Tranh luận nóng

Nga phát triển siêu AWACS A-100 Premier trên nền tảng Il-476

Thứ Ba, 25/11/2014 07:36

(Vũ khí) - Để thay thế máy bay chỉ huy-cảnh báo sớm A-50, Nga đang phát triển loại AWACS A-100 Premier trên cơ sở máy bay vận tải hạng nặng thế hệ mới Il-476.

Nga phát triển AWACS thế hệ mới A-100 Premier

Tạp chí quốc phòng nổi tiếng của Anh Jane's Defence Weekly đưa tin, Nga sẽ phát triển nguyên mẫu thử nghiệm đầu tiên của loại máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không (AWACS) A-100 Premier, dựa trên cơ sở khung thân máy bay vận tải thế hệ mới nhất Il-476, hay còn gọi là Il-76MD-90A.

Jane's cho biết, vào hôm 21-11, nhà sản xuất Aviastar-SP đã bàn giao chiếc máy bay Ilyushin Il-76MD-90A đầu tiên cho Tổ hợp khoa học-kỹ thuật hàng không Beriyev (TANTK) có trụ sở tại Taganrog (thuộc khu vực Rostov), để bắt đầu phát triển nguyên mẫu máy bay kiểm soát và cảnh báo sớm trên không mới A-100 dựa trên mẫu máy bay này.

Thông tin trên đã xuất hiện từ năm 2011, khi phiên bản nâng cấp của mẫu máy bay vận tải đa năng hạng nặng IL-76 là IL-76MD-90A lần đầu tiên được giới thiệu. Đồng thời với A-100, Nga cũng sẽ phát triển song song một biến thể máy bay tiếp dầu hạng nặng Il-478, để thay thế cho loại Il-78 cũng đã già lão.

Theo đó, IL-76MD-90A sẽ được công ty sản xuất máy bay Beriyev của Nga chỉnh sửa thiết kế thành một mẫu máy bay AWACS, nhằm thay thế loại máy bay cảnh báo sớm trên không Beriev A-50, được biên chế từ những thập niên 80 của thế kỷ trước, hiện đang còn phục vụ trong lực lượng Không quân Nga.

Máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không A-50 được sự hộ tống của biên đội máy bay tiêm, kích

Máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không A-50 được sự hộ tống của biên đội máy bay tiêm, kích

Beriev A-50 (NATO định danh “Mainstay”) là loại máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không được Beriev phát triển dựa trên cơ sở khung thân máy bay vận tải IL-76. Nga cũng phát triển thêm một phiên bản tiếp dầu trên không là Il-78. Bởi vậy, từ loại máy bay cơ sở Il-76, người ta rất dễ hoán cải chúng thành các phiên bản AWACS và tiếp dầu trên không.

Được biết A-100 Premier sẽ được lắp đặt hệ thống rađa mảng pha tối tân cho phép phát hiện và theo dõi các mục tiêu trên không và trên bộ hiệu quả hơn nhiều so với A-50. Quy trình chế tạo một chiếc máy bay IL-76MD-90A mất khoảng 2 năm và hiện đang có 13 máy bay thuộc dòng IL-476 đang trong những giai đoạn sản xuất khác nhau.

Dự kiến, chiếc máy bay kiểm soát và cảnh báo sớm trên không A-100 đầu tiên sẽ được đưa vào biên chế trong không quân Nga từ năm 2017. Tuy nhiên, không rõ đến bao giờ dòng máy bay A-100, 4 động cơ này mới thay thế được hoàn toàn máy bay A-50, khi mà chương trình hiện đại hóa A-50 cho không quân Nga vẫn đang được tiến hành.

Tính năng mạnh của A-50 Beriev 

Hiện nay không quân Nga đang sử dụng tới 26 chiếc A-50, thuộc phiên bản nâng cấp A-50U. Phạm vi phát hiện các mục tiêu trên không như máy bay ném bom, máy bay chiến đấu siêu âm, trực thăng, tên lửa hành trình…, của A-50U đã được nâng lên một tầm cao mới so với A-50M. Phiên bản mới chính thức biên chế cho không quân Nga vào tháng 2-2012.

Cận cảnh các thiết bị trinh sát ở phần đầu AWACS Beriev A-50

Cận cảnh các thiết bị trinh sát ở phần đầu AWACS Beriev A-50

A-50 có trọng lượng không tải 75 tấn, trọng lượng cất cánh tối đa 170 tấn, sải cánh 50,5m, chiều dài 49,59m, chiều cao 14,76m. Máy bay sử dụng 4 động cơ phản lực cánh quạt Aviadvigatel PS-90A, lực đẩy 157kN cho phép nó đạt vận tốc tối đa lên đến 900 km/h, tốc độ tuần hành 466 km/h, phạm vi hoạt động 7.500 km, trần bay cao lên đến 12 - 13km, thời gian lưu không tối đa là 9h.

Một chiếc A-50 với phi hành đoàn 15 người (gồm 5 phi công và 10 trắc thủ tổ hợp kỹ thuật vô tuyến), có thể quần thảo liên tục 4 giờ ở khu vực hoạt động xa căn cứ 1.000 km. Việc được trang bị hệ thống tiếp nhiên liệu trên không giúp cho máy bay nâng cao phạm vi hành trình và thời gian lưu không liên tục.

Radar Liana hình đĩa lắp trên máy bay có khả năng quét phương vị 360 độ; theo dõi, kiểm soát toàn bộ các mục tiêu bay cao hàng chục km và bay thấp vài trăm mét; trong mọi điều kiện thời tiết, cả ngày lẫn đêm. Với sự ra đời của A-100, rất có thể Liana sẽ bị thay thế bằng một loại radar thế hệ mới tiên tiến hơn.

Máy bay A-50 có thể phát hiện máy bay ném bom ở khoảng cách 650 km, chiến đấu cơ cách xa 300 km và mục tiêu dưới mặt đất/mặt biển là 300 km (với các tàu chiến cỡ lớn nó có thể theo dõi ở cự ly đến 400km), tên lửa hành trình ở khoảng cách 215 km và có thể theo dõi đồng thời tới 300 mục tiêu khác nhau.

Cận cảnh radar hình đĩa Liana của A-50

Cận cảnh radar hình đĩa Liana của A-50

Trong nhiệm vụ chỉ huy trên không, A-50 có thể chỉ huy tác chiến tới 10 máy bay chiến đấu gồm nhiều loại khác nhau. Thiết bị vô tuyến điện và thiết bị tác chiến điện tử của máy bay có khả năng trinh sát, phát hiện và chế áp điện tử rất mạnh, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ tác chiến trong trường hợp địch gây nhiễu điện từ mạnh.

Ngoài không quân Nga, A-50 còn được xuất khẩu cho lực lượng Không quân Ấn Độ. Tháng 8 vừa qua, phía Ấn Độ đã tiến hành đàm phán để mua thêm ba chiếc máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm loại này. Năm 2003, sau khi đặt mua ba chiếc A-50, hoàn thành giao hàng trong năm 2010, Ấn Độ rất hài lòng về tính năng của nó nên đã tiếp tục mua thêm.

Biến thể A-50 xuất khẩu cho Ấn Độ lại sử dụng hệ thống radar EL/W-2090 của Israel. Tuy Nga không bán A-50 cho Trung Quốc nhưng nước này đã tự phát triển cho mình một AWACS nội địa được định danh là “Không Cảnh 2000” (KJ-2000) với radar không rõ kiểu loại, cũng đặt trên khung thân máy bay Il-76 mua từ Nga.

Áo giáp vũ trụ sử dụng trên mặt trăng của Nga

  • Toàn Thắng