Tranh luận nóng

Afrin thất thủ hay được Mỹ-Kurd trao cho Thổ Nhĩ Kỳ?

Thứ Hai, 19/03/2018 18:45

(Quan hệ quốc tế) - Việc YPG dễ dàng để Afrin thất thủ trong tay Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ phải chăng là một màn kịch của Mỹ-Kurd để trao nó cho Ankara?

Mỹ tuyên bố sẽ tiếp tục hiện diện quân sự ở trong các khu vực này để giúp đỡ PYD và YPG chống ‘sự trỗi dậy của khủng bố IS’, nhưng thực chất là để tìm mọi cách thực hiện dã tâm xâm lược, chia cắt lâu dài đất nước Syria.

Ngoài ra, Mỹ còn cung cấp tên lửa phòng không vác vai (MANPADS) cho YPG; giúp đỡ Liên bang phía Bắc Syria thành lập cấu trúc quân sự mới dưới tên gọi “Quân đội Liên bang phía Bắc Syria” (nòng cốt là YPG) và “Lực lượng an ninh biên giới” (nòng cốt là tàn quân khủng bố IS và al-Qaeda Syria, tức Hay’at Tahrir al-Sham-HTS).

Những vũ khí và lực lượng mới thành lập này về danh nghĩa là để giúp đỡ người Kurd tăng cường thực lực quân sự chống lại Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng thực ra là để chống trả quân đội Syria.

Bên cạnh việc sử dụng người Kurd, CIA còn bí mật tái khởi động các chương trình trợ giúp vũ khí và đào tạo phiên quân, đã bị Tổng thống Donal Trump hủy bỏ hồi đầu năm nay. Hồi cuối tháng 1, một phái đoàn của FSA đã sang thăm Washington để thực hiện kế hoạch này.

Như vậy là các nhóm khủng bố Syria đều có thể được khoác áo “đối lập ôn hòa”, danh chính ngôn thuận trở thành những “chiến sĩ gìn giữ hòa bình ở phía Bắc Syria”, chiến đấu chống lại “chính quyền độc tài Assad”, xây dựng “một nền dân chủ toàn mỹ cho nhân dân Syria theo chuẩn phương Tây”.

Tuy nhiên, Mỹ sẽ phải có sách lược để hóa giải mâu thuẫn giữa người Kurd với Thổ Nhĩ Kỳ, mà cụ thể trước mắt là cuộc chiến mà chính quyền Erdogan mở ra ở Afrin.

Do đó, Mỹ có thể ép người Kurd chấp nhận bỏ một phần đất ở tỉnh Aleppo cho Thổ Nhĩ Kỳ để giữ yên các vùng đất đã chiếm được từ tay IS, giống như cách họ đã ép người Kurd Iraq phải rời khỏi tỉnh Kirkuk, trao tỉnh nhiều dầu mỏ nhất Iraq cho chính quyền Baghdad.

Ngược lại, chính quyền Erdogan cũng đã đạt được mục đích của mình về một “vùng đệm không khủng bố” ở Bắc Syria (thực chất là chiếm đất Syria); đồng thời nhận được cam kết của Mỹ về việc YPG sẽ không bắt tay PKK để đối đầu với Thổ Nhĩ Kỳ.

  

Mỹ có khả năng hóa giải được mâu thuẫn Thổ-Kurd để tập trung toàn lực chống phá Syria

Thậm chí là để cam kết thêm phần sức nặng, Mỹ có thể hứa với Thổ Nhĩ Kỳ về một “Nhà nước độc lập của người Kurd” ở phần lãnh thổ của Syria và Iraq và trong tương lai, người Kurd ở Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ được tạo điều kiện quy tụ về dưới “mái nhà chung” đó.

Với những thỏa thuận hấp dẫn này, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có rất nhiều mối lợi. Họ sẽ vừa giữ được mối quan hệ với Mỹ, vừa hóa giải được nguy cơ người Kurd, lại chiếm được một vùng đất lớn ở phía Bắc Syria. Với một người thực dụng như Erdogan, chắc chắn là ông ta sẽ đồng ý.

Đây không phải là một dự đoán viển vông mà nó là điều hoàn toàn có thể đã xảy ra, nếu chúng ta xem xét kỹ về diễn biến chiến dịch ‘Cành Ô liu’ (Operation Olive Branch) mà Thổ Nhĩ Kỳ mở ra hồi tháng 1 năm nay ở Afrin.

Những nghi vấn từ chiến dịch ‘Cành Ô liu’ (Operation Olive Branch)

Một là: Người Kurd thất thủ quá nhanh

Trái với những khó khăn rất lớn trong chiến dịch Lá chắn Euphrates (Euphrates Shield) chống khủng bố nhà nước Hồi giáo (IS) hồi tháng 8/2016 (kéo dài hơn 7 tháng), chiến dịch ‘Cành Ô liu’ (Operation Olive Branch) của Thổ Nhĩ Kỳ dường như dễ dàng hơn rất nhiều.

Nếu như giai đoạn đầu khi Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố mở chiến dịch này, giới chuyên gia dự đoán họ sẽ gặp rất nhiều khó khăn trước lực lượng người Kurd thiện chiến, được trang bị nhiều vũ khí hiện đại của Mỹ; hơn nữa lại có sự đoàn kết rất cao và tinh thần tốt do phải chiến đấu bảo vệ quê hương.