Tranh luận nóng

Vì sao ông Erdogan đưa S-400 đến biển Đen?

Thứ Sáu, 09/10/2020 06:27

(Bình luận quân sự) - Cuộc tập trận của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ sẽ do đích thân Tổng thống nước này chỉ huy.

Vi sao ong Erdogan dua S-400 den bien Den?
Trong ảnh: Hệ thống tên lửa phòng không S-400 "Triumph" (Ảnh: Sergey Malgavko / TASS)

"Điểm nhấn" trong cuộc tập trận vừa mới bắt đầu của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ diễn ra từ ngày 5 đến 16/10 là việc sử dụng hệ thống tên lửa phòng không S-400 "Triumph" do Nga sản xuất.

Được biết, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan sẽ đích thân phụ trách cuộc diễn tập diễn ra tại thao trường gần thành phố Sinop bên bờ Biển Đen cũng khiến nhiều người bất ngờ.

Sự quan tâm đến cuộc diễn tập có sử dụng S-400 nóng lên do nhiều nguyên nhân: Thứ nhất, vụ bê bối giữa Ankara và Washington vẫn còn chưa lắng xuống. Mỹ vẫn kiên quyết phản đối việc Thổ Nhĩ Kỳ mua tổ hợp tên lửa "Triumph" của Nga.

Thứ hai, các cuộc diễn tập này có liên quan trực tiếp đến cuộc xung đột vũ trang ở Nagorno-Karabakh, trong đó quân đội Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang tham gia.

Thứ ba, theo một số chuyên gia, Erdogan có thể thực hiện nhiều hành động ngông cuồng, chủ yếu gây sự chú ý và sẵn sàng sử dụng các tổ hợp công nghệ cao mới nhất với kỳ vọng thay đổi địa chính trị có lợi cho "đế chế Ottoman mới".

Thứ tư, và đây là đánh giá từ giới truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, "thật trớ trêu khi Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thử nghiệm S-400 ở Biển Đen đối diện trực tiếp với Nga", người ta cho rằng, ở đây, “Triumph” có thể va chạm với các quốc gia khác nhau.

Đầu tiên, việc Erdogan mua S-400 của Nga không chỉ để gây khó chịu cho Hoa Kỳ, quốc gia đã "đưa" ông ta lên bằng các máy bay chiến đấu F-35. Ông ta đã lựa chọn loại vũ khí phòng không và phòng thủ tên lửa tối tân nhất hiện thời, đó là "Triumph" của Nga.

Vượt qua nhiều đặc điểm của hệ thống phòng không Patriot Mỹ, S-400 còn có giá rẻ hơn. Và đương nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ không có ý định cất các hệ thống tên lửa phòng không này vào kho.

Nhiều khả năng, hiện tại đã có thể kích hoạt S-400 là do các chuyên gia quân sự Thổ Nhĩ Kỳ, được đào tạo tại Nga từ tháng 5 năm ngoái, đã làm chủ được các hệ thống này. Thêm vào đó, Ankara nhận được tên lửa của Nga hơi bị chậm so với thời gian thỏa thuận, và bây giờ họ mới có đủ cơ số.

Các cuộc tập trận hiện nay của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ được tổ chức tại một bãi tập gần thành phố Sinop - một địa điểm truyền thống chuyên tiến hành các cuộc tập trận có sử dụng lực lượng phòng không và không quân Thổ Nhĩ Kỳ.

Khoảng cách từ đó đến Sevastopol của Nga theo đường chim bay là khoảng 420 km, trong khi khả năng hạ gục các mục tiêu trên không của "Triumph" lên tới 400 km.

Về lý thuyết, các tổ hợp S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ có thể kiểm soát khu vực biển của Nga, trong khi tính hiệu quả của chúng chỉ ở mức hạn chế.

Ở đây, cần phải tính đến một thực tế là các phi công của Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga đã nghiên cứu kỹ lưỡng các tính năng của S-400 và biết cách để chống lại tên lửa của họ.

Theo các chuyên gia, phương pháp sử dụng hệ thống phòng không hiệu quả nhất là trên lãnh thổ của nước mình. “Triumph” là vũ khí phòng thủ, không phải để tấn công, nên không cần thiết phải "bắn" chúng qua biển.

Và nếu nói về khoảng cách, thì từ thao trường ở Sinop đến Yerevan - hơn 700 km, đến Nagorno-Karabakh thậm chí còn xa hơn, vì vậy việc sử dụng S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ ở đây nói chung là khó có thể tin được.

Vậy tại sao ông Erdogan lại kéo “Triumph” đến bờ Biển Đen? Đơn giản bởi vì ở đó có thao trường bắn tên lửa và có các sân bay quân sự. Người ta cho rằng sẽ có 10 mục tiêu trên không tham gia thử nghiệm S-400, cũng như một trạm điều khiển mặt đất cho UAV và các thiết bị khác.

Nghĩa là, ở một mức độ nào đó, tình huống cũng sẽ được mô phỏng việc sử dụng UAV trong cuộc xung đột vũ trang ở Nagorno-Karabakh, nơi đã trở thành một "cuộc chiến máy bay không người lái".

