Tranh luận nóng

Ô-tô bọc thép Liên Xô: Sức mạnh xe tăng trên bánh lốp

Thứ Tư, 09/09/2015 13:50

(Bình luận quân sự) - Trước khi xe tăng huyền thoại T-34 ra đời, những chiếc ô-tô chiến đấu bọc thép của Hồng quân Liên Xô đã khiến cho quân địch kinh hồn, bạt vía.

 

Những chiếc BA-10 có điện đàm (cột ăng-ten nhô cao bên trái xe)

Phiên bản mới có những đặc điểm ưu việt hơn những người tiền nhiệm ở khả năng giảm rung chấn, lớp giáp được tăng thêm độ dày lên 10mm. Ngoài ra, các xe dòng BA-10 còn được trang bị điện đàm để giao tiếp với chỉ huy và các kíp lái khác nâng cao khả năng tác chiến theo nhóm.

Nhìn chung, tại thời điểm đó, các xe ô tô bọc thép của Liên Xô có khả năng chiến đấu ngang ngửa với những xe tăng hạng nhẹ thông thường của các quốc gia khác, với mức tiêu hao nhiên liệu thấp nhưng vận tốc cao hơn vài lần so với các dòng xe bánh xích này.

Các kỹ sư đã cố gắng để cải thiện khả năng việt dã của xe bọc thép, vốn phụ thuộc lớn vào điểm tì và trợ lực của bánh “xép”, bằng loại dây xích “Overroll”. Mỗi dây xích nặng gần 70 kg và kíp lái mất khoảng 5-8 phút để gắn vào. Loại xích này giúp xe dễ dàng di chuyển trên những địa hình đất yếu hoặc tuyết dày

BA-11: Bước chuyển không thành công từ động cơ xi-lanh sang động cơ diezen

Tới đầu thập niên 40 của thế kỷ trước, giai đoạn bắt đầu nổ ra Chiến tranh thế giới thứ hai, các kỹ sự thiết kế Liên Xô đã chế tạo được loại xe ô tô bọc thép thậm chí còn đáng gờm hơn nữa là BA-11.

 

Do quá nặng, BA-11 khó có thể vượt qua các con đường lầy lội

Thiết kế pháo cỡ nòng 45mm vẫn được giữ nguyên nhưng độ dày của giáp đã lên tới 13mm với những thiết kế góc cạnh tối ưu hơn. Do các tấm thép được đặt nghiêng, hạn chế góc xuyên phá nên BA-11 có thể chịu được một viên đạn pháo cỡ nòng nhỏ, ở góc bắn không trực diện.

Với trọng lượng lớn hơn (lên đến 8 tấn), khung gầm xe đã được thay thế bằng dòng xe tải ba trục ZIS-6. Hệ thống máy móc được hạ xuống khoang dưới, lắp đặt thêm bộ kiểm soát phía sau và trang bị động cơ sáu xi-lanh 100 mã lực, gấp đôi các động cơ 4 xi-lanh trên những thế hệ trước (40-50Hp).

BA-11 được lắp một loại hộp số đặc biệt cho phép có cả chế độ tiến, lùi mà vẫn giữ nguyên vận tốc. BA-11 không còn là một chiếc ô tô tải bọc thép vũ trang mà thực sự là một chiếc xe tăng bánh hơi, có khả năng tăng tốc lên hơn 60 km/h trên đường bằng.

Tuy nhiên, BA-11 chỉ có khả năng cơ động nhanh khi gặp đường tốt. Ở những địa hình việt dã, không có nền đất cứng, chiếc xe nặng tới 8 tấn này lại bất lực. Áp lực của các bánh xe lên đất là rất lớn (cao hơn gần 7 lần chiếc T-34), thậm chí loại xích “Overroll” cũng không thể giải quyết được một cách triệt để.

 

Một chiếc BA-11 của Hồng quân Liên Xô bị bắn cháy

Do đó, BA-11 được chế tạo tổng cộng chỉ 18 chiếc bởi ngay sau đó, các kỹ sư Liên Xô đã lên kế hoạch chế tạo loại xe bọc thép sử dụng động cơ diesel đầu tiên trên thế giới, trên cơ sở của BA-11.

Phiên bản mẫu đã được thử nghiệm, nhưng việc phát xít Đức phong tỏa thành phố Leningrad đã không cho người Liên Xô có cơ hội để hoàn thành chiếc xe. Hơn nữa, vào giữa Thế chiến 2, các xe tăng Đức ngày càng được hoàn thiện khiến xe ô tô bọc thép trở nên lỗi thời và phải nhường chỗ cho xe tăng T-34.

Lời kết

Tuy nhiên, đóng góp to lớn của những chiếc xe ô tô bọc thép hạng vừa và hạng nặng vào giai đoạn phát triển cực thịnh, đầu thập niên 30 đến giữa thập niên 40 của chúng, trong Chiến tranh vệ quốc của Liên Xô và sự nghiệp giải phóng châu Âu khỏi ách phát xít là điều không thể phủ nhận.

Sự hiện diện của các xe ô tô bọc thép trong khối trang bị Hồng quân Liên Xô, tại các cuộc duyệt binh nhân kỷ niệm Ngày Chiến thắng phát xít hàng năm của nước Nga đã thể hiện rõ sự trân trọng của lịch sử đối với loại phương tiện chiến đấu này.

Thiên Nam