Tranh luận nóng

Hồi kết máy bay 'vô hình' và công của Nga

Chủ Nhật, 09/02/2020 07:47

(Bình luận quân sự) - Xin giới thiệu phần cuối bài viết của chuyên gia quân sự Nga Iuri Kuzelev về những nhầm lẫn phổ biến trong lĩnh vực công nghệ tàng hình.

5. “Stealth” là công nghệ “gốc Đức

Với những người thích tôn vinh các thành tựu công nghệ của Đế chế Thứ ba (Đức Quốc xã), rất phổ biến một quan niệm cho rằng tất cả các phát minh sau chiến tranh đều đã thực hiện từ trước đó chính tại nước Đức, rồi sau này mới bị đánh cắp. Công nghệ "tàng hình" cũng không phải là trường hợp ngoại lệ.

Hoi ket may bay 'vo hinh' va cong cua Nga
Reimar và Walter Horten- phi công kiêm công trình sư thiết kế máy bay người Đức

Theo những “tín đồ”này thì ngay trong thời gian Chiến tranh (Thế giới Thứ hai), hai anh em kỹ sư nhà Horten đã thiết kế một máy bay ném bom tàng hình xuyên lục địa để tấn công nước Mỹ và một máy bay chiến đấu “vô hình” để chiếm ưu thế tuyệt đối trên không.

Nhưng sau đó, những công nghệ này đã bị người Mỹ chiếm đoạt và các “Yankee (người Mỹ) hơi dốt” đã phải mất tới hơn 30 năm để nghiên cứu tìm hiểu và đưa vào sản xuất hàng loạt.

Hoi ket may bay 'vo hinh' va cong cua Nga
Ho.229 — được coi là máy bay tiêm kích- tàng hình Đức

Cũng như phần lớn các câu chuyện hoang đường khác về sức mạnh khoa học vĩ đại của Đệ tam Quốc xã, khẳng định trên hoàn toàn không có cơ sở.

Bằng chứng mà những người ủng hộ quan điểm này đưa ra là việc các kỹ sư nhà Horten đã rất “nhiệt tình”nghiên cứu để chế tạo máy bay kiểu cánh bay – tức kiểu kết cấu máy bay sau này đã tỏ ra là tối ưu nhất để ứng dụng công nghệ “Stealth”.

Nhưng người Đức lúc đó có biết gì về chuyện này không?

Chưa tìm thấy bất cứ một tài liệu nào về các nghiên cứu diện tích phản xạ radar hiệu dụng của máy bay tại nước Đức (Quốc Xã) và cũng không tìm thấy bất cứ tài liệu nào khác nữa nói về khả năng tàng hình trước radar của các máy bay (thời Đế chế Ba).

Nói cho thật đúng ra thì các kỹ sư Đức đã nghiên cứu để cho “tàng hình” kính tiềm vọng của các tàu ngầm. Nhưng đã không có bất cứ dữ liệu nào chứng minh được rằng người Đức đã ứng dụng những kết quả các nghiên cứu này vào ngành hàng không.

Có thể, người Đức đã làm được điều đó (“tàng hình” cho máy bay) bằng một cách tình cờ nào đó chăng? Năm 2009, kênh truyền hình “National Geographic” đã cho tiến hành một thí nghiệm: dựng lại một maket có kích thước và hình dạng hệt như máy bay Ho.229.

Ở một số góc chiếu radar, quả là diện tích phản xạ hiệu dụng giảm rất đáng kể trước các radar thời kỳ đó.

Chỉ có điều là các mặt chiếu này được sắp xếp hoàn toàn ngẫu nhiên. Bất cứ một máy bay kiểu “cánh bay” nào cũng sẽ sở hữu một mức giảm “ngẫu nhiên” như vậy, nhưng không vì thế mà chúng có được lợi thế trong các trận chiến.

