Tranh luận nóng

Đối đầu công nghệ tàng hình: Mỹ đi trước Nga-Trung một bước?

Chủ Nhật, 22/03/2015 07:57

(Vũ khí) - Nga và Trung Quốc nỗ lực phát triển radar chống máy bay tàng hình của Mỹ, trong khi Mỹ có thiết bị mới chống radar cho F-35

Những siêu vũ khí chống tàng hình của Nga, Trung

Mạng “Aviation Week & Space Technology” Mỹ ngày 16 tháng 3 đăng bài viết “Radar mới - hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại tăng cường năng lực trinh sát tàng hình”.

Theo bài viết, công nghệ chống tàng hình đang truyền bá rộng rãi trên toàn thế giới. Từ năm 2013 đến nay, nhiều chương trình mới đã được công khai, các nhà sản xuất radar và hệ thống tìm kiếm-theo dõi hồng ngoại cũng sẵn sàng hơn trong việc thừa nhận có công nghệ chống tàng hình, trong khi đó một số quân đội - đặc biệt là Hải quân Mỹ đã công khai thừa nhận, công nghệ tàng hình đang bị thách thức.

Thiết kế những hệ thống mới này ngay từ khi bắt đầu đã nhằm vận dụng công nghệ tổng hợp các bộ cảm biến, nói cách khác, khi các bộ cảm biến khác nhau phát hiện và theo dõi cùng một mục tiêu, các dữ liệu theo dõi và nhận biết sẽ tự động được tổng hợp.

Điều này là để khắc phục một vấn đề quan trọng trong tấn công mục tiêu tàng hình: Cho dù đã phát hiện mục tiêu, một khi trong "chuỗi sát thương" theo dõi, nhận dạng và tấn công mục tiêu có bất cứ bộ cảm biến nào không thể nhận dạng mục tiêu, toàn bộ hệ thống vẫn có thể tách ra.

Radar chống tàng hình Nebo-M Nga
Radar chống tàng hình Nebo-M Nga

Hiệu quả tránh radar VHF của một số thiết kế tàng hình có thể còn lâu mới bằng tránh radar tần số cao hơn. Cho dù Liên Xô giải thể, nhưng radar 55Zh6UE (Nebo-U) do Viện nghiên cứu công trình vô tuyến điện Novgorod vẫn đưa vào hoạt động với tư cách là radar VHF ba chiều đầu tiên của Nga trong thập niên 90 của thế kỷ trước. Viện nghiên cứu này đã tiếp tục chế tạo ra nguyên mẫu hệ thống radar quét điện tử chủ động VHF đầu tiên.

Công nghệ quét điện tử chủ động VHF đã được đưa vào sử dụng với tư cách là một bộ phận của hệ thống radar nhiều dải tần số 55Zh6M (Nebo-M). Năm 2011, radar 55Zh6M (Nebo-M) đã được tiến hành kiểm tra quốc gia ở Nga, hiện đã sản xuất cho lực lượng phòng không Nga, lượng đơn đặt hàng là 100 chiếc.

Radar Nebo-M bao gồm 3 hệ thống radar quét điện tử chủ động chở trên xe: radar VHF RLM-M, radar RLM-D sóng ngắn L (siêu cao tần) và radar RLM-S sóng ngắn S/X.

Nguyên lý chủ yếu của radar Nebo-M là tiến hành tích hợp dữ liệu của 3 radar để tạo ra một chuỗi sát thương vững chắc. Radar VHF tiến hành trinh sát ban đầu, sau đó thông báo cho radar siêu cao tần, radar siêu cao tần lại thông báo cho radar RLM-S sóng ngắn X.

Radar tần số cao hơn có độ chính xác tốt hơn so với radar VHF, có thể tập trung năng lượng vào một mục tiêu nào đó để tăng tỷ lệ thành công trong trinh sát và theo dõi.

Trung Quốc đã áp dụng công nghệ tương tự Nga. Radar cảnh giới đối không JY-27A là một loại radar quét điện tử chủ động VHF có thể sánh ngang với radar RLM-M Nga.

