Tranh luận nóng

Ông Trump: Mỹ đang một mình gánh cả NATO

Thứ Hai, 13/07/2020 07:26

(Bình luận quân sự) - Ông Trump cho biết không muốn đưa nước Mỹ rời khỏi NATO, nhưng các đồng minh sẽ phải chi thêm tiền đóng góp cho khối.

Ông Trump muốn đồng minh chi thêm tiền

Trong cuộc phỏng vấn với Marc Thiessen, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông không muốn Hoa Kỳ rời khỏi NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương), nhưng với một điều kiện là các đồng minh phải đóng góp thêm chi phí hoạt động cho khối.

Khi được hỏi về việc có thực sự muốn Mỹ rời NATO hay không, ông Trump đã phủ nhận điều này. "Không, tôi không muốn rời đi... Nhưng tôi muốn họ phải đóng góp một cách công bằng" - ông Trump nói.

Như cựu cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ John Bolton cho biết trong cuốn sách "The Room Where It Happened: A White House Memoir", ông Trump đã đe dọa các nhà lãnh đạo NATO tại hội nghị thượng đỉnh năm 2018 với việc đưa Mỹ rời khỏi liên minh nếu họ không đóng góp 2% GDP.

Theo Bolton, sau đó, ông đã nói về lời đe dọa của Trump với Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo. Cả hai quyết định thuyết phục ông ở lại liên minh, tuy nhiên sẽ cắt giảm mức đóng góp của Mỹ.

Kết quả là, trong bài phát biểu của mình, ông Trump đã hành động như lời khuyên của Bolton - ông tuyên bố ủng hộ NATO, nhưng chỉ trích những quốc gia trong liên minh có mức đóng góp ngân sách quốc phòng nhỏ.

Trong cuộc phỏng vấn với Thiessen, ông Trump phàn nàn rằng 2% GDP là "quá ít”, trong đó, có những nước “gần như không đóng góp gì”, và bây giờ thì họ đã đồng ý đóng tiền.

Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng: “…họ hỏi tôi một câu hỏi quan trọng: Ông sẽ rời đi nếu... và tôi trả lời: ‘Vâng, tôi sẽ rời đi’. Nếu không đưa ra câu trả lời như vậy, họ sẽ không chịu trả tiền” – nhà lãnh đạo Mỹ tiết lộ.

Ông Trump đã nhiều lần kêu gọi các đối tác trong liên minh thực hiện thỏa thuận đạt được tại Bucharest để tăng chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP, đe dọa rằng nước Mỹ sẽ cắt giảm chi phí các chương trình an ninh chung cho các nước thành viên NATO.

Thậm chí, ông Donald Trump còn đe dọa sẽ dùng "đòn bẩy thương mại" buộc các nước chưa đóng tiền vào ngân sách của NATO phải chuyển số tiền đóng góp từ 2% GDP cho khối liên minh này.

Ong Trump: My dang mot minh ganh ca NATO
Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ rút Mỹ khỏi NATO

Mỹ đóng góp 70% tổng chi phí NATO

Trong hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2014 tại Wales, các nước thành viên khối này đã quyết định rằng, tất cả các quốc gia trong liên minh sẽ nâng mức đóng góp chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP.

Việc đóng góp ngân sách quốc gia được sử dụng cho nhu cầu cung cấp vật tư kỹ thuật hoặc quốc phòng, nhằm tham dự các hoạt động quân sự, trang trải chi phí và những thứ liên quan.

Các quốc gia thành viên NATO đóng góp trực tiếp và gián tiếp bằng ngân sách quốc gia. Đóng góp trực tiếp là đóng tiền vào quỹ tài chính cho nhu cầu của liên minh, còn đóng góp gián tiếp là ngân sách quốc phòng của quốc gia đó.

Hoa Kỳ từ trước đến nay đóng góp 22% vào ngân sách trực tiếp tương đối khiêm tốn có quy mô 2,5 tỷ dollars của NATO. Tại hội nghị thượng đỉnh năm 2018, các thành viên NATO đã nhất trí để Hoa Kỳ đóng góp 16%, ngang với phần đóng góp của Đức.

Tuy nhiên phần đóng góp khổng lồ vào ngân sách NATO lại là phần chi phí gián tiếp liên quan trước hết đến tỷ lệ GDP chi cho ngân sách quốc phòng của các nước tham gia hiệp ước này.

Ở đây thì không nước nào có thể cạnh tranh được với Hoa Kỳ - chi phí quân sự của nước này chiếm 3,4% GDP, còn theo con số thực tế thì ngân sách của Lầu Năm Góc luôn trên 700 tỷ dollars mỗi năm.

Nhiều nước thành viên khác của Liên minh còn chưa tới nổi con số 2% GDP, mà nền kinh tế cũng có quy mô nhỏ hơn Mỹ rất nhiều, thường là bé hơn vài lần. Chính thực tế này cho phép ông Trump tuyên bố rằng Hoa Kỳ đảm trách đến hơn 70% tổng chi phí của NATO.

Trong hội nghị thượng đỉnh NATO tại Brussels tháng 7/2018, Tổng thống Mỹ đã đặt vấn đề rằng mức chi tiêu quốc phòng của khối này không nên chỉ dừng lại ở mức 2% theo thỏa thuận, mà nên nâng lên mức mới là 4%.

Toàn Thắng