Tranh luận nóng

Estonia tố 'Tên lửa của Nga đe dọa toàn bộ NATO'

Thứ Tư, 08/07/2020 13:39

(Bình luận quân sự) - Theo lời Bộ trưởng Quốc phòng Estonia, khi “chúng ta” kiên quyết, rõ ràng và mạnh mẽ thì “mối đe dọa” Nga sẽ ngay lập tức giảm xuống.

Chiêu “tống tiền” đồng minh NATO?

“Tên lửa của Nga đe dọa toàn bộ NATO” là tuyên bố được Bộ trưởng Quốc phòng Estonia, ông Juri Luik đưa ra ngày 7/7. Ông Luik cũng lưu ý rằng sự hiện diện của vũ khí Mỹ ở Estonia giúp tăng cường an ninh và cho thấy sự thống nhất của các đồng minh.

Bộ trưởng Quốc phòng Estinia Luik nói: “Tình hình an ninh trong khu vực của chúng ta không được cải thiện, thí dụ như việc Nga đưa vào trực chiến hệ thống tên lửa, tạo ra mối đe dọa đối với toàn bộ Liên minh”.

Estonia to 'Ten lua cua Nga de doa toan bo NATO'
Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Juri Luik

Ông Luik chính là người dẫn đầu phái đoàn Estonia đàm phán với Nga về việc rút binh sĩ Nga khỏi Estonia năm 1994. Ông Luik cũng từng trải qua nhiều chức vụ trong chính quyền Tallinn, trong đó có Ngoại trưởng, Bộ trưởng Quốc phòng, Đại sứ tại NATO, Mỹ và Nga. Ông trở lại đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Quốc phòng Estonia từ năm 2017.

Theo đánh giá của quan chức này, việc Estonia thành công trong các cuộc đàm phán để Nga rút quân là nhờ cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton và lãnh đạo các nước phương Tây khác, những người được cho là “có ý nghĩa” đối với Tổng thống Nga khi đó là Boris Yeltsin và có khả năng gây ảnh hưởng tới Chính phủ Nga.

Tuy nhiên, ông Luik thừa nhận Tổng thống Nga đương nhiệm Vladimir Putin có quan điểm hoàn toàn khác, đặc biệt là quan điểm chống phương Tây. Quan chức cấp cao Estonia lý giải rằng bất kỳ điều gì được lãnh đạo các nước phương Tây thúc đẩy gần như tự động được Nga coi là ngoại lai và tiêu cực. Do đó, ông Luik nhận định đây chính là yếu tố ngăn cản các cuộc đàm phán giữa phương Tây với Nga.

Hồi tháng 9/2018, khi tới Mỹ để dự đám tang Thượng nghị sĩ John McCain, ông Luik đã có cuộc trả lời phỏng vấn truyền thông Mỹ. Tờ Defense News của Mỹ khi đó đặt câu hỏi liệu ông Luik có nghĩ rằng có mối đe dọa Nga sẽ xâm lược lãnh thổ Estonia trong một vài năm tới.

Khi đó, ông Luik cho rằng bất kỳ “mối đe dọa” nào từ phía Nga đều phụ thuộc vào những gì mà “chúng ta” làm. Theo lời ông Luik, khi “chúng ta” kiên quyết, rõ ràng và mạnh mẽ thì “mối đe dọa” Nga sẽ ngay lập tức giảm xuống. Cũng theo ông, khi “chúng ta” yếu đuối, tỏ ra lưỡng lự thì “mối đe dọa” này gia tăng.

Estonia to 'Ten lua cua Nga de doa toan bo NATO'
Binh sĩ Estonia sử dụng tên lửa chống tăng Javelin của Mỹ

Sau đó, ông Luik đã giải thích rõ hơn để cho thấy đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất số nhiều “chúng ta” ông sử dụng ở đây bao gồm Estonia cùng các đồng minh phương Tây. Quan chức Estonia cho rằng không thể thay đổi những gì Nga làm nhưng các đồng minh phương Tây có thể chắc chắn về những gì cần làm để phản ứng cũng như đảm bảo an ninh của mình. Ví dụ được ông Luik đưa ra là việc đưa quân NATO tới đồn trú tại các nước vùng Baltic, trong đó có Estonia.

Ông Luik cũng đánh giá việc NATO thực thi sứ mệnh giám sát không phận và phòng không trong khu vực là hoàn toàn thực tế. Tuy nhiên, quan chức Estonia đã tỏ rõ ý định “xin xỏ” NATO khi cho rằng điều này vừa cần ý chí chính trị, vừa cần các năng lực về thông tin liên lạc, radar và các năng lực “khác”.