Hoi ket may bay 'vo hinh' va cong cua Nga
Máy bay Đức Ho.XVIII – kiểu máy bay thường được cho là máy bay ném bom- tàng hình để tấn công nước Mỹ. Chỉ có điều dự án thực lại trông hoàn toàn khác.

Còn một lập luận khác nữa- đó là sử dụng than trong kết cấu Ho.229 để hấp thụ sóng vô tuyến. Anh em nhà Horten quả đúng là đã có ý định sử dụng hỗn hợp keo, mùn cưa, bụi than và ván ép trong kết cấu máy bay khi sản xuất hàng loạt.

Chỉ có điều là họ tính toán sử dụng những vật liệu nói trên với mục đích không phải là làm giảm diện tích phản xạ radar, mà là làm giảm trọng lượng của máy bay – để vẫn đảm bảo được độ bền và khả năng chống lại các lực gây biến dạng, - những nhiệm vụ (mục đích) này đã được ghi rất rõ trong các tài liệu của Đức.

Và thêm nữa- than không có bất kỳ tính chất hấp thụ sóng vô tuyến đặc biệt nào.

Hoi ket may bay 'vo hinh' va cong cua Nga
Đây là dự án Ho. XVIII. Với khung thân và cách bố trí động cơ như vậy, không thể có sự “tàng hình” nào ở đây

Một trong những nguồn chính phát tán huyền thoại nói trên lại chính là Reimar Horten,- sau này ông di cư sang Argentina và đã có nhiều đóng góp phát triển ngành chế tạo máy bay tại nước này.

Vào những năm 80, ông kỹ sư người Đức trên bắt đầu hăng hái công bố chính mình là người đã phát minh ra công nghệ "tàng hình" và các máy bay của ông là “vô hình” trước radar.

 Chỉ không hiểu một điều là tại sao mãi tới lúc đó ông mới hé lộ chuyện này- khi mà báo chí trên khắp thế giới chỗ nào cũng làm ầm ỹ về công nghệ “stealth”?

6. "Stealth" phải là ván ép (gỗ dán)

Các máy bay được phủ một lớp giẻ bằng vải và ván ép là vô hình đối với các radar - sóng vô tuyến đơn giản là sẽ “đi xuyên qua chúng”,- đấy là lập luận “lỗi lạc” của các tín đố theo chủ nghĩa “dùng ván ép và giẻ lau để chế tạo máy bay tàng hình”.

Và theo họ- để hủy diệt các hệ thống phòng không hiện đại, chỉ cần triển khai chế tạo lại máy bay Po-2 (Liên Xô) hoặc ““Mosquito” (Anh) một lần nữa là xong- sẽ không một ai phát hiện ra chúng.

Ở một khía cạnh nhất định nào đó, quả là có như vậy thật, tuy nhiên, có một chữ “nhưng” ở đây, đó là: một chiếc máy bay như vậy nếu muốn thực sự vô hình trước mọi radar, nó phải được làm bằng gỗ dán 100%.

Không chỉ có lớp vỏ - mà cả các kết cấu bên trong, trong đó có cà các kết cấu chịu tải, động cơ, thùng nhiên liệu, vũ khí.

Hoi ket may bay 'vo hinh' va cong cua Nga
Máy bay “Mosquito” B.Mk XVI ML963 của Anh thời Chiến tranh Thế giới thứ hai
Hoi ket may bay 'vo hinh' va cong cua Nga
Máy bay Po-2 (Liên Xô)- có lẽ, nó là đại diện tiêu biểu nhất của dòng máy bay “tàng hình”làm bằng “gỗ dán- vải lanh”.

Nếu đã có kim loại trong kết cấu- và thường thì kim loại có rất nhiều trên máy bay- thì một chiếc máy bay như vậy sẽ được (bị) phát hiện một cách rất đơn giản, đơn giản như bất kỳ một loại máy bay không ứng dụng các công nghệ “stealth” nào khác.