Radar cảnh giới đối không tầm xa JY-27 Trung Quốc
Radar cảnh giới đối không tầm xa JY-27 Trung Quốc

Từ năm 2013 đến nay, cấp cao Mỹ đã ý thức được thách thức từ các thủ đoạn trinh sát như radar tần số tương đối thấp đối với công nghệ tàng hình. Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ, Đô đốc Jonathan Greenert đã bày tỏ nghi ngờ đối với việc trang bị tàng hình phải chăng được coi là loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa chống can dự, ngăn chặn khu vực.

Ngoài ra, Trung tâm an ninh Mỹ mới (CNAS) tháng 1 năm 2014 đã có một bài viết chỉ ra: "Một báo cáo phân tích gần đây cho rằng, trên phương diện trinh sát máy bay có diện tích phản xạ radar khá thấp đã có sự đột phá quan trọng, trong khi đó, công nghệ tàng hình thì vẫn chưa được cải tiến tương ứng".

Mỹ đi trước một bước

Mỹ đã nhìn ra được vấn đề về công nghệ tàng hình của họ đang bị thách thức nghiêm trọng trước những thứ vũ khí mà Nga, Trung Quốc đang phát triển. Và nếu không có một cuộc cách mạng về công nghệ tàng hình thì những số tiền hàng nhiều tỉ USD Mỹ dồn vào các máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 của họ hoàn toàn đổ sông đổ biển.

Tuy nhiên, một cường quốc về công nghệ quân sự như Mỹ đã không chịu lép vế, và đối tượng được ưu tiên nghiên cứu phát triển vũ khí chống lại các công nghệ phát hiện tàng hình chính là đứa con cưng F-35.

Theo Chuẩn Đô đốc Randy Mahr phát biểu tại một hội nghị của Hiệp hội Vũ khí Chính xác tại Springfield, Virginia thì Chương trình Phi cơ Chiến đấu Đa chức năng F-35 Lightning II của Lockheed Martin đang được phát triển một loại vũ khí mới nhằm chống các tác động từ vũ khí điện tử của đối phương.

“Các công ty hiện đang phát triển một hệ thống bí mật không làm cản trở tín hiệu của F-35, hệ thống này sẽ được gắn dưới cánh của máy bay, nó sẽ nâng cấp khả năng tàng hình của chiến đấu cơ, đồng thời cho phép F-35 có khả năng tấn công mạng ngược lại." - Ông Randy Mahr cho biết.

Ông Mahr đã trả lời tạp chí IHS Jane rằng, hệ thống này hiện đang “trong giai đoạn thử nghiệm” và không được hãng Lockheed Martin thiết kế, nhưng ông không tiết lộ tên của nhà cung cấp.

F-35 Mỹ ngày càng được hoàn thiện
F-35 Mỹ ngày càng được hoàn thiện

Trong khi đó, Chuẩn Đô đốc Mahr cho biết, phiên bản cất cánh - hạ cánh thẳng đứng của F-35 sẽ có thể lắp đặt bom đường kính nhỏ Raytheon GBU-53/B (còn có tên là SDB II).

Một số hãng tin đã từng đưa tin khoang để vũ khí của F-35B, phiên bản nhỏ nhất trong số 3 phiên bản chính thức, không mang được loại bom này do bị vướng động cơ cất cánh và hạ cánh.

“SDB II sẽ vừa khoang chứa của F-35B”, ông Mahr khẳng định. “Chúng tôi chỉ cần di chuyển ống thủy lực và lùi hệ thống dây điện ra khoảng 1,5 cm là bom sẽ để vừa”.

Ông cũng nhấn mạnh rằng hiện SDB II vẫn đang trong quá trình phát triển và sẽ chưa sẵn sàng đưa vào hoạt động cho đến khi phần mềm Block IV của máy bay được hoàn thành (nghĩa là khoảng năm 2021).

Đỗ Phong (Tổng hợp Infonet, GDVN)