Không loại trừ khả năng, phát biểu mới nhất của ông Luik về “mối đe dọa” Nga là nhằm hối thúc NATO tăng cường năng lực phòng không ở Baltic bằng các hành động cụ thể, ví dụ như bán tên lửa cho Estonia, bố trí các cơ sở phòng thủ tên lửa tại đây.

Nga tập trung tăng cường phòng thủ

Hiện chưa rõ thông tin do Bộ trưởng Quốc phòng Estonia đưa ra về việc “Nga đưa vào trực chiến hệ thống tên lửa” cụ thể như thế nào. Tuy nhiên, trong thời gian qua, Nga dường như tập trung vào khả năng phòng thủ tên lửa trong bối cảnh Mỹ đơn phương rút khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), Hiệp ước Bầu trời mở và không có ý định gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START).

Thượng tướng Sergei Surovikin, Tư lệnh Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga ngày 3/7 cho hay hoạt động xây dựng thêm 3 trạm radar Container-3M, có chức năng cảnh báo sớm tên lửa, đang được triển khai ở các hướng Siberia, phía Đông và Kaliningrad.

Estonia to 'Ten lua cua Nga de doa toan bo NATO'
Tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân Iskander đã được Nga triển khai ở Kaliningrad

Thượng tướng Surovikin nói: “Hiện nay, chúng tôi đã triển khai hoạt động xây dựng thêm 3 trạm radar như vậy - 1 ở Siberia, 1 ở miền Đông và 1 ở Kaliningrad - vốn sẽ cho phép chúng tôi giám sát không phận từ mọi hướng không gian chiến lược”.

Quân đội Nga đã đưa vào hoạt động trạm radar Container-3M đầu tiên ở Cộng hòa Mordovia - một chủ thể liên bang của Nga - vào tháng 12/2019. Theo Thượng tướng Surovikin, trạm radar này đang thực hiện nhiệm vụ trinh sát không phận châu Âu và Trung Đông”.

Thượng tướng Surovikin cho biết thêm, hệ thống radar cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo bước sóng mét của Nga sẽ đi vào hoạt động tại thành phố Sevastopol ở Bán đảo Crimea vào năm 2024.

Thượng tướng Surovikin nói: “Cân nhắc đến sự thích đáng của công tác triển khai một hệ thống radar trên hướng đe dọa tên lửa từ phía Tây Nam, chúng tôi đã đưa ra quyết định triển khai một hệ thống radar bước sóng mét tiền chế tại Sevastopol, hệ thống này sẽ đi vào hoạt động từ năm 2024”.

Estonia to 'Ten lua cua Nga de doa toan bo NATO'
Máy bay cường kích A-10 trong cuộc tập trận Saber Strike ở Estonia

Bên cạnh đó, hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (ABM) được triển khai xung quanh Moscow và khu công nghiệp ở thủ đô của Nga sẽ sớm nhận được các hệ thống radar và đánh chặn tên lửa mới. Theo tướng Surovikin, “các hoạt động thử nghiệm về khả năng của hệ thống A-135 đang được thực hiện và Lực lượng Không quân Vũ trụ sẽ sớm nhận được một trạm radar đa năng được nâng cấp và hệ thống ABM được hiện đại hóa”.

Về phía NATO, liên minh quân sự này hồi giữa tháng 6 vừa qua tuyên bố bộ trưởng quốc phòng các nước thành viên NATO đã nhất trí gói biện pháp liên quan tới khả năng Nga tăng cường tên lửa.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg nêu rõ: "Bộ trưởng quốc phòng các nước NATO đã nhất trí một gói các biện pháp cân bằng nhằm đối phó với việc Nga mở rộng và gia tăng kho vũ khí tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Chúng tôi sẽ không làm theo Nga và không muốn một cuộc chạy đua vũ trang mới, song chúng tôi sẽ duy trì sức mạnh phòng thủ và răn đe".

Hiện cũng chưa rõ “gói các biện pháp” của NATO là gì nhưng tạp chí Forbes mới đây nhắc lại một nghiên cứu từ năm 2016 của RAND cho thấy Nga có thể dễ dàng giành quyền kiểm soát Baltic trong vòng 60 giờ. Kịch bản “tồi tệ nhất” là Nga có thể kiểm soát thủ đô các nước Baltic trong vòng 36 giờ. Tất nhiên, việc Nga có ý định “đánh” hay không vẫn còn là điều gây tranh cãi.

Đông Triều