Tranh luận nóng

Báo Mỹ ca ngợi pháo vũ trụ R-23M Kartech

Thứ Ba, 29/09/2020 18:28

(Hồ sơ) - Dù Liên Xô tan rã nhưng thủa bình minh chinh phục vũ trụ là Liên Xô chứ không phải là Mỹ, tờ Sandboxx của Mỹ số đầu tháng 9-2020 tái khẳng định. 

Bao My ca ngoi phao vu tru R-23M Kartech
Pháo vũ trụ R-23M Kartech của Liên Xô thời Chiến Tranh Lạnh

Cuộc đua Không gian Mỹ-Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh

Theo Sandboxx, sau khi Liên Xô tan rã, nhiều người Mỹ cho rằng những gì Mỹ đạt được liên quan đến không gian gần như tuyệt đối vì không có đối thủ.

Nhưng khi nhân loại bước sang thế kỷ 21, nhìn lại người Mỹ mới thấy khả năng chinh phục không gian của Liên Xô là vô đối, khó ai sánh kịp, bởi lúc đó bối cảnh thế giới chung còn nhiều hạn chế, đặc biệt là kinh tế và khoa học.

Bởi vậy, những ngày đầu nỗ lực của nhân loại vươn tới các vì sao phải là Liên Xô chứ không phải Mỹ.

Vào ngày 4 tháng 10 năm 1957, Liên Xô lần đầu tiên đặt thành công một vật thể nhân tạo lên quỹ đạo quanh trái đất bằng tàu vũ trụ Sputnik.

Chưa đầy một tháng sau, Liên Xô lại giành được một chiến thắng khác, đưa một con chó hoang tên là Laika lên quỹ đạo. Sứ mệnh của Laika dường như chứng minh rằng việc du hành vũ trụ là khả thi đối với các sinh vật sống.

Vào ngày 14 tháng 9 năm 1959, tàu thăm dò không gian Luna II của Liên Xô là vật thể nhân tạo đầu tiên hạ cánh trên mặt trăng, nhưng Liên Xô vẫn chưa chạm tới chiến thắng vĩ đại nhất.

Vào ngày 12 tháng 4 năm 1961, một lần nữa Liên Xô khẳng định với thế giới rằng họ là quốc gia dẫn đầu toàn cầu về công nghệ vũ trụ, đưa phi hành gia Yuri Gagarin lên quỹ đạo nơi ông ở lại đó tới 108 phút trước khi quay trở lại bầu khí quyển của trái đất.

Với thành công này uy tín quốc tế của Liên Xô còn vượt xa cả khuôn khổ cuộc đua không gian.

Mỗi chiến thắng của Liên Xô không chỉ thể hiện vai trò dẫn đầu trong việc đảm bảo "vùng đất cao cuối cùng" cho quân đội Liên Xô, mà còn là bằng chứng về tính hợp lệ của mô hình kinh tế và chính trị của Đảng Cộng sản Liên Xô đưa ra, làm cho chương trình không gian của Liên Xô trở thành một ý thức hệ, tiền đồn vững chắc cho phe XHCN do Liên Xô đứng đầu.

Cùng với Liên Xô, Mỹ đã nhập cuộc với lợi thế áp đảo, vì không bị “hao người tốn của” trong Thế chiến II nên khoảng cách cuộc đua bắt đầu ngắn. Chưa đầy 4 tháng sau khi Sputnik phóng đi, Mỹ bắt đầu phóng vệ tinh và phi hành gia đầu tiên, tên là Alan Shepard.

Bao My ca ngoi phao vu tru R-23M Kartech
Cuộc đua không gian giữa LX-Mỹ thời Chiến Tranh Lạnh

Đến năm 1969, nhờ sức mạnh công nghệ và kinh tế, Mỹ tiếp tục đổ tiền vào cho cuộc đua. Vào ngày 20 tháng 7 năm 1969, hai cựu phi công chiến đấu cơ, Neil Armstrong và Buzz Aldrin đã hạ cánh xuống mặt trăng.

Với sự kiện này, Liên Xô xem sự “ngược dòng” này là một mối đe dọa mới. Đặc biệt Tình báo Liên Xô còn phát hiện thấy Mỹ đang âm thầm thực hiện chương trình tuyệt mật, có tên Phòng thí nghiệm quỹ đạo có người lái (American Manned Orbital Laboratory), gọi tắt MOL.

MOL được thiết kế như một trạm vũ trụ ban đầu, từ đó các phi hành đoàn có thể tiến hành giám sát quỹ đạo hoặc thậm chí tiến hành các hoạt động chống lại các vật thể quỹ đạo của Liên Xô.

Để đối lại MOL, Liên Xô đã rót vốn vào cho dự án Almaz, đây là trạm vũ trụ ban đầu. Ẩn sau nỗ lực xây dựng trạm vũ trụ dân sự công khai, chương trình Almaz thực chất là xây dựng một loạt trạm không gian quân sự cụ thể trên quỹ đạo quanh trái đất, mỗi trạm có nhiệm vụ trinh sát không gian riêng.