Được biết, quân đội Azerbaijan đang tích cực sử dụng các phương tiện bay không người lái trong các cuộc chiến chống lại Armenia, bao gồm cả UAV bay không người lái Bayraktar TV2 của Thổ Nhĩ Kỳ, vốn đã chứng tỏ khả năng khá tốt trong các cuộc không kích chống lại các phương tiện bọc thép.

Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ giờ đây sẽ nhận được một kinh nghiệm kép - họ sẽ kiểm tra “Triumph” trong cuộc chiến chống lại máy bay không người lái và đồng thời nghiên cứu khả năng của chính các UAV trong việc vượt qua các hệ thống phòng không.

Tuy nhiên, việc sử dụng hệ thống phòng không tầm xa S-400 để chống lại máy bay không người lái cũng giống như dùng đại bác để bắn chim sẻ, nhưng đó là lý do tại sao chúng có mặt tại cuộc tập trận, nơi mà các kinh nghiệm sẽ được đánh giá.

Có một điều khiến Erdogan không dám tiến hành cuộc tập trận này trên bờ Địa Trung Hải là do tình hình xung đột với Hy Lạp, Síp, Pháp, Hoa Kỳ và một số quốc gia khác.

Bộ Ngoại giao Mỹ ngay lập tức bày tỏ lo ngại về việc Ankara sắp thử nghiệm hệ thống phòng không S-400 của Nga. Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Chúng tôi quan ngại sâu sắc về các thông tin cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ đang tiếp tục nỗ lực đưa S-400 vào biên chế.

Và nếu quân đội Thổ Nhĩ Kỳ triển khai “Triumph” không phải trên Biển Đen, mà trên Biển Địa Trung Hải - nhằm vào các nước NATO, mà bản thân Thổ Nhĩ Kỳ cũng là một thành viên, thì sẽ có rất nhiều nguời từ Washington sẽ lên tiếng phản đối”.

Việc đóng cửa vùng trời trong khu vực diễn tập phòng không - đây là điều kiện tiên quyết cho kiểu bắn tên lửa này. Thổ Nhĩ Kỳ vào đêm trước của cuộc diễn tập hiện tại với việc sử dụng “Triumph” đã cấm bay trên bán đảo Sinop.

Hiện Thổ Nhĩ Kỳ đã nhận được 4 tiểu đoàn S-400 “Triumph”, rõ ràng một quốc gia có diện tích 780.580 km vuông thì chiếc ô tên lửa phòng không như vậy không đủ để che chắn cho cả nước.

Được biết, Thổ Nhĩ Kỳ đang ký hợp đồng thứ hai về việc cung cấp các tổ hợp S-400. Và mặc dù người đứng đầu tập đoàn nhà nước “Rostec”, Sergei Chemezov, xác định rằng các thỏa thuận cuối cùng với Ankara có thể được thông qua vào năm 2021, nhưng vấn đề có thể được coi là đã giải quyết xong. Và các cuộc tập trận hiện tại có sử dụng S-400 sẽ đẩy nhanh quá trình ký kết các hợp đồng mới.

Thổ Nhĩ Kỳ có thể sử dụng "Triumph" ở những khu vực nào? Trước hết, họ sẽ phải bảo thủ đô của mình, đặc biệt vì có nhiều cơ sở quân sự và sản xuất công nghiệp lớn nằm ở vùng lân cận.

Theo báo Yeni Safak của Thổ Nhĩ Kỳ, S-400 sẽ được triển khai và đặt trong tình trạng trực chiến tại căn cứ quân sự Akinci nằm ở phía tây bắc của Ankara. Một địa điểm khác có thể lắp đặt “Triumph” của Nga ở Thổ Nhĩ Kỳ có thể là khu vực eo biển Bosphorus và Dardanelles.

Đây còn là trung tâm thương mại của đất nước. Istanbul, với dân số hơn 15 triệu người, cũng cần có hệ thống che chắn bầu trời đáng tin cậy.

Các tiểu đoàn S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ có thể được triển khai trên bờ biển phía nam của đất nước và hướng tới đảo Síp, đồng thời tới phần phía bắc của Ai Cập. Việc xây dựng Nhà máy NPP Akkuyu đang được tiến hành tại đây (nhà máy điện hạt nhân đang được xây dựng theo một dự án của Nga), cần có sự che chắn đáng tin cậy.

Một mục tiêu khác của hệ thống tên lửa phòng không “Triumph” có thể là cung cấp khả năng bảo vệ đáng tin cậy cho bầu trời ở phía đông đất nước. Trước hết, là về phía Iran, quốc gia được trang bị tên lửa đạn đạo có tầm phóng hơn 2.000 km.

Trước đây, không kế hoạch đặt “Triumph” tại bờ Biển Đen - Nhưng hiện tại, đây là địa điểm an toàn nhất cho Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, tại Ankara, không ai nói rằng S-400 sẽ ở lại bán đảo Sinop trong một thời gian dài.

Cần lưu ý rằng các hệ thống phòng không này là hệ thống cơ động và có thể dễ dàng di chuyển đến bất kỳ khu vực nào trên đất nước. Dù sao thì ông Erdogan giờ đây khiến phương Tây khiếp sợ khả năng áp dụng thực tế “Triumph” còn hơn cả Nga.

Tất Thịnh