tan tuyến phòng ngự Phan Rang - Xuân Lộc của Quân lực Việt Nam Cộng hòa diễn ra từ ngày 9/4 đến ngày 22/4/1975. Đây là những trận đánh then chốt bởi Quân lực Việt Nam Cộng hòa dồn mọi cố gắng cuối cùng của họ vào các tuyến phòng thủ Phan Rang (tuyến phòng ngự từ xa) và Xuân Lộc - Long Khánh (tuyến phòng ngự tử thủ).

Dai thang Mua xuan 1975: Dat nuoc tron niem vui
Bản đồ mặt trận Phan Rang - Xuân Lộc

Một tuần sau, đến ngày 16 tháng 4, tuyến phòng thủ Phan Rang bị Quân Giải phóng phá vỡ chỉ sau 24 giờ giao chiến. Trước đó, từ ngày 17/3 đến ngày 3/4, các tiền đồn của Việt Nam Cộng hòa tại Tây Ninh, An Lộc, Dầu Tiếng, Chơn Thành, Định Quán đã lần lượt thất thủ, khiến lực lượng của Sài Gòn tại mặt trận Xuân Lộc rơi vào thế hở cả ba sườn phía Bắc, phía Tây và Tây Nam.

Ngày 21 tháng 4, “cánh cửa thép” của Quân lực Việt Nam Cộng hòa ở Xuân Lộc đã bị tháo dỡ, phần lớn các chiến đoàn của họ bị đánh tan, riêng sư đoàn 18 rút lui về Biên Hòa cố thủ. Còn Quân giải phóng đã áp sát đô thành, thủ phủ của Việt Nam Cộng hòa.

Thất bại tại mặt trận Xuân Lộc đã dẫn đến sự từ chức của Nguyễn Văn Thiệu vào ngày 21 tháng 4 năm 1975 sau 10 năm giữ ghế tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Và chỉ 4 ngày sau, Nguyễn Văn Thiệu đã bí mật lên máy bay rời khỏi Sài Gòn vào đêm ngày 25/4/1975.

Việc Thiệu ra đi càng làm tăng thêm hoảng loạn trong nội bộ giới chính trị và quân sự Việt Nam Cộng hòa, trong khi Quân Giải phóng đã có mặt ở cửa ngõ Sài Gòn để chuẩn bị cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Giờ phút cáo chung của chính thể Việt Nam Cộng hòa đã sắp điểm.

Dai thang Mua xuan 1975: Dat nuoc tron niem vui
Xe tăng và quân giải phóng tiến vào đánh chiếm dinh Độc Lập trưa ngày 30/4/1975

Chiến dịch Hồ Chí Minh

Ngay từ ngày 14 tháng 4 năm 1975, Bộ Chính trị Đảng Lao động Việt Nam đã chính thức đặt tên cho chiến dịch giải phóng Sài Gòn – Gia Định là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Chiến dịch lịch sử này diễn ra chỉ vẻn vẹn trong 4 ngày, từ ngày 26 tháng 4 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Để đảm bảo chắc thắng trong trận quyết chiến chiến lược cuối cùng, Quân đội Nhân dân Việt Nam đưa thêm Quân đoàn 1 (Binh đoàn Quyết thắng), gồm các sư đoàn 312 và 320B cơ động bằng đường biển và đường không vào chiến trường. Sư đoàn 308 (còn gọi là Sư đoàn Quân Tiên phong) được để lại để bảo vệ miền Bắc.

Vào thời điểm đó, quân Giải phóng đã tập trung lực lượng mạnh nhất, bao gồm 270.000 quân chủ lực và lực lượng vũ trang hình thành tại chỗ, chuẩn bị cho trận chiến đem đến toàn thắng cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước kéo dài 30 năm.

Tại khu vực xung quanh Sài Gòn, Quân Giải phóng đã có 13 đơn vị cấp sư đoàn và hàng chục đơn vị lữ đoàn, trung đoàn độc lập của các binh chủng bộ binh, pháo binh, thiết giáp, phòng không, đặc công, công binh...

Dai thang Mua xuan 1975: Dat nuoc tron niem vui
Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh chuẩn bị ghi âm lời tuyên bố đầu hàng tại Đài phát thanh Sài Gòn trưa ngày 30/4/1975

Tất cả lực lượng này có quy mô tương đương một tập đoàn quân với bốn quân đoàn (1, 2, 3, 4) và một đơn vị tương đương quân đoàn (binh đoàn 232), được bố trí thành 5 hướng tấn công chính vào Sài Gòn: Bắc, Đông Nam, Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nam; xác định nhiệm vụ ưu tiên đánh chiếm 5 mục tiêu chiến lược là: Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa; Sân bay Tân Sơn Nhất; Tổng Nha Cảnh sát; Bộ Tư lệnh Biệt khu Thủ đô và Dinh Độc Lập.

Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử bắt đầu lúc 17 giờ ngày 26/4 và đến lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, quân ta đã đánh chiếm được Dinh Độc lập. Lúc 11 giờ 45 phút ngày 30/4/1975, các sĩ quan Quân giải phóng đưa Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh ra đài phát thanh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.

Cuộc Tổng tấn công và nổi dậy Mùa xuân năm 1975 thắng lợi, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ kéo dài 21 năm, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước sau 30 năm chờ đợi.

Thiên Nam