Tranh luận nóng

Gìn giữ hòa bình Nagorno-Karabakh: Thổ bị Nga trói chân ở Azerbaijan

Thứ Ba, 24/11/2020 05:40

(Bình luận quân sự) - Thổ Nhĩ Kỳ chỉ đóng vai trò một “quan sát viên ngừng bắn”, chứ không được tham gia vào lực lượng gìn giữ hòa bình chung với Nga ở Nagorno-Karabakh.

Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc EU và NATO không hành động

Thư ký báo chí của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayip Erdogan là ông Ibrahim Kalyn cáo buộc NATO và EU không có hành động nào nhằm giải quyết cuộc xung đột Nagorno-Karabakh, trong khi Liên bang Nga và Thổ Nhĩ Kỳ có thể đạt được thỏa thuận đình chiến trong khu vực.

"NATO và EU đã không đưa ra các đề xuất cụ thể và thực tế nào để giải quyết cuộc xung đột kéo dài 30 năm ở Nagorno-Karabakh, trong khi Nga và Thổ Nhĩ Kỳ có thể đạt được sự hiểu biết về vấn đề này" - Ông Kalyn nói khi trả lời phỏng vấn của kênh truyền hình NTV.

Ông cho biết, chính quyền Ankara đang tiếp tục đàm phán với giới chức Moscow về việc thành lập và vận hành trung tâm giám sát nhằm kiểm soát lệnh ngừng bắn ở Karabakh.

"Đã hoàn tất giai đoạn đối thoại đầu tiên với sự tham gia của đại diện của Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và các cơ quan đặc nhiệm đang tham gia. Moscow đã được thông báo về quan điểm của Ankara. Trong cuộc đối thoại, vị trí và nguyên tắc hoạt động của trung tâm cũng như trách nhiệm của các bên sẽ được xác định trong vài ngày tới. Các quân nhân của chúng tôi sẽ làm việc tại trung tâm giám sát về Karabakh" - Kalyn nói thêm.

Trước đó, ngay từ hôm 11/11 - tức là chỉ sau thỏa thuận ngừng bắn vẻn vẹn 1 ngày - Lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên bang Nga tại Nagorno-Karabakh đã được triển khai với số lượng 1960 quân nhân, 90 thiết giáp và 380 đơn vị trang thiết bị. Phục vụ cho việc vận chuyển và bảo vệ lực lượng này, Nga đã huy động tới 22 máy bay các loại.

Bản ghi nhớ về Trung tâm Kiểm soát Đình chiến ở Karabakh

Vào ngày 10 tháng 11, các nhà lãnh đạo của Nga, Azerbaijan và Armenia đã ký một tuyên bố chung về việc chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch ở Nagorno-Karabakh.

Theo đó, một số khu vực trong vùng lãnh thổ ly khai này sẽ chuyển sang nằm dưới sự kiểm soát của Azerbaijan; lực lượng gìn giữ hòa bình Nga được triển khai dọc theo tuyến tiếp giáp và hành lang Lachin nối Nagorno-Karabakh với Armenia và hành lang nối Azerbaijan với nước Cộng hòa Tự trị Nakhchivan [của Azerbaijan], chạy qua lãnh thổ Armenia.

Theo hãng thông tấn Anadolu đưa tin, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayip Erdogan hôm 11/11 tuyên bố, Ankara và Moscow cũng đã ký một Bản ghi nhớ về Trung tâm Kiểm soát Đình chiến ở Karabakh, hai bên sẽ tham gia vào một "sứ mệnh gìn giữ hòa bình chung".

Gin giu hoa binh Nagorno-Karabakh: Tho bi Nga troi chan o Azerbaijan
Thổ Nhĩ Kỳ không được tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình chung với Nga và không được hiện diện ở Armenia và Nagorno-Karabakh

"Chúng tôi sẽ cùng Nga tham gia sứ mệnh gìn giữ hòa bình chung ở Karabakh. Biên bản ghi nhớ về trung tâm giám sát và kiểm soát chung Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đã được ký vào sáng nay" - ông Erdogan phát biểu tại Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ.

Dự thảo sắc lệnh tương ứng của Tổng thống về việc cử quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tới Azerbaijan đã được ông Erdogan gửi tới quốc hội nước cộng hòa này hôm 16/11 và đã được quốc hội nước này phê chuẩn. Theo sắc lệnh, Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ sẽ hoạt động tại trung tâm giám sát chung với Liên bang Nga để kiểm soát lệnh ngừng bắn ở Nagorno-Karabakh trong vòng một năm.

Hôm 21/11, Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar cho biết các quân nhân Thổ Nhĩ Kỳ sẽ sớm lên đường tới Azerbaijan và các lực lượng mặt đất đã hoàn thành khóa huấn luyện. Vậy thực chất vai trò của Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ là gì và giới hạn của họ ở đâu?

Giới hạn vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ

Theo tuyên bố của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov, “Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tham gia gìn giữ hòa bình tại Trung tâm Kiểm soát Đình chiến Nagorno-Karabakh được thiết lập trên lãnh thổ Azerbaijan” và “sẽ không có lực lượng gìn giữ hòa bình nào của Thổ Nhĩ Kỳ ở Nagorno-Karabakh”, “mọi hành động của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ giới hạn trong lãnh thổ của Azerbaijan”.

"Ranh giới di chuyển của các quan sát viên Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bị giới hạn bởi trung tâm giám sát của Liên bang Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, sẽ được phân bổ trên lãnh thổ Azerbaijan, không phải trên lãnh thổ của cuộc xung đột trước đây” – ông Sergei Lavrov nêu rõ.

Ông Lavrov làm rõ vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Nga và nước ngoài rằng, những tuyên bố của quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ về việc họ “sẽ hoạt động trên cơ sở giống như người Nga” là không đúng, Thổ Nhĩ Kỳ “chỉ có vai trò duy nhất tại trung tâm này, nó sẽ được bố trí cố định trên lãnh thổ của Azerbaijan, không hề thực hiện các sứ mệnh ở bên ngoài”.

Ông khẳng định thêm một lần nữa: “Sẽ không có đơn vị gìn giữ hòa bình nào của Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ được cử tới Nagorno-Karabakh”.

Làm rõ về chủ đề này, Thư ký báo chí của Tổng thống Nga Vladimir Putin là ông Dmitry Peskov cũng khẳng định rằng, Ankara và Moscow sẽ làm việc về Karabakh thông qua trung tâm giám sát trên lãnh thổ của Azerbaijan, chủ đề “lực lượng gìn giữ hòa bình chung” không được bàn đến.

Như vậy, thực chất Thổ Nhĩ Kỳ chỉ đóng vai trò một “quan sát viên ngừng bắn”, chứ không hề được tham gia vào lực lượng gìn giữ hòa bình chung với Nga như những lời nước này tung hô.

Đến giờ người ta mới thấm thía câu mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nói: "Mỗi câu, mỗi chữ trong thỏa thuận ngừng bắn Nagorno-Karabakh là một cuộc đấu quyết liệt" là như thế nào. Thực chất việc thiết kế một thỏa thuận ngừng bắn, giám sát và thực thi nó đều nằm trong tay người Nga, do người Nga quyết định, chứ Thổ Nhĩ Kỳ không có vai trò gì ở đây.

Việc Moscow để Ankara tham gia vào trung tâm này hoàn toàn là những động thái ngoại giao nhằm giữ thể diện cho Ankara và tạo thuận lợi cho tiến trình hòa bình ở Nagorno-Karabakh.

Thiên Nam