Vâng, quả là đối với những radar (thế hệ) “sớm nhất” và “xấu nhất”, thì điều này có thể đóng một vai trò nhất định nào đó, nhưng thậm chí chỉ cần các radar hiện đại hơn hơn một chút của Anh thời Thế chiến Hai thì cũng đã nhìn thấy rất rõ các "Muỗi" (“Mosquito”) của mình rồi.

Vâng, và cả Po-2 nữa, dù có không nhiều kim loại, thì cũng bị các radar thập niên 50 phát hiện ở cự ly tối đa - động cơ (Po-2) dù sao cũng được làm từ kim loại.

Có một điều thú vị là trong cùng những năm 50 ấy, khi thiết kế chiếc máy bay A-12 trong tương lai, các công trình sư người Mỹ cũng đã nghĩ đến việc chế tạo một chiếc máy bay bằng nhựa – vì như đã biết vật liệu này cũng là một loại vật liệu “trong suốt” đối với các radar.

Nhưng ngay những thử nghiệm đầu tiên đã cho thấy: nó không mang lại chút lợi lộc nào cả. Các lớp nhựa dày hoàn toàn có thể bị radar “soi” được.

7. "Stealth" cần phải là plasma

Câu chuyện hoang đường về (công nghệ) "tàng hình" plasma đã ra đời, có lẽ, vào đầu những năm 90.

Những người ủng hộ “học thuyết” này cho rằng có thể tạo một đám mây plasma quanh máy bay, và đám mây này sẽ hấp thụ hết các sóng vô tuyến.

Và dường như các máy phát plasma như vậy đã được chế tạo ở Liên Xô và sắp- sắp được đưa vào trang bị, và cứ như thế - tất cả các máy bay của chúng ta (Liên Xô) hoàn toàn vô hình trước radar.

Cơ sở nền tàng tạo ra quan niệm sai lầm là một tình huống rất phổ biến: ai đó đã nghe thấy điều gì đó ở đâu đó, nhưng lại không hiểu mọi thứ một cách chính xác. “Nghe” nhưng không “thấu hiểu”.

Thứ nhất, về mặt nguyên tắc, việc tạo ra một đám mây plasma quanh một chiếc máy bay đang bay là điều không thể. Vấn đề là ở chỗ đó là không khí bị ion hóa có mức độ, chứ không phải là plasma thực sự.

Thứ hai, plasma, cũng giống như không khí bị ion hóa, sẽ không hấp thụ sóng vô tuyến – mà ngược lại, nó sẽ phản xạ chúng. Tạo ra một đám mây không khí bị ion hóa, chúng ta sẽ chỉ làm tăng diện tích phản xạ hiệu dụng của máy bay mà thôi.

Thế nhưng, các công trình nghiên cứu, hãy cố gượng gọi đó là công trình nghiên cứu“stealth” plasma đi- đã được tiến hành, và có thể, vẫn đang được tiến hành vào thời điểm hiện tại.

Thực ra, chúng ta chỉ biết về những thử nghiệm cũ nhất,- những thử nghiệm đã được giải mật ở mức độ rất chung chung. Chúng gần như không liên quan đến câu chuyện hoang đường mà chúng ta đang bàn tới.

Ví dụ, với máy bay trinh sát A-12, các kỹ sư Mỹ đã tính tới khả năng tạo ra các màn hình không khí bị ion hóa trước các cửa hút khí - một trong những bộ phận dễ bị “lộ hình” nhất của máy bay.

Một dự án khác- thêm phụ gia đặc biệt vào nhiên liệu để tạo ra khí ion hóa gần với trạng thái plasma trong ống xả. Nhờ vậy, ống xả A-12 trở nên ít “lộ hơn” trước radar.

Có rất nhiều câu chuyện hoang đường khác liên quan đến công nghệ "stealth". Nếu có bất kỳ điều thú vị gì khác chưa được đề cập tới trong bài viết này, rất mong bạn đọc hãy cùng trao đổi trong mục bình luận sau bài báo.

  Máy bay 'vô hình' và công của Nga

Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)