Tranh luận nóng

Chiến tranh thương mại Trung-Mỹ: Trump nhắc Trung Quốc thời hạn cuối

Thứ Bảy, 02/02/2019 07:40

(Quan hệ quốc tế) - Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc Chủ tịch Tập Cận Bình rằng, ngày 1/3 là thời hạn chót để Mỹ áp đặt mức thuế quan mới với Trung Quốc.

Mỹ chặn kiến nghị WTO của Trung Quốc

Trung Quốc vừa khởi xướng quá trình tố tụng trong khuôn khổ WTO sau khi Hoa Kỳ áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc có tổng trị giá 250 tỷ USD. Theo đó, Hội đồng trọng tài WTO sẽ nghiên cứu yêu cầu của Bắc Kinh xem xét các tranh chấp với Washington về thuế quan.

Theo kết quả của việc xem xét tranh chấp, Tổ chức Thương mại Thế giới sẽ phải đưa ra phán quyết về việc Hoa Kỳ có quyền đơn phương đưa ra biểu thuế thương mại đối với các nước thứ ba hay không và liệu họ có vi phạm nghĩa vụ được đưa ra trong khuôn khổ của WTO hay không?

Trung Quốc đã đệ trình yêu cầu xem xét tranh chấp thương mại đối với biểu thuế do Mỹ áp đặt cho hàng hóa Trung Quốc. Theo quan điểm của Bắc Kinh, hành động của Washington có thể được coi là hành động vi phạm nghĩa vụ trong khuôn khổ WTO.

Bắc Kinh cho rằng, tất cả các quốc gia cần áp dụng chính sách thuế quan đồng bộ đối với các thành viên WTO; nhưng hiện nay, Hoa Kỳ đang áp dụng mức thuế bổ sung cho hàng hóa Trung Quốc.

Tuy nhiên, sau đó Hoa Kỳ đã ngăn chặn yêu cầu này. Washington lí giải vấn đề này như sau: Tranh chấp thương mại bắt đầu sau một cuộc điều tra do phía Mỹ khởi xướng, theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ. Do đó, các vấn đề quan hệ kinh tế giữa hai nước này nằm ngoài phạm vi năng lực của WTO.

Theo quy định của WTO, một quốc gia có thể chặn yêu cầu giải quyết tranh chấp tư pháp chỉ một lần; sau đó, các bên tham gia xung đột được cho thời hạn một tháng để giải quyết tranh chấp trước khi ra tòa. Tiếp theo, nước khiếu nại có thể gửi yêu cầu thứ hai để giải quyết tranh chấp trong khuôn khổ WTO, mà sẽ không bị chặn. Và Trung Quốc đã tận dụng cơ hội này.

Theo giới phân tích Trung Quốc, việc Washington chặn yêu cầu đầu tiên của Bắc Kinh là điều dễ hiểu, bởi Hoa Kỳ cảm thấy sự dễ tổn thương trong lập trường của mình, và do đó không muốn tranh chấp thương mại với Trung Quốc trên bình diện WTO.

Vẫn còn quá sớm để nói  hội đồng trọng tài sẽ đưa ra quyết định gì. Nhưng trong mọi trường hợp đã thấy trước đây, Tổng thống Hoa Kỳ sẽ thản nhiên chờ đợi rất nhiều lời cáo buộc WTO không có khả năng ảnh hưởng đến Bắc Kinh, đến chính sách công nghiệp và thương mại của Trung Quốc và kêu gọi cải cách Tổ chức này.

Do đó, kết quả của cuộc chiến thuế quan có nhiều khả năng được quyết định bởi kết quả đàm phán song phương giữa Bắc Kinh và Washington.

Chien tranh thuong mai Trung-My: Trump nhac Trung Quoc thoi han cuoi
Cuộc chiến tranh thương mại Trung-Mỹ sẽ có kết quả nghiêng về Mỹ?

Mỹ nhắc Trung Quốc nỗ lực trước hạn cuối

Vòng đàm phán song phương giữa Bắc Kinh và Washington sắp diễn ra vào cuối tháng hai với sự tham gia của Phó Thủ tướng Quốc Vụ viện Trung Quốc Lưu Hạc và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lightheiser có thể là cơ sở quan trọng cho các cuộc đàm phán tiếp theo giữa hai nguyên thủ của hai nước.

Tuy nhiên, ít có khả năng đến thời điểm này sẽ giải quyết được mâu thuẫn cơ bản giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, bản chất của nó không hề đơn giản, sẽ được thể hiện trong mối quan hệ giữa hai cường quốc trong nhiều năm tới.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ngầm nhắc nhở Bắc Kinh về thời hạn cuối cùng trong tối hậu thư của ông và nói rằng thỏa thuận thương mại cuối cùng với Trung Quốc sẽ không được ký kết cho đến khi ông gặp Chủ tịch Tập Cận Bình trong tương lai gần.

"Các nhà đàm phán thương mại chính của Trung Quốc đang ở Hoa Kỳ và gặp gỡ các đại diện của chúng tôi. Các cuộc họp đang diễn ra tốt đẹp, với ý định tốt và tinh thần tốt ở cả hai bên. Trung Quốc không muốn tăng thuế và cảm thấy sẽ tốt hơn nếu đi đến thỏa thuận" - Trump viết trên Twitter.

Trump nhấn mạnh, ông đã gặp trưởng đoàn và đại diện Trung Quốc tại Phòng Bầu dục nhưng “sẽ không có thỏa thuận cuối cùng cho đến khi tôi và bạn tôi - chủ tịch Tập - chưa gặp nhau trong tương lai gần để thảo luận và đi đến thỏa thuận về một số vấn đề cũ và phức tạp hơn" - Tổng thống Mỹ viết.

Theo ông, đại diện của Trung Quốc và Hoa Kỳ đang cố gắng đạt được thỏa thuận đầy đủ nhất và không để lại bất kỳ vấn đề nào chưa được giải quyết trong chương trình nghị sự. Mọi vấn đề đều đang được bàn thảo và ông chủ Nhà Trắng hy vọng chúng sẽ được giải quyết.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng ngầm nhắc nhở rằng, thuế quan cho hàng Trung Quốc sẽ tăng lên 25% vào ngày 1 tháng 3, vì vậy mọi người cần phải nỗ lực để hoàn tất trước thời điểm này. Và cuối cùng, có lẽ là Mỹ sẽ đạt được nguyện vọng của mình, bởi Trung Quốc đã phát đi tín hiệu sẵn sàng xuống thang.

Toàn Thắng