Mặc dù người Mỹ đã hủy bỏ chương trình MOL năm 1969, nhưng nỗ lực của Liên Xô vẫn tiếp tục, vươn xa hơn nữa so với chương trình đã bị hủy của Mỹ với kế hoạch trang bị cho các trạm vũ trụ này khẩu pháo đầu tiên, pháo không gian R-23M Kartech.

Bao My ca ngoi phao vu tru R-23M Kartech
Pháo R-23M Kartech được lắp cho máy bay ném bom và trinh sát phản lực Tupolev Tu-22

Dự án pháo không gian R-23M Kartech

Xô Liên đã không nhầm khi coi chương trình MOL của Mỹ là một mối đe dọa. Trên thực tế, trong quá trình thực hiện dự án dự án Almaz, Lầu Năm Góc còn âm thầm thực hiện kế hoạch theo dõi để bắt giữ hoặc phá hủy hệ thống vệ tinh của Liên Xô.

Còn phía Liên Xô thì ráo riết trang bị ngày càng nhiều thiết bị không gian để chụp trái đất, nhằm bảo vệ trước sự tấn công của Mỹ.

Quyết định dùng pháo không gian là một trong những hạng mục bí mật, đó là khẩu 23 mm được sử dụng cho máy bay ném bom siêu thanh Tupolev Tu-22 Blinder.

Do là khẩu pháo không gian đầu tiên nên chính phủ Liên Xô đã quyết định thành lập Văn phòng thiết kế KB Tochmash (KBT) có trụ sở tại Moscow, chịu trách nhiệm về vũ khí nói trên.

Kỹ sư Aleksandr Nudelman và nhóm của ông tại KB Tochmash đã thay đổi thiết kế pháo, sử dụng đạn 14,5 mm nhỏ hơn để có thể bắn tới mục tiêu xa hai dặm, (3,2km), bắn 950 đến 5.000 viên/phút, tốc độ đạn 690 m/giây.

Theo các báo cáo được công bố sau khi Liên Xô tan rã, khẩu pháo không gian này đã bắn vỡ một thùng đựng nhiên liệu bằng kim loại cách xa 1,6 km trong một lần thử nghiệm ở dưới mặt đất. Hệ thống vũ khí lần đầu tiên được lắp cho tàu vũ trụ Soyuz sau nâng cấp, và đôi tên là Salyut, phóng đi năm 1971.

Theo tạp chí trựcc tuyến Cơ khí phổ thông Mỹ (PMC), R-23M Kartech do kỹ sư Aleksandr Nudelman thiết kế. Đây là đơn vị từng đạt nhiều bứt phá công nghệ trong lĩnh vực vũ khí hàng không thời Thế Chiến 2.

R-23M Kartech nặng 16,7 kg, sử dụng đạn nặng 200 gr cỡ 14,5 mm (cỡ đạn cho súng đại liên). Nguyên thủy, được cho là biến thể của khẩu pháo R-23 mà kỹ sư Aron Rikhter thiết kế cho máy bay ném bom siêu thanh Tu-22.

Hình dáng của nó vô tình được tiết lộ trong một chương trình quân sự do kênh truyền hình Zvezda TV phối hợp với Bộ Quốc phòng Nga sản xuất năm 2015. Chương trình được quay tại một bảo tàng hạn chế người tham quan của KB Tochmash.

Các chuyên gia của Mỹ sau đó đã dựng lại hình ảnh 3 chiều của R-23M thông qua những cảnh quay trong phim, kết quả là R-23M giống với khẩu R-23.

Theo chuyên san The National Interest (TNI) của Mỹ pháo vũ trụ R-23M Kartech của Nga là khẩu pháo duy nhất từng khai hỏa trong không gian. Mặc dù các cơ quan tình báo Mỹ đã biết về kế hoạch của Liên Xô xây dựng các trạm vũ trụ quân sự, nhưng Mỹ vẫn không biết chính những gì đang diễn ra trong không gian.

Dưới sự kiểm soát cực kỳ bí mật, Liên Xô đã thực hiện thành công vụ bắn thử R-23M vào ngày 24 tháng 1 năm 1975 trên quỹ đạo trên trái đất.

Đến nay, không có phi đoàn nào trên tàu vào thời điểm đó và kết quả chính xác của cuộc kiểm tra vẫn chưa được tiết lộ. Các báo cáo không được xác nhận chỉ ra rằng vũ khí đã bắn 1-3 vụ, với 20 quả đạn tổng hợp được bắn đi.

Để bù lại độ giật của đạn đã bắn đi, trạm vũ trụ đã sử dụng các thiết bị đẩy, vì vậy có giả thiết cho rằng cuộc thử nghiệm có thể đã thất bại.

Thậm chí có cả giả thiết cho rằng Salyut 3 bị trệch khỏi quỹ đạo vài giờ sau đó, bốc cháy khi quay trở lại bầu khí quyển của trái đất nên rất có thể vụ thử nghiệm này đã khoogn thành công.

Thực hư ra sao không ai biết, nhưng sau đó Liên Xô tiếp tục thiết một vũ khí mới cho trạm Almaz nâng cấp, pháo vũ trụ R-23M Kartech được thay bằng tên lửa đánh chặn.

  • Khắc Nam